Hyundai IONIQ 3 kampanyası: Fiyatı 1.799.000 TL
Hyundai Motor Türkiye, tamamen elektrikli Hyundai IONIQ 3 modeline özel yeni finansman kampanyasını Garanti BBVA iş birliğiyle hayata geçirdi. “Şimdi al, ödemeye 2027’de başla” sloganıyla duyurulan kampanya, elektrikli otomobil satın almak isteyen kullanıcılara alternatif ödeme seçenekleri sunuyor.

8-31 Ekim 2026 tarihleri arasında geçerli kampanya kapsamında IONIQ 3 Select Standart Menzil 107,8 kW versiyonunun azami kampanyalı satış fiyatı 1.799.000 TL olarak belirlendi.

Garanti BBVA tarafından sunulan taşıt kredilerinde üç ay erteleme imkânı bulunuyor. Tüm vade ve kredi tutarlarında yüzde 3,39’dan başlayan faiz oranları uygulanıyor.

Kampanyanın öne çıkan özellikleri şöyle:

Kampanyalı satış fiyatı: 1.799.000 TL
Model: Hyundai IONIQ 3 Select Standart Menzil 107,8 kW
Kredi seçeneği: Üç ay ertelemeli taşıt kredisi
Faiz oranı: Yüzde 3,39’dan başlayan oranlar
Kampanya tarihleri: 8-31 Ekim 2026
Finansman ortağı: Garanti BBVA
Kredi tutarı, vade seçenekleri, başvuru onayı ve diğer finansman koşulları için Garanti BBVA’nın güncel şartları geçerli olacak.

Hyundai IONIQ 3 satın alma işlemleri dijital ortamda yapılabiliyor
Hyundai ile Garanti BBVA arasındaki iş birliği, finansman seçeneklerinin yanı sıra dijital satın alma sürecine de odaklanıyor.

Garanti BBVA müşterileri, araçlarını çevrim içi ortamda seçerken satın alma aşamasında taşıt kredisine de başvurabiliyor. Uçtan uca dijital taşıt kredisi çözümü sayesinde kredi işlemleri, şubeye veya bayiye gitmeye gerek kalmadan dijital kanallar üzerinden tamamlanabiliyor.

Bu uygulamayla Hyundai IONIQ 3 satın almak isteyen kullanıcıların araç seçimi ve finansman süreçlerini daha hızlı ve kolay tamamlaması hedefleniyor.

Hyundai IONIQ 3, 482 kilometre menzil sunuyor

Hyundai Motor Türkiye Satış, Pazarlama ve Satış Sonrası Genel Müdürü Murat Berkel, IONIQ 3’ün özelliklerine ve satış performansına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Berkel, modelin Türkiye’de üretilen ilk elektrikli modelleri olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Markamızın Türkiye’de ürettiği ilk elektrikli modeli olan IONIQ 3, farklı tasarımı, verimli elektrik motoru ve 482 km’lik menziliyle B segmentinde tüketicilere üst düzey bir konfor sunuyor. Dört farklı donanım seçeneğiyle satışa sunduğumuz IONIQ 3’ü, yaklaşık 2 haftalık bir süreçte 500’den fazla müşterimiz tercih etti. Bu olumlu satış trendinin yıl sonuna kadar artarak devam edeceğini öngörüyoruz. Biz de bu tabloya bakarak yıl sonuna kadar 3.500 adetin üzerinde IONIQ 3 satmayı hedefliyoruz. Garanti BBVA ile gerçekleştirdiğimiz bu özel kredi koşullarıyla beraber tüketicilere alternatif ödeme seçenekleri sunarak herkesin bir IONIQ 3 sahibi olmasını istiyoruz”

Garanti BBVA’dan Hyundai IONIQ 3’e özel taşıt kredisi

Garanti BBVA Tüketici Finansmanı Direktörü Koray Öztopçu da iş birliğinin elektrikli mobiliteye geçişi kolaylaştırmayı amaçladığını belirtti.

Öztopçu, dijital finansman çözümlerinin müşterilerin araç satın alma deneyimini kolaylaştırdığına dikkat çekerek şunları söyledi:

“Garanti BBVA olarak, müşterilerimizin değişen ihtiyaçlarına yenilikçi ve dijital çözümlerle yanıt verirken elektrikli mobiliteye geçişi de desteklemeyi önemsiyoruz. Hyundai IONIQ 3’e özel sunduğumuz finansman avantajları ve uçtan uca dijital taşıt kredisi çözümümüzle müşterilerimizin araç satın alma süreçlerini daha hızlı, kolay ve erişilebilir hale getiriyoruz. Müşterilerimiz, araçlarını online olarak seçebiliyor ve satın alma aşamasında ihtiyaç duydukları taşıt kredisine şubeye gitmeden dijital kanallarımız üzerinden ulaşabiliyor. Garanti BBVA olarak, finansman süreçlerini kolaylaştıran dijital çözümlerimizle müşterilerimizin hayatına değer katmaya ve sürdürülebilir mobiliteye geçişi desteklemeye devam edeceğiz.”

Hyundai IONIQ 3 kampanyası ne zaman bitiyor?

Hyundai IONIQ 3 için hazırlanan “Şimdi al, ödemeye 2027’de başla” kampanyası, 8-31 Ekim 2026 tarihleri arasında geçerli olacak. Kampanya, belirlenen tarihlerde araç satın almak isteyen Garanti BBVA müşterilerine üç ay ertelemeli taşıt kredisi ve dijital başvuru imkânı sunuyor.

Hyundai Motor Türkiye ile Garanti BBVA arasındaki iş birliğiyle IONIQ 3 satın almak isteyen müşterilerin finansman süreçlerinin daha basit, erişilebilir ve kişiselleştirilmiş hale getirilmesi hedefleniyor.

Kampanyadan yararlanmak isteyenlerin güncel satış fiyatını, kredi koşullarını ve başvuru şartlarını satın alma öncesinde kontrol etmesi gerekiyor.

Hakan Karamanlı
Tam Finans CEO

İş dünyası yayınlarında ve küresel teknoloji kürsülerinde sıkça aynı kavramlar etrafında toplanıyoruz: Yapay zekâ algoritmaları, otonom kararlar ve büyük veri analitiği. Ancak sahada geçen çeyrek asırlık deneyim, finansın ve ticaretin mutfağında çok yalın bir gerçeği işaret ediyor: En gelişmiş algoritma dahi, sabah atölyesinin kepengini açan bir ustanın kararlılığını veya tezgâh başındaki üreticinin gözündeki emeği tek başına anlamlandıramaz.

Türkiye ekonomisinin kalbi organize sanayi bölgelerinde, mahalle aralarındaki atölyelerde ve tarımsal üretim havzalarında atıyor. Bu canlı yapının kesintisiz işlemesi ise doğrudan nakit akışının sürekliliğine bağlı. Bir mikro işletmenin siparişleri güçlü, üretimi hareketli olsa da vadeli satışların tahsilat döngüsü uzadığında ticari çarkların dönmesi zorlaşır. Ticaretin finansmanı, bu nakit ihtiyacının doğduğu anda devreye girerek üretimin devamlılığını güvence altına alır.

Finansal değerlendirmede soyut göstergelerden ziyade somut ticaretin kendisine odaklanmak büyük bir fark yaratıyor. Tam Finans için en temel dayanak; teslim edilmiş malın, tamamlanmış işin ve piyasadaki gerçek alışverişin yasal belgesi olan faturadır.

Ticari Hayatın Güven Zinciri

Ticari hayatın güven zincirini temsil eden faturalı alacak, bir işletmenin piyasadaki itibarının en net göstergesidir. Finansman süreçlerinde taraflar arasındaki ticari bağın doğruluğuna ve alıcının ödeme kabiliyetine odaklanıyoruz. Ülkemizde her yeni kurulan 10 işletmeden birinin ilk finansman yolculuğunda yer almamız ve portföyümüzün önemli bir kısmının finansal kapsayıcılıkla ilk kez tanışması, bu yaklaşımın sahadaki karşılığıdır. İşletmenin büyüklüğünden ya da geçmiş bilanço derinliğinden bağımsız olarak, ortada gerçek bir üretim ve fatura varsa, finansmanın kapısı açık tutulmalıdır.

Bu operasyonu on binlerce KOBİ ölçeğinde yönetmenin yolu, teknolojiyi doğru yerde konumlandırmaktan geçiyor. Banka dışı finans sektöründeki ilk tescilli Ar-Ge merkezimizde geliştirdiğimiz yapay zekâ tabanlı karar modelleri, başvuruların yaklaşık yüzde 75’ini saniyeler içinde değerlendirme kabiliyetine sahip. Mobil altyapımız sayesinde süreçler dakikalar içinde ilerleyerek yarım saat gibi kısa bir sürede nakit çıkışına dönüşebiliyor.

Veriyle Bilgilenen, Sahayla Beslenen Yaklaşım

Teknolojik kaslarımız ne kadar güçlü olursa olsun, kurumsal duruşumuzu "yalnızca veri odaklı" (data-driven) bir çerçeveye hapsetmiyoruz. Biz "veriyle bilgilenen" (data-informed) bir yaklaşımla hareket ediyoruz. Veri modelleri geçmiş deneyimlerin ve alışkanlıkların haritasını çizer; ancak sahanın güncel nabzını, esnafın kriz anlarındaki çözüm üretme refleksini ve ödeme ahlakını anlamak için insana alan açmak şarttır. Pandemi günlerinde piyasalar belirsizlikle sarsılırken sahaya çıkıp üretime destek vermeyi sürdürme kararımız, oto sanayide konuştuğumuz bir ustanın "Biz çalışmazsak lojistik durur, hayat durur" cümlesindeki sağduyudan beslenmişti.

Bu anlayışla, Türkiye genelindeki 50’yi aşkın şubemiz ve dinamik mobil saha ekiplerimizle ayda 75 bin işletmenin kapısını çalıyoruz. Geliştirdiğimiz algoritmalar fatura doğrulamalarını ve risk parametrelerini hızla hesaplarken, sahadaki uzman kadromuz atölyelerdeki çalışma temposunu yerinde gözlemliyor. Gerektiğinde saha temsilcilerimizin inisiyatif almasına imkân tanıyan bu hibrit kültür; Avrupa’da layık görüldüğümüz 'En İyi KOBİ Finansman Şirketi' platin ödülünün de zeminini oluşturuyor.

KOBİ'ler İçin Yeni Bir Ekosistem: Halleder

Bugün işletmelerin beklentisi tek seferlik finansman çözümlerinin ötesine geçmiş durumda. Fatura takibi, ön muhasebe, akaryakıt yönetimi ve çalışan yan hakları gibi operasyonel süreçler mikro işletmelerin değerli zamanını alıyor. Bu ihtiyaca yanıt vermek adına Tam Mobil Bilişim çatısı altında geliştirdiğimiz "Halleder" platformu, tam bir super app ekosistemi olarak şekillendi. KOBİ’ler artık tek bir çatı altından faturalı alacaklarını finanse ederken; muhasebeden yemek kartına, UTTS uyumlu akaryakıt çözümlerinden iş yönetim araçlarına kadar geniş bir yelpazeye erişebiliyor. Tam Finans Mobil uygulamamız da kendi yolculuğuna devam ederken, bu ekosistemin en kritik finansman yetkinliği olarak Halleder içinde yerini alıyor.

Geleceğin finans mimarisi; yalnızca satır aralarına yazılan kodlarla değil, o kodları sokağın ticari dinamikleri, faturalı alacağın güvencesi ve insanın sağduyusuyla harmanlayabilen kurumların vizyonuyla şekillenecek.
 

LABORATUVAR RAPORU TİCARETİN PARÇASI 

Seminerin açılışında konuşan GAÜN Naci Topçuoğlu MYO Müdürü Prof. Dr. Hüseyin Bozkurt, Gaziantep’in 10 milyar dolarlık ihracatı ve bini aşkın üretim tesisiyle güçlü bir sanayi altyapısına sahip olduğunu belirterek, üretim yapabilmenin tek başına yeterli olmadığına dikkat çekti. İhracatta ürünün güvenilirliği, beyan edilen özellikleri taşıyıp taşımadığı, raf ömrü boyunca kalitesini koruyup korumadığı gibi standartların belgelenmesi gerektiğine dikkat çeken Bozkurt, “Laboratuvar raporu artık bir bürokratik formalite değil, ticaretin kendisinin bir parçası haline geldi” dedi. TEST-LAB’ın bu ihtiyaca cevap vermek üzere yapılandırıldığını belirten Bozkurt, “Laboratuvar HPLC, GC-MS, ICP-MS, spektrofotometre, tekstür analiz cihazı, reometre ve DSC gibi ileri teknoloji cihazlarla donatıldı. Merkezde gıda güvenliği, besin değeri ve etiket, mikotoksin ve pestisit kalıntısı, ağır metal, mikrobiyolojik analiz, raf ömrü, duyusal analiz ile fiziksel ve mekanik testler yapılabiliyor” dedi. Bozkurt, laboratuvarın TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip olduğunu da belirterek, numune kabulünden raporlamaya kadar tüm süreçlerin yazılı prosedürler çerçevesinde yürütüldüğünü ifade etti.

ANALİZLER YASAK ZORUNLULUK

GAİB Genel Sekreter Yardımcısı Serdar Hasan Aydoğan ise ihracatçıların ülkelerin yasal zorunlulukları ve müşterilerin özel talepleri nedeniyle farklı test ve analizlere ihtiyaç duyduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı’nın çok sayıda sertifika, belge, test ve analize yönelik destek sunduğunu hatırlatan Aydoğan, Gaziantep’te üniversite tarafından verilen test ve analiz hizmetlerinin önemine işaret etti. Aydoğan, başka şehirlere numune gönderilmesi nedeniyle oluşan zaman ve analiz maliyetlerinin azaltılması açısından bu merkezlerin firmalara önemli katkı sağladığını belirterek, ihracatçıların TEST-LAB’ı Ar-Ge, ürün geliştirme ve müşteri taleplerinin karşılanması süreçlerinde daha fazla kullanmasını tavsiye etti. Seminerde katılımcılar TEST-LAB laboratuvarlarını gezerek cihazlar ve analiz süreçleri hakkında bilgi aldı. Etkinlikte, üniversitenin sahip olduğu ileri teknoloji altyapısının sanayicilerin kullanımına açılmasıyla daha katma değerli üretim ve ihracatın desteklenmesi hedefi öne çıktı.

KAYNAK: PLUSONE BUSINESS DERGİSİ

OKUL ALIŞVERİŞİ VE KIŞA HAZIRLIK DARALMAYI ENGELLEYEMEDİ

Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, milyonlarca öğrenci için okul alışverişi yapılmasına rağmen eylülde hem adet satışlarının hem de cironun ağustos ayının gerisinde kaldığını bildirdi. Öncel, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Okul alışverişinin yanı sıra kışa hazırlığın başlamasına rağmen ağustosa göre, eylül ayında ankete katılan markalarımızın yüzde 55’inin cirosu azaldı. Aynı dönemde adet satışının düştüğünü beyan eden markalarımızın oranı ise yüzde 66 oldu. Geçen ay hazır giyim markalarımızın yüzde 82’si, ayakkabı markalarımızın ise yüzde 58’i adet satışının daraldığını bildirdi. Son üç yıldır eylül aylarında benzer bir tabloyla karşı karşıya kalıyoruz. İndirim kampanyalarına ve milyonlarca öğrencinin okula dönüş ayı olmasına rağmen, eylül aylarında giyim ve ayakkabı satışlarında yaşanan düşüşün nedenlerini inceliyoruz. Ayrıca burada bir konuya dikkat çekmemiz gerekiyor: Tüketicinin alım gücü daraldığı için sadece giyim ve ayakkabıda değil perakendenin genelinde son iki üç yıldır maliyetlerin bir kısmını markalarımız üstlenmek durumunda kalıyor. Buna rağmen gıda dışındaki perakendede tüketici ancak indirim kampanyaları ile harekete geçtiği için üyelerimizin büyük bölümünün ciro artışı enflasyonun altında kalıyor. Son ankette, üyelerimizin yüzde 75’inde, yani her dört markadan üçünde yıllık ciro artışının yüzde 30’un altında kaldığını görüyoruz. Bütün bu veriler sektörde kârlılığın giderek daha da daraldığına ve sıkışıklığın arttığına işaret ediyor."

HER BEŞ MARKADAN DÖRDÜ İÇİN BİR NUMARALI SORUN KİRA

Sinan Öncel, markalı perakendenin içinde bulunduğu sorundan çıkabilmesi için maliyetleri azaltmaktan başka bir çıkış yolu olmadığını vurgulayarak sözlerine şöyle devam etti: "Fahiş kira artış talepleri öncelikli sorunlar listesinde de ilk sırada yer alıyor. Eylül anketimize göre markalarımızın yüzde 80’i, yani her beş markadan dördü, fahiş kira artış taleplerini bir numaralı sorun olarak beyan ediyor. Enflasyonun altında ciro artışı yüzde 61’le ikinci, işçilik maliyetlerinin cirodaki payının artışı yüzde 45’le üçüncü, şeffaf olmayan ortak alan giderleri yüzde 27 ile dördüncü, yüksek finansman maliyeti yüzde 25’le listedeki ilk beşi oluşturuyor. Fahiş kira artış taleplerinden şikâyet eden üyelerimizin oranının iki yılda yüzde 91’den yüzde 80’e gerilemesi olumlu olmakla birlikte sorunun devam ettiğini görmezden gelemeyiz. Ciro kirası da ödememize rağmen, AVM yönetimleri üyelerimizden hâlâ 4-5 kata varan oranlarda kira arışı talep edebiliyor. Mayıs 2026 itibarıyla BMD üyesi markaların yüzde 60,75’inin en az bir mağaza için mülk sahibiyle mahkemelik olması, sorunun ciddiyetini ortaya koyuyor."

ŞEFFAF OLMAYAN ORTAK ALAN GİDERLERİNİN MALİYETİ EN AZ 10 MİLYAR TL

Kiranın yanı sıra AVM’lerde şeffaf olmayan ortak alan giderlerinin de önemli bir maliyet kalemi oluşturduğuna dikkat çeken Öncel, şunları dile getirdi: "Birçok AVM yönetimi detaylı hesap ve fatura paylaşmadığı için harcamaları net olarak göremiyoruz. Türkiye’deki AVM’lerde yaklaşık 14 milyon metrekare kiralanabilir alan bulunuyor. Her metrekare için ortalama 50 TL fazla ödeme yapılsa yıllık 8,4 milyar, 100 TL’lik fazla ödeme durumunda ise 16,8 milyar TL’lik ilave bir maliyet ortaya çıkıyor. AVM yönetimleri mağazalardan genel gideri ay başında topladığı halde ödemeyi bir sonraki ay gerçekleştiriyor. Aradaki bu zaman diliminde elde edilen finansman gelirinin yasa gereği giderden düşülmesi gerekiyor. Ancak biz raporlarda bu hesabı göremiyoruz. Ortalama 400 TL’lik metrekare gideri üzerinden hesapladığımızda yılda yaklaşık iki milyar TL’nin genel giderden düşülmediği anlamına geliyor. Yani genel giderlerde şeffaflık sağlanamaması markalar için yıllık en az 10 milyar TL’lik kayba neden oluyor."

Öncel, mevcut olumsuzluklara rağmen markalı perakendenin son iki ay için umutlu olduğunu, bütün aya yayılan kampanyalarla kasımın ve yılbaşı alışverişi nedeniyle aralık ayının ikinci yarısının canlı geçeceğine inandığını da sözlerine ekledi.
 

Tarım-ÜFE, eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 1,99 oranında azalırken, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 7,03, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,93 ve on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 30,64 artış gösterdi.

TARIMIN ÜÇ ANA SEKTÖRÜNDE DÜŞÜŞ YAŞANDI

Sektörel bazda yapılan değerlendirmelere göre, eylül ayında bir önceki aya kıyasla tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 1,66, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 2,75 gerileme görüldü. En belirgin düşüş ise yüzde 9,93 oranıyla balıkçılık ve su ürünleri ile ilgili hizmetlerde kaydedildi.

ÇOK YILLIK BİTKİSEL ÜRÜNLERDE YÜZDE 8,37 AZALIŞ

Ana ürün grupları incelendiğinde, tek yıllık bitkisel ürünlerde aylık yüzde 0,03, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 1 oranında artış gerçekleşti. Buna karşılık, meyve üretimini de kapsayan çok yıllık bitkisel ürünler grubunda üretici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 8,37 oranında geriledi.

SEBZE FİYATLARI BİR YILDA YÜZDE 61 ARTTI

Yıllık bazda en yüksek fiyat artışının yaşandığı alan sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubu oldu. Söz konusu ürün grubunda üretici fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 61,07 oranında yükseldi. Aylık bazda en sert fiyat düşüşü ise tropikal ve subtropikal meyvelerde görüldü; bu grupta üretici fiyatları eylül ayında yüzde 14,69 azaldı.

KAYNAK: MHA

Açıklanan fiyatlara göre Baldo grubu çeltik, ton başına 45 bin TL ile en yüksek alım fiyatına sahip ürün oldu. Cammeo grubu çeltikte ton başına 43 bin TL, Osmancık grubunda 38 bin TL, diğer çeşitlerde ise 32 bin TL alım fiyatı belirlendi. Böylece çeltikte kilogram başına alım fiyatları, ürün grubuna göre 32 TL ile 45 TL arasında değişecek.

ALIMLAR 15 EKİM’DE BAŞLAYACAK

TMO’nun çeltik alımlarına yönelik teknik altyapı, depolama kapasitesi, personel planlaması ve finansman hazırlıklarını tamamladığı bildirildi. Üreticilerin ürünlerini belirlenen fiyatlar üzerinden teslim edebileceği alım süreci, 15 Ekim 2026 Perşembe günü başlayacak.

ÖDEMELER 21’İNCİ GÜNDEN İTİBAREN YAPILACAK

Üreticilerin nakit akışı açısından önem taşıyan ödeme takvimi de açıklandı. Buna göre ürün bedelleri, teslimat tarihini takip eden 21’inci günden itibaren üreticilerin banka hesaplarına aktarılacak.

ÇELTİK ÜRETİMİNDE ARTIŞ BEKLENİYOR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2026 yılında çeltik üretiminin bir önceki yıla kıyasla yüzde 7,7 artarak 1 milyon 75 bin tona ulaşması bekleniyor. Açıklanan yeni alım fiyatlarının, hasat döneminde üreticilerin pazarlama kararları ve çeltik piyasasındaki fiyat oluşumu açısından önem taşıması bekleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni alım döneminin tüm üreticilere hayırlı ve bereketli olması temennisinde bulundu.

KAYNAK: MHA

FINDIKTA BEKLENTİ 300 TL 

Geçen yıl zirai don nedeniyle fındık rekoltesi yüzde 50'nin üzerinde düşerken, TMO 200 lira alım fiyatı açıkladı. Serbest piyasada 370 liraya kadar çıkan fiyatlar daha sonra 170-180 liraya geriledi. Bu sezon TMO'nun fiyatı 250 lira olurken, serbest piyasa bunun 70-80 lira altında kaldı. Üretici en az 300 lira bekliyordu. FİSKOBİRLİK ise ortaklarına 195, diğer üreticilere 185 lira ödeme yapıyor.

BAĞCILIK MALİYETİ YÜZDE 70 ARTTI

Kuru üzümde de fiyat beklentisi karşılanmadı. TARİŞ geçen sezon 9 numara üzüm için 120 lira öderken, bu sezon 80 lira avans fiyat açıkladı. Serbest piyasada fiyat 60-65 liraya kadar geriledi. Salihli Ziraat Odası Başkanı Cem Yalvaç, bağcılıkta girdi maliyetlerinin yaklaşık yüzde 70 arttığını belirterek üreticinin en az 150 lira beklediğini söyledi.

MERCİMEK VE KAYISIDA DA DURUM AYNI 

Yozgat'ta geçen yıl 45 liraya kadar çıkan yeşil mercimek, bu sezon 18-25 liradan alıcı buldu. TMO'nun 32 liralık alım fiyatı sonrasında piyasa yaklaşık 30 liraya yükseldi. Sorgun Ziraat Odası Başkanı Fatih Özdemir, üç yıl önce 60 lira olan mercimeğin bugün 30 liradan dahi zor satıldığını belirterek düşüşte ithalatın ve TL'nin değer kazanmasının da etkili olduğunu söyledi. Malatya'da kayısı rekoltesi yaklaşık 67 bin tonla normalin yarısına düşmesine rağmen fiyatlar geriledi. Geçen yıl 350-400 lira olan kayısı, bu sezon 230-270 liradan satılıyor.

Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç, TMO'nun en az 300 liralık taban fiyat açıklaması gerektiğini belirtti. Taşköprü sarımsağında fiyat 120-150 liradan 100-120 liraya, Gaziantep Araban'da ise 60 liradan 30-40 liraya geriledi. Üretici temsilcileri, fiyatların düşmesi halinde piyasadaki ürün fazlasının kamu tarafından çekilmesini, alım ve ödeme koşullarının iyileştirilmesini istiyor. Çiftçinin temel talebi ise artan maliyetler karşısında ürününü sürdürülebilir bir fiyatla satabilmek.

KAYNAK: PLUSONE BUSINESS DERGİSİ

​SÜT ÜRETİMİ 1 MİLYON TONU AŞTI

​Ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü miktarı, ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,5 oranında artarak 1 milyon 21 bin 399 tona ulaştı. Temmuz ayında 987 bin 644 ton seviyesinde gerçekleşen toplanan süt miktarı, ağustosta aylık bazda yüzde 3,4 yükseliş kaydetti. Aynı dönemde içme sütü üretimi ise yüzde 6,3 artarak 130 bin 610 tondan 138 bin 885 tona yükseldi.

​PEYNİR VE TEREYAĞI ÜRETİMİ YÜKSELDİ

​Ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine göre inek peyniri üretimi yüzde 3,4, ayran ve kefir üretimi yüzde 0,8, içme sütü üretimi yüzde 4,8, tereyağı ve sadeyağ üretimi ise yüzde 7,5 artış gösterdi. Yoğurt üretiminde ise yüzde 0,9 oranında sınırlı bir düşüş yaşandı. Rakamlara bakıldığında ağustos ayında 138 bin 885 ton içme sütü, 134 bin 781 ton yoğurt, 99 bin 433 ton ayran ve kefir, 71 bin 334 ton inek peyniri ile 8 bin 966 ton tereyağı ve sadeyağ üretimi gerçekleşti.

​YUMURTA ÜRETİMİNDE YÜZDE 21,4'LÜK ARTIŞ

​Kümes hayvancılığı istatistiklerine göre ağustos ayında tavuk yumurtası üretimi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 21,4 artarak 2 milyar 40 milyon 54 bin adede ulaştı. Temmuz ayında 1 milyar 904 milyon 42 adet olan yumurta üretimi, ağustosta aylık bazda yüzde 7,1 oranında artış gösterdi. Tavuk eti üretimi ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,7 artışla 237 bin 749 ton oldu. Bu dönemde kesilen tavuk sayısı da yüzde 1,6 yükselerek 128 milyon 675 bine ulaştı.

​TAVUK ETİ ÜRETİMİ AYLIK BAZDA GERİLEDİ

​Tavuk eti üretiminde yıllık bazda artış kaydedilmesine rağmen aylık bazda düşüş görüldü. Temmuz ayında 251 bin 861 ton olan tavuk eti üretimi, ağustos ayında yüzde 5,6 azalarak 237 bin 749 tona geriledi. Böylelikle ağustosta yumurta üretimi bir önceki aya kıyasla artış gösterirken tavuk eti üretiminde dönemsel bir düşüş kayıtlara geçti.

​SEKİZ AYDA 15 MİLYARI AŞKIN YUMURTA ÜRETİLDİ

​Ocak-Ağustos dönemini kapsayan sekiz aylık süreçte tavuk yumurtası üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18,8 artışla 15 milyar 128 milyon 692 bin adede ulaştı. Aynı dönemde tavuk eti üretimi yüzde 1,4 artarak 1 milyon 859 bin 144 ton, kesilen tavuk sayısı yüzde 1,4 yükselerek 997 milyon 668 bin adet oldu. Ticari süt işletmelerince toplanan inek sütü miktarı da yılın ilk sekiz ayında yüzde 2,8 oranında arttı.

​SÜT ÜRÜNLERİNDE SEKİZ AYLIK TABLO...

​Yılın ilk sekiz ayında süt ürünlerinin büyük kısmında üretim artışı devam etti. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla içme sütü üretimi yüzde 8,2, ayran ve kefir üretimi yüzde 7,6, yoğurt üretimi yüzde 7, inek peyniri üretimi ise yüzde 3,6 yükseldi. Tereyağı ve sadeyağ üretimi ise bu sekiz aylık dönemde yüzde 1,1 oranında gerileme gösterdi.

​HAYVANSAL ÜRETİMDE ARTIŞ EĞİLİMİ...

​TÜİK verileri, ağustos ayında hem süt hem de kümes hayvancılığı sektörlerinde yıllık bazda büyümenin sürdüğünü gösterdi. Yıllık artış oranlarında yüzde 21,4 ile yumurta üretimi öne çıkarken, toplanan inek sütü miktarında yüzde 9,5, tavuk eti üretiminde yüzde 3,7 artış gerçekleşti. Bununla birlikte tavuk eti ve yoğurt üretiminde yaşanan dönemsel gerilemeler, hayvansal üretim kalemlerinde aylık bazda farklı seyirlerin izlendiğini ortaya koydu.

HAFTADA BİR GÜN AİLEYE AYRILMALI

Çocuklarına aile bağlarının güçlendirilmesi konusunda nasihatlerde bulunan Karaca, “Çocuklarımıza, ‘Haftanın altı günü sizin. Gidin, gezin, işinizi yapın. Ama bir günü bize ayırın’ diyoruz. Bu konuda taviz vermiyoruz. Pazar gününe randevu almamalarını, iş koymamalarını, arkadaşlarıyla program yapmamalarını söylüyoruz. Çünkü o gün bizim.Bazen mangal yapıyoruz, yemekler hazırlanıyor, hep birlikte aynı sofrada oturuyoruz. Bu sadece bir yemek değil; aile bireylerinin birbirleriyle kaynaşması, motive olması ve bağlarının güçlenmesi anlamına geliyor. Ben 70 yaşındayım ve hâlâ bütün aile bir aradayız. Dostlarım “Bunu nasıl başarıyorsunuz?” diye soruyor. Ben de onlara, “Çocuklarınızın haftada bir gününü mutlaka size ayırmasını sağlayın” diyorum. Biz faydasını gördük, başkalarına da faydalı olacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı. 

BU BİZİM KÜLTÜRÜMÜZ

Aslen Malatyalı olan Karaca, “Aslında yaptığımız yeni bir şey değil. Bu bizim geçmişimiz. Malatya'da avlulu evlerimiz vardı. O avlularda aileler toplanır, yemekler yapılır, sohbet edilir, herkes bir araya gelirdi. Biz babalarımızdan, amcalarımızdan aldığımız o kültürü devam ettirmeye çalışıyoruz. Bugün sosyal medyanın hayatımıza bu kadar girdiği ve birçok değeri dejenere ettiği bir dönemde aile birlikteliğini korumak daha da önemli. Özellikle Müslüman Türk ailelerinin geçmişten gelen bu kültürü yaşatması gerektiğine inanıyorum” diye konuştu. 

ÇEKİRDEK AİLE GENLERİMİZE UYGUN DEĞİL

Türkiye'nin kendi köklerine dönmesi gerektiğini ifade eden Karaca, “Ben artık çekirdek ailenin Türk toplumunun yapısına uygun olmadığını düşünüyorum. Bizim genlerimiz büyük aileye uygun. Bir arada olmalıyız, dayanışma içinde olmalıyız ve bu kültürü kaybetmemeliyiz. Haftada bir gün bütün aile bireylerinin bir araya gelmesi belki abartılı gelebilir ama bence bu, ülkenin geleceğiyle ilgili bir mesele. Bunun için büyük çiftliklere de gerek yok. Bir baba evi varsa herkes oraya gelebilir. Biri Üsküdar'da, biri Kadıköy'de, biri Beykoz'da oturabilir. Önemli olan haftada bir gün bir araya gelmektir. Çünkü aile bunun için vardır. Herkes aynı olmayacak. Birinin güçlü olduğu yerde diğeri zayıf olabilir. Birinin eksiğini diğeri tamamlar. Herkesin meziyeti farklıdır. Ailenin birlikteliği de zaten bunun için gereklidir” değerlendirmesi yaptı. 

SONRADAN GÖRMEYİ BIRAKMALIYIZ

Türkiye’nin aslında köylü bir toplum olduğunu anlatan Karaca, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bunu söylemekten çekinmemek lazım. Babam 1945'te İstanbul'a geldiğinde Tahtakale'de bir tane Türk tabelası bulamadığını anlatırdı. Ermeni, Yahudi ve Rum esnafların olduğu bir ortam vardı. Bugün Türk toplumu ve Müslüman kesim ekonomik anlamda çok daha güçlü bir noktaya geldi. Ancak burada başka bir problem ortaya çıktı: Sonradan görmelik. Köyde imkânımız yokken şehre geldik, sonra en lüks arabalara, yatlara sahip olduk. Ama bazen kazandığımız imkânı taşıyamıyoruz. Egolarımız büyüyor. Allah'a şükür bizim ailemiz böyle bir aile değil. Nereden geldiğimizi çok iyi biliyoruz. Bizden daha az maddi imkâna sahip insanların bizden çok daha iyi yaşayabildiğini de görüyoruz. Bunu bir eksiklik değil, bir güzellik olarak kabul ediyoruz.İmkânımız varsa daha mütevazı yaşayabilmeliyiz. Toplum olarak sonradan görmelikten vazgeçmemiz lazım. Bu ülkede ciddi anlamda yoksulluk yaşayan insanlar var. Biraz konforumuzdan, biraz lüksümüzden fedakârlık edip o insanlara yardımcı olmalıyız. Eskiden “Yarım ekmek yeme, çeyrek ekmek ye; çeyreğini de komşunla paylaş” anlayışı vardı. Biz bunu kaybettik. Artık çeyrek ekmeği paylaşmak bir yana, başkasının elindeki çeyrek ekmeği de almaya çalışan bir noktaya geldik. “Altta kalanın canı çıksın” anlayışına sürükleniyoruz. Bu bizim toplumumuzun özüne, genlerimize ters.”

EĞİTİM AİLEDE BAŞLAR

Ülkedeki eğitim yetersizliğinden bahseden insanlara dikkat çeken Karaca, “Bu aynı zamanda bir eğitim meselesi. Ülkedeki eğitimin yetersizliğinden söz eden insanlara bakıyorum; kendi çocuğuna edep, adap, ahlak, saygı ve sevgiyi öğretmemiş. Kendi çocuğuna bunları veremiyorsun, sonra okulun vermesini bekliyorsun. Bu doğru değil. Eğitim ailede başlar. Otuz kişilik bir sınıfta öğretmenin her çocuğa bu değerleri kazandırmasını bekleyemezsiniz. Bu, öncelikle anne babanın ve ailenin görevidir. Çocuğumuzu en pahalı okullara göndermekle görevimizi tamamlamış olmuyoruz. Hatta bazen öğretmen çocuğa bir şey söylediğinde, ertesi gün anne öğretmenin karşısına dikiliyor. Buradaki problem de yine aynı: Sonradan görmelik. İmkânlarımız arttı ama gördüklerimizi sindirmeyi, ona layık olmayı da öğrenmemiz gerekiyor. Edebi, adabı ve ahlakı bilmek gerekiyor” şeklinde konuştu. 

ÇOCUKLAR ŞİRKETİ KÜÇÜK YAŞTAN TANIMALI

Ticaretle uğraşan insanların çocuklarını küçük yaşlardan itibaren iş yerine götürmesi gerektiğine vurgu yapan Karaca, “Özellikle yaz tatillerini değerlendirmek ve çocuklara esnaf kültürünü, ticaret kültürünü göstermek önemli. Çok iyi okullarda okuyup yurt dışında eğitim almış bir çocuk, hiç şirketi tanımadan bir gün gelip aile şirketinin başına oturursa kendisini yabancı hissedebilir. Ama çocukluğundan itibaren şirketin gelişimine şahit olmuşsa, o şirket onun için başka bir anlam taşır. Oğlum Fatih de bana bunu söylüyor. Üniversiteyi bitirmesi, yurt dışında eğitim alması, önemli şirketlerde çalışması bir tarafa; çocukluğunda Tahtakale'deki dükkâna gidip gelmesinin çok daha farklı bir deneyim olduğunu söylüyor.
Ben de çok küçük yaştan itibaren iş yerine gidip geldim. Babam beni nasıl götürdüyse ben de çocuklarıma aynı kültürü aktarmaya çalıştım. Ancak bunu zorlamak da doğru değil. Çocuğunuz bu işi sevmiyorsa, başka bir şey yapmak istiyorsa ve siz de onun istediği işte bir gelecek görüyorsanız ona yol gösterebilirsiniz. Ama bütün bunlara rağmen kendi işini kurmak istiyorsa engel olmam. Hatta yardımcı olur, sermaye de vererek ‘Git, kendi işini kur’ derim” şeklinde konuştu. 

AİLE ŞİRKETİNİN TEMELİNDE ADALET VAR

Aile şirketlerinde en önemli meselelerden biri adalet duygusu olduğuna işaret eden Karaca, şu ifadeleri kullandı: “Diğer ortaklıklarda herkes kendi menfaatini korur. Ama aile şirketlerinde insanlar birbirlerine güvendikleri için aile içerisinde adalet olmak zorundadır. Ailenin büyüğü veya yön veren kişi adaletli değilse şirket yürümez. Her şeyi kendine yontarsa, kardeşlerinin menfaatlerini gözetmezse aile şirketinin devamlılığı mümkün olmaz. Babam vefat ettikten yıllar sonra, miras paylaşımı sırasında annem bana bir anısını anlattı. Babam, yıllar önce anneme, “Benim Arif gibi oğlum var. O adaletsizlik yapmaz. Kız kardeşinin hakkını fazla fazla verir” demiş. Yıllar sonra annemden bunu duyduğumda çok etkilendim. Bizim aile şirketindeki en büyük avantajlarımızdan biri de kardeşlerin sermayelerinin eşit olması. Böylece kimse diğerine “Ben senden daha az pay alıyorum ama daha fazla çalışıyorum” diyemiyor. Aile şirketini yöneten kişinin sözü geçebilir, saygı duyulabilir ama en başta adaletli olması gerekir.”

SOYADI DEĞİL, LİYAKAT

Aile şirketlerindeki soyadı faktörüne vurgu yapan Karaca, “Şirket içinde soyadının tek başına bir anlamı olmamalı. Bunun bir tane cevabı var: Liyakat. Çocuklarımıza miras olarak sadece servet bırakmak yeterli değil. Bizim çok güzel bir atasözümüz vardır: “Oğlum akıllı, neylesin parayı? Oğlum deli, neylesin parayı?” Sermayeden çok iyi yetişmiş evlatlar önemli. İyi eğitim almış, aile kültürünü özümsemiş, edebi, adabı ve ahlakı sindirebilmiş bireyler yetiştirmek gerekiyor” diye anlattı. 

BANA HAYIR DİYEBİLEN İNSANLARLA ÇALIŞTIM

Şirket içinde kendisine “hayır” diyebilen insanlardan her zaman keyif aldığını ifade eden Karaca, “Yıllar önce birlikte çalıştığım İbrahim Kuşadalı vardı. Kültürü, yaşam tarzı, inancı benimkinden çok farklıydı. Ama yıllarca yanımda tuttum. Çünkü hatalarımı yüzüme karşı söyleyebilen bir adamdı. “Sen bunu yanlış yapıyorsun kardeşim” diyebiliyordu. Benimle tartışabiliyordu. Bir yöneticinin etrafında sadece kendisini onaylayan insanların olması doğru değil. Bazen size yanlışınızı söyleyecek insanlara ihtiyacınız var” dedi.

AİLE ANAYASASI YAŞAYAN BİR METİN OLMALI

Aile anayasası vurgusu yapan Karaca, bu metni hazırlamak isteyen şirketlerin öncelikle çok iyi araştırma yapması gerektiğini söyledi. Danışmanlık şirketlerinden destek alınarak aile anayasası hazırlanabildiğini hatırlatan Karaca, anayasa hazırlandıktan sonra işin bitmediğini, süreç içinde karşılaşılan sorunlara göre anayasayı güncellemek gerektiğinin altını çizdi. “Biz bir aile anayasası yaptık, artık bu böyle sonsuza kadar gider diye bir şey yok” diyen Karaca, “Yarın öbür gün hiç öngörmediğiniz bir problemle karşılaşabilirsiniz. Eğer anayasada bununla ilgili bir madde yoksa o problemi not edip aile anayasasına eklemek gerekir. Çünkü aynı problem ileride yeniden yaşanabilir” ifadelerine yer verdi. 

EN BÜYÜK MİRASIMIZ AİLE KÜLTÜRÜ 

Aile kültürünün önemine dikkat çeken Karaca sözlerine şu ifadelerle devam etti: “Karaca'nın beşinci kuşağı görevi devraldığında onlara bırakmak istediğim en önemli şey aile kültürüdür. Edep, adap, saygı, aile birlikteliği, aile bireylerinin birbirlerine olan bağlılığı ve ihtiyaç olduğunda birbirlerinin yardımına koşması…Benim için asıl önemli olan bunlar. Bir ailede herkesin aynı olması mümkün değil. Yirmi tane çocuk varsa hepsinin üstün zekâlı olmasını bekleyemezsiniz. Biri çok başarılıdır, biri daha vasattır. Biri güçlüdür, biri zayıftır.Ama aile bunun için vardır. Birinin fazlalığı diğerinin eksikliğini kapatır. Herkes farklı meziyetlerle yaratılmıştır. Önemli olan bu farklılıkların aile içinde birbirini tamamlamasıdır. Aileyi koruyan şey de budur: Birliktelik, dayanışma, adalet, sevgi ve birbirinin eksiğini tamamlayabilmek. Bunu kaybetmememiz lazım” diye konuştu. 
Güveni korumak çok önemli 
Yıllardır iş dünyasında varlık gösteren Karaca, güveni kazanmak önemli ama korumanın daha önemli olduğunu belirterek, “Çünkü olmayan bir şeyi koruyamazsınız. Önce güveni kazanacaksınız, sonra onu koruyacaksınız. Sermaye, para, mal mülk… Bunların hepsi bir tarafa; güven bir tarafa. Bazen karşı tarafın size duyduğu güven sayesinde parayla satın alamayacağınız bir şeyi satın alabilirsiniz. Çünkü bazı şeyler para ile alınmaz” dedi. 

KAYNAK: PLUSONE BUSINESS DERGİSİ

E-ticaret platformlarında ürünleri gerçekte olduğundan daha fazla ilgi görüyormuş gibi göstermek amacıyla kullanılan sahte etkileşim yöntemleri mercek altına alındı. Özellikle yüksek yıldız puanları, olumlu yorumlar ve beğeni sayıları üzerinden oluşturulan yapay güven algısının tüketicilerin alışveriş tercihlerini etkileyebildiğine dikkat çekildi.

BEĞENİ VE YILDIZ DEĞERLENDİRMELERİ ÜCRETLE ARTIRILIYOR

TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO'su Cenk Çiğdemli, Reklam Kurulunun eylül ayı sonunda kamuoyuna yansıyan kararlarının dijital ticaretteki sahte etkileşim uygulamalarını gündeme taşıdığını belirtti. İncelemelerde bazı işletmelerin dijital görünürlüklerini artırmak amacıyla ücret karşılığında beğeni, takipçi, yorum ve yıldız değerlendirmesi satın aldıklarının tespit edildiğini aktaran Çiğdemli, uygulamaların yalnızca olumlu yorumlarla sınırlı kalmadığını ifade etti. Bazı internet sitelerinin ücret karşılığında ürünleri favorilere eklediğini ve alışveriş sepetlerine attığını belirten Çiğdemli, bu yöntemlerle gerçekte yoğun talep görmeyen ürünlerin popülermiş gibi gösterilebildiğine dikkat çekti.

SEPETE EKLEME VE GÖRÜNTÜLEME SAYILARI DA MANİPÜLE EDİLİYOR

Sahte etkileşim uygulamalarında ürünlerin yıldız puanlarının yanı sıra kullanıcı davranışlarını yansıtan göstergeler de hedef alınıyor. Ücret karşılığında gerçekleştirilen favorilere ekleme, sepete atma ve görüntüleme işlemleriyle ürünlerin yoğun ilgi gördüğü izlenimi oluşturulabiliyor. Bu durum, alışveriş kararlarında diğer kullanıcıların tercihlerini dikkate alan tüketicilerin yanıltılmasına neden olabiliyor. Çiğdemli, Reklam Kurulunun aldığı erişim engeli kararlarının tüm e-ticaret platformlarını değil, mevzuata aykırı faaliyet yürüttüğü değerlendirilen belirli internet adreslerini ve içerikleri kapsadığını bildirdi.

OLUMSUZ YORUMLARI GİZLEMEK DE YAPTIRIMA KONU OLUYOR

Denetimlerde öne çıkan bir diğer konu, tüketicilerin ürünler veya işletmeler hakkında yaptığı olumsuz değerlendirmelerin görünürlüğünün engellenmesi oldu. Bazı hizmet sağlayıcıların, işletmelere yönelik eleştirel yorumların yayımlanmasını önlemek veya tüketicilerin bu değerlendirmelere ulaşmasını zorlaştırmak amacıyla hizmet sunduğu belirtildi. Çiğdemli, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle tüketici değerlendirmelerine ilişkin kuralların sıkılaştırıldığını belirterek gerçeği yansıtmayan yorumların yaptırılmasının ve olumlu değerlendirme satın alınmasının yasak olduğunu hatırlattı. Satın alma süreci doğrulanamayan farklı mecralardaki yorumların kullanılmasına da sınırlamalar getirildiğini kaydetti.

OLUMSUZ YORUMU YAYIMLAMAYAN ŞİRKETE 2,1 MİLYON TL CEZA

Reklam Kurulunun ağustos ayında aldığı kararlardan biri, tüketici değerlendirmelerinin önemini ortaya koydu. Satın aldığı ürüne ilişkin yorum yapan bir tüketicinin değerlendirmesini yeterli gerekçe göstermeden yayımlamayan şirkete 2 milyon 167 bin 412 TL idari para cezası uygulandı. Karar, e-ticarette yalnızca sahte olumlu değerlendirmelerin değil, gerçek müşterilerin olumsuz yorumlarının haksız şekilde gizlenmesinin de yaptırımla karşılaşabileceğini gösterdi.

SAHTE ÜRÜN YORUMLARI NASIL ANLAŞILIR?

İnternet alışverişlerinde tüketicilerin yalnızca yıldız ortalamasına veya beğeni sayısına bakarak karar vermemesi öneriliyor. Özellikle kısa zaman aralıklarında yayımlanan, birbirine benzeyen ve ürünün gerçek kullanımına ilişkin ayrıntı içermeyen yorumların dikkatle incelenmesi gerekiyor.

Tüketicilerin alışveriş sırasında şu noktalara dikkat etmesi öneriliyor:

Yorumların doğrulanmış satın alma işlemlerine dayanıp dayanmadığını kontrol etmek.
Aynı ifadelerin tekrarlandığı ve kısa sürede yoğunlaşan değerlendirmelere temkinli yaklaşmak.
Fotoğraflı kullanıcı deneyimlerini ve düşük puanlı yorumları birlikte incelemek.
Satıcının geçmişini ve farklı platformlardaki müşteri şikâyetlerini araştırmak.
Yalnızca övgü içeren, somut bilgi vermeyen yorumları sorgulamak.

ŞÜPHELİ YORUMLAR BAKANLIĞA BİLDİRİLEBİLİYOR

Sahte değerlendirme veya yanıltıcı kullanıcı yorumlarıyla karşılaşan tüketiciler, ilgili internet bağlantıları ve ekran görüntüleriyle Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna şikâyette bulunabiliyor.

Cenk Çiğdemli, dijital alışverişlerde asıl önemli unsurun bir ürünün aldığı yıldız sayısından ziyade bu değerlendirmelerin ne kadarının gerçek müşteri deneyimine dayandığı olduğunu vurguladı.

E-ticarette sahte etkileşim uygulamalarına yönelik denetimlerin, tüketici güveninin korunması ve işletmeler arasında adil rekabet ortamının sağlanması açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÖNEM

Döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden desteğin ihracatçılar açısından önemli bir finansal araç olduğunu belirten Ömer Karadeniz, uygulamanın 2023 yılında yüzde 2 oranıyla başladığını, Mayıs 2025'te ise geçici olarak yüzde 3'e yükseltildiğini hatırlattı. Karadeniz, 1 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından uygulamada yeni bir döneme geçildiğine dikkat çekti. Yeni düzenlemenin döviz pozisyonu, katma değer ve ihracata yönelik üretim gerçekleştiren tedarikçi firmalarla ilişkilendirildiğini belirten Karadeniz, kapsam açısından önemli görülen düzenlemenin ihracatçıların rekabet koşulları doğrultusunda daha etkin hale getirilmesi gerektiğini kaydetti.

“İHRACATÇI HEM KUR HEM MALİYET BASKISI ALTINDA”

Sanayicilerin yalnızca döviz kuru hareketleriyle değil, enerji, işçilik, hammadde ve finansman maliyetleriyle de mücadele ettiğini belirten Karadeniz, bu unsurların ihracat performansını doğrudan etkilediğini söyledi.

Karadeniz, ihracatçıların yaşadığı maliyet baskısına ilişkin şu ifadeleri kullandı: “İhracatçımız bugün küresel pazarlarda sadece ürününün kalitesiyle değil, maliyetiyle de rekabet ediyor. Enerjiden işçiliğe, finansmandan hammaddeye kadar çok sayıda maliyet kalemi ihracatçımızın rekabet gücünü doğrudan etkiliyor. Döviz gelirinin TL’ye dönüşümünde sağlanan destek de bu açıdan ihracatçının rekabet gücünü destekleyen önemli bir araçtır. Bizim beklentimiz, döviz dönüşüm desteğinin ihracatçının rekabet gücünü daha etkin biçimde destekleyecek seviyeye çıkarılması yönündedir.”

ÇİN’İN İHRACAT POLİTİKALARINA DİKKAT ÇEKTİ

Küresel ticarette rekabetin giderek yoğunlaştığını belirten Karadeniz, Çin'in ihracatçılarını desteklemek amacıyla farklı finansal mekanizmaları birlikte kullandığını ifade etti.

Çin'de firmaların kur riskini azaltmak için döviz türevleri ve çeşitli finansal araçlardan yararlandığını belirten Karadeniz, yerel para birimiyle gerçekleştirilen ticari işlemlerin de işletmelerin döviz risklerini yönetmesine katkı sağladığını söyledi.

İhracat vergi iadeleri, uygun koşullu krediler ve ihracat kredi sigortası gibi uygulamaların Çinli üreticilerin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü desteklediğini kaydeden Karadeniz, Türkiye'nin de farklı politika araçlarını birlikte değerlendirebileceğini belirtti.

Karadeniz, Çin'in uygulamalarına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Burada Çin’in uyguladığı tek bir destek mekanizmasını Türkiye’ye doğrudan kopyalamaktan söz etmiyoruz. Önemli olan, ihracatçının rekabet gücünü korumak için farklı araçların birlikte ve etkin biçimde kullanılabilmesi. Çin’in yaklaşımı bize bu açıdan önemli bir örnek sunuyor.”

FİNANSMANA ERİŞİM KOLAYLAŞTIRILMALI

İhracatçıların uzun vadeli üretim ve satış planları yapabilmesi için öngörülebilir bir finansal ortamın oluşturulması gerektiğini vurgulayan Karadeniz, kur riskinden korunma araçlarına erişimin kolaylaştırılmasının önemine işaret etti. Sanayi işletmelerinin uluslararası pazarlarda rekabetçi fiyatlar sunabilmesi için finansman maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini belirten Karadeniz, ihracat kredileri ve sigorta mekanizmalarının da güçlendirilmesini istedi.

Karadeniz, ihracatçıların rekabet gücünün korunması için birden fazla alanda destek sağlanması gerektiğini belirterek şunları söyledi: “İhracatçımızın küresel pazarlarda rekabet gücünü koruyabilmesi için yalnızca bir destek kalemine odaklanmak yeterli değil. Döviz dönüşüm desteğinin yanı sıra uygun maliyetli finansmana erişim, kur riskinden korunma araçlarının yaygınlaştırılması, ihracat kredi ve sigorta mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ihracatçının üzerindeki maliyet baskısının azaltılması birlikte değerlendirilmelidir.”

“İHRACATÇININ ÖNÜNÜ GÖREBİLMESİ GEREKİYOR”

Uluslararası müşterilere uzun vadeli fiyat teklifleri sunabilmenin kur riskinin yönetilmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Karadeniz, finansal istikrarın üretim ve ihracat planlaması açısından önem taşıdığını ifade etti. İhracatçıların uzun vadeli sipariş alabilmesi için finansal riskleri yönetebilecek bir altyapıya ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Karadeniz, şu değerlendirmede bulundu:“İhracatçımızın önünü görebilmesi, fiyat verebilmesi ve uzun vadeli sipariş alabilmesi için kur riskini yönetebileceği bir finansal altyapıya ihtiyacı var. Bunun yanında finansmana erişim maliyetlerinin de rekabetçi seviyelere çekilmesi gerekiyor.”

Karadeniz, Türkiye'nin ihracat kapasitesinin korunması ve sanayide sürdürülebilir büyümenin sağlanması için üretim maliyetleri, döviz kuru riskleri ve finansman koşullarının birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. İhracatçıların uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirecek kapsamlı politikaların önemine dikkat çekti.

Spot altın, haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,3 değer kazanarak ons başına 4.206,01 dolara yükseldi. Aralık vadeli ABD altın kontratları da yüzde 0,3 artışla 4.230,40 dolara çıktı. Spot altın, günün erken saatlerinde 2 Ekim'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

ANALİSTLERDEN DÜŞEN PETROL VE ZAYIFLAYAN DOLAR DEĞERLENDİRMESİ

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, Rusya ile Ukrayna arasında enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulmasına ilişkin anlaşma beklentisi, petrol fiyatlarındaki gerileme ve doların zayıflamasının altın fiyatlarını desteklediğini belirtti. Waterer, petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon baskısı ve faiz artışı endişelerini hafifleterek altının yatırımcılar açısından cazibesini artırdığını ifade etti.

RUSYA-UKRAYNA ATEŞKESİ PETROL FİYATLARINI ETKİLEDİ

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü Rusya ile Ukrayna arasında derhal yürürlüğe gireceğini belirttiği bir enerji ateşkesi duyurdu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise anlaşmanın ayrıntılarını beklediklerini açıkladı.

Rusya'nın petrol arzını artırabileceği beklentisi, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Petrol fiyatlarındaki gerileme, enflasyon ve merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentiler üzerinden altın piyasasını da etkiledi.

PİYASALAR ABD’NİN ENFLASYON VERİLERİNİ BEKLİYOR

Yatırımcıların bu haftaki gündeminde ABD'de açıklanacak ekonomik veriler öne çıkıyor. Çarşamba günü tüketici fiyat endeksi (TÜFE), perşembe günü ise üretici fiyat endeksi (ÜFE) ve perakende satış verileri yayımlanacak.

Söz konusu verilerin, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Faiz oranlarına yönelik beklentiler, faiz getirisi sağlamayan altının fiyat hareketlerinde önemli rol oynuyor. CME FedWatch verilerine göre piyasalar, ekim ayında faiz artışı ihtimalini yüzde 17, aralık ayına kadar faiz artışı olasılığını ise yüzde 86 olarak fiyatlıyor.

ABD'DE TÜKETİCİ GÜVENİ GERİLEDİ

Öte yandan, Orta Doğu'daki çatışmaların yaşam maliyetini artırmasının etkisiyle ABD'de tüketici güveni ekim ayının başında geriledi. Artan yaşam maliyetlerine ilişkin endişeler, ekonomik görünüm ve para politikası beklentileri açısından yakından takip ediliyor.

GÜMÜŞ, PLATİN VE PALADYUM DA YÜKSELDİ

Altındaki yükselişe diğer değerli metaller de eşlik etti. Spot gümüş yüzde 0,5 artışla ons başına 61,12 dolara çıktı. Platin yüzde 1 yükselerek 1.704,70 dolara ulaşırken, paladyum da yüzde 1,2 değer kazanarak ons başına 1.161,81 dolara yükseldi.

TASFİYE VE ÖDEME SÜRECİNİ SPK YÖNETECEK

Meclise sunulan teklife göre fon pay sahipliği; Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kuruluşlarının elindeki verilerin karşılaştırılmasıyla netleştirilecek. Tasfiye süreci tamamen SPK gözetiminde yürütülecek. Kurul; fon varlıklarının tespiti, nakde çevrilmesi, değerleme esasları ile ara ve nihai ödemelerin yapılması konusunda tam yetkili kılınacak.

YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME YAPILACAK

Düzenlemeyle birlikte mağduriyetlerin bir an önce giderilmesi amacıyla net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara yatırım tutarı kadar, 1 milyon liranın üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılması öngörülüyor. Ödemeler fonların mevcut varlıklarından ve tahsil edilen değerlerden karşılanacak. Nihai ödeme tutarı belirlenirken ise net yatırım tutarlarına TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalaması yansıtılacak. Öte yandan, piyasa dolandırıcılığı ve bilgi suistimali gibi suçlara karıştığı tespit edilen kişi ve kurumlara kesinlikle ödeme yapılmayacak.

MECLİS DİĞER KRİTİK BAŞLIKLARI DA ELE ALACAK

TBMM’de bu hafta sadece yatırım fonları değil, başka önemli konular da mesai konusu olacak. KİT Komisyonu, 45 kamu kurumunun 2023 ve 2024 yılı hesaplarını incelemek üzere toplanacak. Genel Kurul'da ise Türk Kızılay Kanun Teklifi, Kişisel Verileri Koruma Kurulu üye seçimleri ve BM-Habitat Bölge Ofisi kurulmasına ilişkin kanun teklifi ele alınacak. Ayrıca AB Uyum Komisyonu salı günü toplanarak Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden "Türkiye-AB İlişkileri" konulu sunumu dinleyecek.

​İMALAT SANAYİSİNDE YILLIK VE AYLIK BAZDA GERİLEME

​Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde yıllık bazda farklı yönlerde seyir izlendiği görüldü. Yıllık bazda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 1,7 artış gösterirken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,3 yükseldi. Buna karşın imalat sanayi sektörü endeksi yıllık bazda yüzde 2,5 oranında geriledi.

​Aylık verilerde de düşüş eğilimi devam etti. Sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 1 azaldı. Bu dönemde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 4,1, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 3,3 artış kaydetti. Ancak imalat sanayi sektörü endeksi aylık bazda yüzde 1,6 düşüş gösterdi. İmalat sanayisindeki üretim kaybı, genel sanayi üretimindeki gerilemenin temel unsuru olarak öne çıktı.

BORSA YATIRIMCISI EYLÜLDE KAYBETTİ

Eylül ayında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı BIST 100 endeksi oldu. Endeks, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 9,90, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 9,29 oranında reel kayıp yaşattı.

YILLIK GETİRİDE KÜLÇE ALTIN İLK SIRADA

Finansal yatırım araçlarının yıllık performansı değerlendirildiğinde ise külçe altın ilk sırada yer aldı. Külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,25, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,30 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Yıllık bazda DİBS de Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,85 oranında reel getiri sağlarken, BIST 100 endeksi yüzde 2,80, Amerikan Doları yüzde 7,58 ve Euro yüzde 9,33 oranında yatırımcısına kaybettirdi.

ALTI AYLIK DÖNEMDE ALTIN KAYBETTİRDİ

Altı aylık değerlendirmede ise külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,99, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 15,73 oranında yatırımcısına en fazla kaybettiren yatırım aracı olarak kayıtlara geçti. Açıklanan veriler, yatırım araçlarının kısa ve uzun vadeli reel getiri performanslarında farklılıklar yaşandığını ortaya koydu.

​AĞAR: AYMOD TÜRK AYAKKABI SEKTÖRÜ İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR PLATFORM

​Ticaret Bakan Yardımcısı Özgür Volkan Ağar, fuarda yaptığı konuşmada organizasyonun uluslararası ticari gücüne dikkat çekti. Ağar, şunları söyledi: “AYMOD Bakanlığımız tarafından desteklenen uluslararası fuarlar arasında yer alıyor. Bu yıl mart ayında düzenlenen fuarda 197 katılımcının 160’ına, yani katılımcıların yüzde 80’ine katılım desteği verdik. 2025 yılında düzenlenen iki alım heyeti programında, 53 firmamız 402 iş görüşmesini başarıyla gerçekleştirdi. Bu yıl da TASD ile birlikte alım heyeti programlarımızı düzenliyoruz. Türk ayakkabı sektörünün sahip olduğu üretim birikimini, tasarım, markalaşma, dijitalleşme, yüksek katma değerli üretimle pazar çeşitlendirmesiyle daha ileri seviyeye taşıyabilecek önemli bir potansiyele sahip olduğuna yürekten inanıyoruz. Ticaret Bakanlığı olarak sektörümüzün rekabetçiliğini korumaya, ihracatçılarımızın finansmana ve yeni pazarlara erişimini sağlamaya, firmalarımızın küresel markaya dönüşümünü desteklemaya devam edeceğiz.”

​BAHÇIVAN: SANAYİCİ UMUDUNU VE MUTLULUĞUNU KAYBEDİYOR

​İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan, Yeni Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan adımların uygulamadaki karşılığına dair eleştirilerini dile getirdi. Bahçıvan konuşmasında şu değerlendirmeyi yaptı: ​“Mesela döviz dönüşüm desteği için masa başında alınan kararlara pratiğe dönüşen arasında ciddi fark var. Adeta üniversite sınavında cebir problemi çözer gibi döviz dönüşüm desteğinin nasıl kullanılacağını hesaplamaya çalışıyoruz. Mevcut koşullarda sanayicinin umudunu ve mutluluğunu kaybediyor.”

​İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Kaya ise üretimin önemine vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı: ​“Dolayısıyla sanayi üretimi özellikle desteklenmesi, devletin de bu konuda her türlü katkıyı vermesi gerekiyor.”

​AYMOD’U 5 BİNİ YABANCI, 15 BİN KİŞİNİN ZİYARET ETMESİ BEKLENİYOR

​İstanbul Fuar Merkezi’nde yaklaşık 26 bin metrekarelik alanda düzenlenen AYMOD’a, 35’i yabancı olmak üzere 200’ün üzerinde firma katılıyor. İspanya, Çin, Özbekistan, Yunanistan ve Portekiz’den üreticilerin yer aldığı fuarı, 5 bini yabancı olmak üzere toplam 15 bin profesyonelin ziyaret etmesi bekleniyor.

​TASD ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen B2B organizasyonu kapsamında ABD, Kanada, Şili, Meksika, Güney Kore, İspanya ve Güney Afrika’dan 18 yabancı firma Türk üreticilerle buluşuyor. Ayrıca VIP alım heyeti programıyla 50 farklı ülkeden gelen 500’ü aşkın nitelikli alıcı ağırlanıyor. Fuar, 10 Ekim Cumartesi akşamına kadar ziyaretçilere açık kalacak.

Sektörün eylül ayı performansını değerlendiren OİB Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Yazıcı, "Yılın kalan bölümünde mevcut pazarlarımızdaki gücümüzü koruyarak ihracatımızı daha ileri taşımayı hedefliyoruz" dedi.

TEDARİK ENDÜSTRİSİ LİDERLİĞİNİ SÜRDÜRDÜ

Eylül ayında otomotiv endüstrisinin en büyük ürün grubu olan tedarik endüstrisi ihracatı 1 milyar 460 milyon dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde binek otomobil ihracatı 1 milyar 98 milyon dolara, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar ihracatı 800 milyon dolara ulaştı. Çekiciler ihracatı 292 milyon dolar olurken, otobüs-minibüs-midibüs ihracatı ise 251 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Ocak-eylül döneminde tedarik endüstrisi ihracatı 12 milyar 135 milyon dolara ulaşarak toplam otomotiv ihracatından yüzde 39 pay aldı.

EN BÜYÜK PAZAR YİNE ALMANYA OLDU

Ülke bazlı ihracatta eylül ayında Almanya, 629 milyon dolarlık dış satımla otomotiv endüstrisinin en büyük pazarı olmayı sürdürdü. Almanya'yı 506 milyon dolarlık ihracatla Fransa ve 453 milyon dolarla Birleşik Krallık takip etti. Önemli pazarlardan İtalya'ya 349 milyon dolar, ABD'ye ise 116 milyon dolar ihracat gerçekleştirildi. Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ilk beş pazarın dördünde artış kaydedildi. Ürün grupları bazında değerlendirildiğinde eylülde tedarik endüstrisinde en fazla ihracat Almanya'ya yapılırken, binek otomobillerde en büyük pazar Fransa oldu. Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlarda ise Birleşik Krallık, Almanya ve İtalya öne çıkan ülkeler arasında yer aldı.

AVRUPA BİRLİĞİ’NİN PAYI YÜZDE 73’Ü AŞTI

Ülke grubu bazında bakıldığında Avrupa Birliği (AB) ülkeleri eylül ayında yüzde 73,4 pay ve 2 milyar 890 milyon dolarlık ihracatla ilk sıradaki yerini korudu. Ocak-eylül döneminde ise AB ülkelerine yapılan otomotiv ihracatı 22 milyar 948 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde AB ülkelerinin toplam otomotiv ihracatındaki payı yüzde 73,7 olarak gerçekleşti.

MOTORİNE İNDİRİM YANSITILDI

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” sorularının yanıtını araştırırken sektörden indirim haberi geldi. Akaryakıt ürünlerinden motorinin litre fiyatına 4 lira 80 kuruşluk indirim yansıtıldı. Yapılan indirimin ardından motorinin fiyatı bazı illerde 90 TL sınırına geriledi.

Doların güçlü kalması, dolar cinsinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha pahalı hale getirerek fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. ABD Hazine tahvil getirilerindeki yükseliş de faiz getirisi bulunmayan altının cazibesini sınırladı.

İSTİHDAM VERİSİ FED BEKLENTİLERİNİ DEĞİŞTİRDİ

Cuma günü açıklanan ABD istihdam verileri, eylülde istihdam artışının beklentilerin üzerinde yavaşladığını ortaya koydu. Ayrıca önceki iki aya ilişkin tarım dışı istihdam verileri aşağı yönlü revize edildi. Zayıf istihdam görünümü, Fed’in ekim ayında faiz artıracağı beklentilerini azaltırken, piyasalarda aralık ayına ilişkin beklentiler güçlü kalmaya devam etti. CME FedWatch Tool verilerine göre yatırımcılar, Fed’in aralık ayında faiz artırma ihtimalini yüzde 87 seviyesinde fiyatlıyor.

ENFLASYON BASKISI SÜRÜYOR

ABD’de hizmet sektöründeki faaliyetlerin eylülde yavaşladığı görüldü. Buna karşın güçlü iç talep, tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdı. Şirketlerin girdiler için ödediği fiyatları ölçen gösterge de dört yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıktı. Söz konusu veriler, enflasyonist baskıların 2027 yılına kadar yüksek kalabileceğine işaret etti.

YEMEN'DEKİ GELİŞMELER TAKİP EDİLİYOR

Öte yandan Suudi Arabistan destekli Yemen hükümet güçleri, Babülmendep Boğazı çevresindeki kıyı bölgesini Moha kentine kadar yeniden ele geçirmek amacıyla hızlı bir ilerleme başlattı. Yemen hükümeti, İran destekli Husilerin geçen ay ele geçirdiği bölgelerin büyük bölümünden çıkarıldığını açıkladı. Bölgede yaşanan gelişmeler, jeopolitik riskler nedeniyle emtia piyasalarının da yakından takip ettiği başlıklar arasında yer aldı.

DİĞER DEĞERLİ METALLER DE GERİLEDİ

Diğer değerli metallerde de düşüş görüldü. Spot gümüş yüzde 0,6 gerileyerek 60,67 dolara, platin yüzde 0,7 düşüşle 1.710,08 dolara ve paladyum yüzde 0,2 azalışla 1.170,15 dolara indi.

Denetimlerde fahiş fiyat, stokçuluk, otomotiv ve emlak sektöründeki uygulamalar, tüketici sözleşmeleri, reklamlar, haksız ticari uygulamalar ve ürün güvenliği başta olmak üzere birçok alan mercek altına alındı. Mevzuata aykırı uygulamalar nedeniyle işletmelere toplam 2,6 milyar lira idari para cezası uygulandı.

FAHİŞ FİYATA 399,5 MİLYON LİRA CEZA

İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyum, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar ve ödeme sürelerine yönelik denetimlerde 59 bin 947 gerçek ve tüzel kişi kontrol edildi. Denetimler sonucunda aykırı fiilleri tespit edilen 6 bin 72 gerçek ve tüzel kişiye toplam 724,7 milyon lira idari para cezası kesildi.

Bu kapsamda fahiş fiyat uygulamalarına 399,5 milyon lira, otomotiv sektöründeki aykırılıklara 145,1 milyon lira, emlak sektörüne 45,6 milyon lira, kuyum sektörüne ise 13,7 milyon lira ceza uygulandı. Ticari elektronik ileti, çalışma saatleri ve lisanslı depolara yönelik denetimlerde uygulanan idari para cezalarının tutarı da yaklaşık 115 milyon liraya ulaştı.

TÜKETİCİ DENETİMLERİNDE CEZA 984 MİLYON LİRAYA ULAŞTI

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen denetimlerde ise 40 bin 857 gerçek ve tüzel kişi kontrol edildi. Mevzuata aykırı eylemleri belirlenen bin 498 gerçek ve tüzel kişiye yaklaşık 984 milyon lira idari para cezası verildi.

Ön ödemeli konut, abonelik, mesafeli satış, taksitli satış, paket tur ve devre tatil gibi tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelere ilişkin denetimlerde 735,3 milyon lira ceza uygulandı. Reklam ve haksız ticari uygulamalara yönelik denetimlerde 232,1 milyon lira, ürün güvenliği denetimlerinde ise 16,7 milyon lira idari para cezası kesildi. Böylece Ticaret Bakanlığının 2026 yılının ilk 9 ayında gerçekleştirdiği denetimler sonucunda uyguladığı toplam idari para cezası 2,6 milyar liraya ulaştı.

KAYNAK: MHA

  TİM Başkanı Mustafa Gültepe, 2026 yılına 282 milyar dolarlık mal ve 128 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedefiyle başladıklarını hatırlattı. Yıllık ihracatta 282 milyar dolarlık sınırı eylül ayı itibarı ile aştıklarını bildiren Gültepe, şu ifadeleri kullandı: “Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, eylül ayında ihracatımızı yüzde 15,4 artışla 26 milyar dolara çıkardık. Dokuz aylık mal ihracatımız 211 milyar dolara, 12 aylık ihracatımız ise 283,7 milyar dolara ulaştı. Hem dokuz aylık ihracatta hem de yıllık çevrimde yüzde 5,2 artıdayız. Eylül ayını değer olarak yüzde 15,4’lük artışa karşılık miktar bazında 0,6 ekside tamamladık. Ocak-Eylül dönemindeyse değer yüzde 5,2 artarken, miktar yüzde 2 geriledi. Biz değerin yanı sıra miktarın da artması gerektiğine inanıyoruz. Eylülde 19 sektörümüzün ihracatı artarken, yedisinde düşüş oldu. Sektörler sıralamasında otomotiv 3,9 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi, 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler, 2,1 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1 milyar 512 milyon dolarla mücevher ve 1 milyar 486 milyon dolarla çelik sektörümüz takip etti. İhracatını en fazla artıran ilk üç sektörümüz mücevher, kimya ve elektrik-elektronik oldu. Bu üç sektörümüzün ihracatındaki artış 2,2 milyar dolara yaklaştı. TİM verilerine göre geçen ay 56 ilimiz ihracatını artırdı. Bin 15 firmamız ilk kez ihracat yaptı. En çok ihracat yaptığımız üç ülke Almanya, ABD ve Birleşik Krallık şeklinde sıralandı. İsviçre’ye yüzde 599, ABD’ye yüzde 42,5, İspanya’ya yüzde 12,5 ihracat artışı gerçekleştirdik. Geçen ay parite nedeniyle yaklaşık 235 milyon dolarlık kayıp yaşadık. Birim ihracat değerimiz ise 1,74 dolar oldu.”   Mustafa Gültepe hizmet ihracatında ise yedi aylık verilerin netleştiğini, söz konusu dönemi 65,9 milyar dolarla geçen yıla göre hemen hemen aynı seviyede kapattıklarını bildirdi.

DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÜZENLEME BEKLENTİMİZİ KARŞILAMADI

Güncel gelişmeleri de değerlendiren Mustafa Gültepe, ihracatçıların döviz dönüşüm desteğinde merakla beklediği uygulama esaslarının 1 Ekim’de yürürlüğe girdiğini hatırlattı. Gültepe değerlendirmelerine şöyle devam etti: “Daha geniş bir ihracatçı ağı hedefleyen yeni düzenleme beklentilerimizi karşılamaktan uzak kaldı. Öyle ki sistem daha karmaşık hale geldi, bürokrasi arttı. Oysa uygulamanın daha sade olması gerekiyor. Kârlılığı zayıf, çalışan sayısı az firmaların limiti çok düşük kalıyor. Bu da destekten yararlanan firma sayısında gerileme riski doğuruyor. Kaldı ki firma sayısı korunsa bile alacakları destek yüzde 1’e düşebilir. Öte yandan, enflasyonla kur arasındaki makas bir türlü kapanmıyor. Ağustos itibarıyla, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,5 olurken dolar kurunun artışı yüzde 17,2’de kaldı. Arada 14 puandan fazla fark var. Biz bu farkı minimize etmesi için yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteğinin artmasını beklerken, çok da ummadığımız bir tabloyla karşı karşıya kaldı.”

REKABETÇİLİKTE ZORLANSAK DA 282 MİLYAR DOLARLIK HEDEFİ AŞACAĞIMIZA İNANIYORUM

Ekim ayı ile birlikte yılın son çeyreğine girdiklerini belirtip 2026 hedefi için üç ayda 71 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmeleri gerektiğini hatırlatan Mustafa Gültepe, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:“Rekabetçilikte zorlansak da bu yıl 282 milyar dolardan daha fazlasını yapacağımıza inanıyorum. Biz firmalarımızı yeni pazarlarda yeni alıcılarla buluşturmak için sürekli sahadayız. TİM ve ihracatçı birlikleri olarak geçen ay 19 ticaret heyeti, altı alım heyeti, 40 fuar katılımı ve bir Ur-Ge faaliyeti gerçekleştirdik. Ticaret Bakanlığımızın liderliğinde İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi’ni düzenledik. Bu ay toplam 22 ticaret heyetiyle sahada olacağız. 15–17 Ekim'de Haliç Kongre Merkezi'nde, Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle Türkiye Innovation Week'i düzenleyeceğiz. Tüm ihracat ailemizi ve gençlerimizi bu buluşmaya davet ediyorum.” 

BİRÇOK KALEMDE DEĞİŞİKLİK 1 OCAK 2027'DE BAŞLAYACAK

NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre, Yeniden Değerleme Oranı'nın açıklanmasıyla birlikte vergi, harç, ceza, çalışanların yemek ücretleri, ulaşım giderleri, kira vergisindeki istisna, temettü geliri olanların beyan sınırı, 5 yıl içinde alınan ve satılan gayrimenkullerden elde edilen kazanç vergisi, fatura ve amortisman sınırı, binek oto giderleri, emlak vergisi, IMEI kayıt ücreti, yurt dışı çıkış harcı gibi birçok kalemde değişiklik yaşanacak. Değişiklikler 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla devreye girecek.

  YEMEK VE ULAŞIM BEDELLERİ YENİDEN HESAPLANACAK

Yemek kartı ücretleri günlük olarak şu anda KDV hariç 301,20 lira, KDV dahil 330 lira olarak uygulanıyor. Bu rakamlara yeniden değerleme oranı eklenecek ve zam oranı ortaya çıkacak.   İşverenlerce çalışanlara servis imkânı sağlanmadığı durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük ulaşım bedelinin (2025 yılında) 158,11 liraya kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna tutuluyordu. Bu rakam da yeniden değerleme oranı kadar artacak.

  KİRA VE TEMETTÜ GELİRLERİNDEKİ İSTİSNALAR ARTACAK

Kira gelirlerini beyan eden mükellefler için istisna uygulanıyor. 2026 yılında bu tutar 58 bin lira olarak uygulanıyor. 2027 yılında yeniden değerleme oranı kadar artacak.   Temettü gelirleri, iş yeri kira gelirleri veya birden fazla işverenden elde edilen ücret gelirleri gibi, tevkifata (vergi kesintisi) tabi menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının beyanında kullanılan sınır tutarı 2026 yılı için 400 bin lira olarak belirlenmişti. Yeniden değerleme oranı kadar artacak. Herhangi bir tevkifat veya istisna uygulamasına tabi olmayan gayrimenkul ve menkul sermaye iratlarında (yurtdışı banka faiz geliri gibi) istisna 22 bin olarak belirlenmişti, bu da yeniden değerleme oranıyla artacak.

STAJ İMKANLARI VE KAPASİTESİ ARTIRILIYOR

Ulusal Staj Programı kapsamında 120 bin 18 üniversite öğrencisine kamu ve özel sektörde staj imkanı sağlandı. Ortaöğretim ve üniversite öğrencileri için ise 274 bin 578 kişilik ilave staj kapasitesi oluşturuldu. Program kapsamında 3 yılın sonunda 800 bin öğrencinin staj imkanlarından faydalanması hedefleniyor.

İKİ YÜZ ELLİ BİN ÖĞRENCİYE DANIŞMANLIK HEDEFİ

Geleceğim Meslekte Programı ile meslek liseleri ve meslek yüksekokullarından mezun olan gençlerin istihdama geçiş süreçlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Program kapsamında lise ve meslek yüksekokullarında öğrenim gören 168 bin 265 öğrenciye ulaşıldı, kariyer planlamalarına destek amacıyla 284 bin 683 bireysel görüşme gerçekleştirildi. Her yıl 250 bin öğrenciye danışmanlık hizmeti sunulması hedefleniyor.

NEET GENÇLERE YÖNELİK DESTEK PROGRAMI

Ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençlerin işgücü piyasasına katılımını artırmayı amaçlayan NEET İşgücü Uyum Programı'ndan 54 bin 347 genç faydalandı. Programla 3 yıl içerisinde 450 bin NEET gencin eğitim ve istihdama kazandırılması hedefleniyor.

DIŞ TİCARET AÇIĞINDA YÜZDE 24,8 DÜŞÜŞ

Eylül ayında dış ticaret açığı önemli ölçüde geriledi. Geçen yılın aynı ayında 6 milyar 957 milyon dolar olan açık, yüzde 24,8 azalarak 5 milyar 232 milyon dolara düştü. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 76,4’ten yüzde 83,2’ye çıktı. Enerji hariç hesaplandığında bu oran yüzde 100,3, enerji ve altın hariç tutulduğunda ise yüzde 97,7 olarak kaydedildi.

9 AYDA 211 MİLYAR DOLARA YAKIN İHRACAT

Ocak-Eylül döneminde Türkiye’nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artarak 210 milyar 973 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde ithalat yüzde 5,4 artışla 281 milyar 998 milyon dolar olurken, toplam dış ticaret hacmi 492 milyar 971 milyon dolara ulaştı. Dokuz aylık dış ticaret açığı ise 71 milyar 25 milyon dolar olarak gerçekleşti.

YILLIK İHRACAT 283,7 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Son 12 aylık yıllıklandırılmış mal ihracatı yüzde 5,2 artışla 283 milyar 727 milyon dolara çıktı. Böylece yıllık mal ihracatında da yeni rekor kaydedildi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yıllıklandırılmış ihracat rakamıyla 282 milyar dolarlık Orta Vadeli Program hedefinin aşıldığını bildirdi. Son 12 aylık ithalat ise 379 milyar 761 milyon dolar oldu.

İHRACATTA İLK SIRADA ALMANYA

Eylül ayında Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 2 milyar 45 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’yı 1 milyar 919 milyon dolarla ABD, 1 milyar 430 milyon dolarla İngiltere takip etti. İthalatta ise 5 milyar 267 milyon dolarla Çin ilk sırada yer aldı.

Sektörel verilere göre imalat sanayisi 24 milyar 168 milyon dolarlık ihracatla toplam ihracatın yüzde 93’ünü oluşturdu. Tarım, ormancılık ve balıkçılığın payı yüzde 3,5, madencilik ve taş ocakçılığının payı ise yüzde 2,5 olarak gerçekleşti.

Karara konu olayda İstanbul’da bir iş yerinin kira ilişkisinin 2005 yılında başladığı belirtildi. Mülk sahibi, kiracının 2021 yılında aylık 22 bin lira ödediğini, bu tutarın bölgedeki emsal kira bedellerinin oldukça gerisinde kaldığını öne sürerek kiranın 39 bin liraya çıkarılması talebiyle dava açtı.

MAHKEME 2018 TARİHLİ SÖZLEŞMEYİ ESAS ALDI

Davaya bakan sulh hukuk mahkemesi, tarafların 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi düzenlediğini dikkate aldı. Bu sözleşmenin üzerinden henüz 5 yıl geçmediği gerekçesiyle kira bedelinin emsal ve hakkaniyet esas alınarak yeniden belirlenemeyeceğine karar verdi. Mülk sahibinin istinaf başvurusu da reddedilince uyuşmazlık Yargıtay’a taşındı.

YARGITAY EKSİK ARAŞTIRMA DEDİ

Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını bozdu. Yüksek Mahkeme, kira ilişkisinin gerçekte hangi tarihte başladığının ve 2018 yılında yapılan sözleşmenin yeni bir kira ilişkisi oluşturup oluşturmadığının ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca sözleşmedeki kira bedelinin imzalandığı tarihteki emsal ve rayiçleri karşılayıp karşılamadığının bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiğine dikkat çekildi.

YENİ SÖZLEŞME TEK BAŞINA YETERLİ OLMAYACAK

Kararın en önemli bölümünü ise 5 yıllık süreye ilişkin değerlendirme oluşturdu. Yargıtay, yenilenen sözleşmedeki kira bedelinin o tarihteki gerçek piyasa rayicini yansıtmadığının belirlenmesi halinde, yeni sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçmemiş olsa bile ilk kira ilişkisinin başlangıcından itibaren geçen sürenin dikkate alınabileceğini ortaya koydu. Bu durumda şartların oluşması halinde kira bedelinin emsal değerler ve hakkaniyet esas alınarak yeniden tespit edilmesinin önü açıldı.

KİRACI VE EV SAHİPLERİ İÇİN...

Karar, kamuoyunda dile getirildiği şekliyle “kira tespit davalarında 5 yıl şartı tamamen kaldırıldı” anlamına gelmiyor. Yargıtay’ın yaklaşımı özellikle eski kira ilişkisinin devam ettiği, sonraki sözleşmenin mevcut ilişkiyi yenileme veya yazılı hale getirme niteliğinde bulunduğu ve belirlenen bedelin emsal rayicin altında kaldığı durumları ilgilendiriyor. Buna göre mahkemeler, yalnızca son imzalanan sözleşmenin tarihine bakmak yerine kira ilişkisinin başlangıcını, sözleşmenin niteliğini ve o tarihte belirlenen bedelin piyasa koşullarına uygunluğunu birlikte değerlendirecek.

BANKALARIN LİKİDİTE YÖNETİMİ GÜÇLENECEK

Bakan Şimşek, atılan bu adımların finansal sisteme ve reel sektöre sağlayacağı katkılara dikkat çekti. Yapılan düzenlemelerin bankaların likidite yönetimini güçlendireceğini vurgulayan Şimşek, KOBİ’lerin finansmana erişiminin de bu sayede kolaylaşacağını ifade etti.

Uygulanan ekonomik politikaların dezenflasyon süreci gözetilerek şekillendirildiğine işaret eden Şimşek, hedefli ve seçici yaklaşımın kararlılıkla sürdürüleceğini kaydetti.

GÖZLER ABD İSTİHDAM VERİSİNE ÇEVRİLDİ

Piyasa katılımcıları ve yatırımcılar, cuma günü açıklanacak olan ABD tarım dışı istihdam verisine kilitlendi. İstihdam piyasasının genel durumu, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) önümüzdeki döneme ilişkin para politikası adımları ve faiz kararları açısından büyük önem taşıyor.

Geçen ay açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi Fed'in faiz patikasına dair tahminleri değiştirirken, yatırımcıların yeni veri öncesindeki temkinli yaklaşımını artırdı. ABD özel sektör istihdamını gösteren ADP verisinin de beklentileri aşması, istihdam piyasasındaki güçlü duruşun sürdüğüne işaret etti.

PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞ VE TAHVİL FAİZİ BASKISI

Öte yandan, petrol fiyatlarında gözlenen gerileme enflasyonist baskılara dair endişeleri bir miktar azaltarak altın üzerindeki olumsuz etkiyi hafifletti. Ancak bu gelişme, rekor seviyelere ulaşan ABD Hazine tahvil getirilerinin oluşturduğu baskıyı tamamen gidermeye yetmedi.

ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,62 seviyesine yükselerek Haziran 2002'den bu yana görülen en yüksek seviyelerden birine ulaştı. Enerji kaynaklı enflasyonun sürebileceği endişeleri ve Fed yetkililerinin şahin tondaki açıklamaları tahvil faizlerindeki tırmanışı destekledi. Yükselen tahvil getirileri ile güçlenen dolar, faiz getirisi sunmayan altının kısa vadeli cazibesini sınırlandıran ana faktörler arasında yer alıyor.

ANALİSTTEN UZUN VADE İÇİN...

Piyasadaki kısa vadeli baskılara rağmen WisdomTree Emtia ve Makroekonomik Araştırma Başkanı Nitesh Shah, altının geleceğine dair umutlu konuştu. Kitco News'e değerlendirmelerde bulunan Shah, piyasadaki son durumu ve beklentilerini şu sözlerle aktardı: "Yükselen faiz oranları, yüksek tahvil getirileri ve güçlenen dolar kısa vadede altın üzerinde baskı oluşturabilir."

Buna karşın Shah, itibari para birimleri üzerindeki baskının artması halinde altının alternatif bir parasal varlık olarak öneminin güçlenebileceğini ifade ederek, kısa vadeli olumsuzluklara rağmen değerli metalin önümüzdeki dönemde güçlü bir performans sergileme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

KAYNAK: EKONOMİM

Açılış törenine Adapazarı Kaymakamı Musa Sarı, Adapazarı Belediye Başkanı Mutlu Işıksu, Türk Ticaret Bankası Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü İlker Yeşil ile Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO) Yönetim Kurulu Başkanı A. Akgün Altuğ’un yanı sıra iş dünyasının temsilcileri katıldı.

İLK ER YEŞİL: 113 YIL SONRA DOĞDUĞUMUZ TOPRAKLARDAYIZ

Türk Ticaret Bankası Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü İlker Yeşil, Adapazarı Şubesi’nin bankanın kuruluş hikâyesi ve yeni dönemdeki ihracat odaklı misyonunu buluşturması açısından özel bir anlam taşıdığını belirtti. Yeşil, törende yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:

"Bu toprakların tüccarları ve girişimcileri, ticaretin gelişmesine katkı sağlamak ve bölgenin finansman ihtiyacını karşılamak üzere sermayelerini bir araya getirerek 1913’te Türk Ticaret Bankası’nın temellerini attılar. Bugün biz de aynı anlayışın devamı olarak, Türkiye’nin ihracatını ve ihracatçısını destekleme misyonumuzla Adapazarı’ndayız. Adapazarı Şubemiz ile bölgede faaliyet gösteren ihracatçılarımızın yanında olmayı, onların büyüme ve yeni pazarlara açılma süreçlerinde güçlü bir finansal çözüm ortağı olmayı hedefliyoruz. İhracatçılarımıza 2025 yılında 76,3 milyar TL finansman desteği sağladık. Desteği bu yıl 110 milyar TL’ye ulaştırmayı hedefliyoruz. Şube ağımızı bu hedef doğrultusunda, üretimin ve ihracatın yoğun olduğu merkezlerde genişletmeye devam ediyoruz."

A. AKGÜN ALTUĞ: YENİDEN DOĞUŞ HİKÂYESİNE ŞAHİT OLUYORUZ

SATSO Yönetim Kurulu Başkanı A. Akgün Altuğ, Türk Ticaret Bankası’nın kuruluşunun Adapazarı ve Sakarya açısından taşıdığı tarihsel öneme dikkat çekti. Altuğ, konuşmasında şunları kaydetti:

"Çok önemli bir yeniden doğuş hikayesine şahit oluyoruz. Türk Ticaret Bankası, Adapazarı İslam Ticaret Bankası adıyla Sakarya’mızda doğdu. Odamızı kuran müteşebbislerin aynı girişim ruhuyla temellerini attığı ve Türk Ticaret Bankası adıyla ulusala açılan bir değerin yeniden Sakarya ekonomisine katkı sunmasının heyecanını yaşıyoruz. Sakarya’nın ticaret tarihi açısından anlamlı bir yere sahip bir şubeyi açıyoruz. İnanıyoruz ki bankamız TİM’in sahip olduğu tecrübeyle Türk ihracatçısına, üreticisine ve ekonomisine değerli hizmetler sunacak; gücüne güç katacaktır. Şubenin SATSO Hizmet Kampüsü’nde yer alması da taşıdığı tarihi mirasın ve sahip olduğu manevi değerin bugünlere gelmesi açısından ayrı bir önem taşıyor."

Türk Ticaret Bankası Adapazarı Şubesi, ihracatçı müşterilerine kredi ve kredi dışı bankacılık ürün ve hizmetleri sunarken, bireysel ve diğer tüzel müşterilerine de mevduat, yatırım ve varlık yönetimi gibi alanlarda hizmet verecek.

TÜRK TİCARET BANKASI HAKKINDA

Milli sermayeli ilk özel girişim bankası olarak 1913’te kurulan ve ülke ekonomisine önemli katkılar sunan Türk Ticaret Bankası; TİM, Eximbank, 61 ihracatçı birliği ve 20 bankanın ortaklığında kurulan İhracatı Geliştirme A.Ş. tarafından 2023’te satın alındı. Türkiye’nin ihracat odaklı büyümesi yolunda finansal katkı sağlayarak ihracatçının ana bankası olma vizyonuyla yola çıkan Türk Ticaret Bankası; yenilikçi finansal çözümlerle hem ihracatçının hem de diğer ticari ve bireysel müşterilerin ihtiyaç duyduğu tüm bankacılık ürün ve hizmetlerini en hızlı, en güvenli ve en uygun koşullarla sunmak için çalışmalarını sürdürüyor. Türk Ticaret Bankası, yeni döneminde Türkiye’nin ihracat potansiyelini güçlendirmeyi, ihracatçının finansmana erişimini kolaylaştırmayı ve rekabet gücünü artıracak çözümler üretmeyi hedefliyor.

İSTİHDAM SAYISI 32,5 MİLYON SINIRINI AŞTI

Ağustos ayında istihdam edilenlerin sayısının bir önceki aya göre 136 bin kişi arttığını bildiren Işıkhan, toplam istihdamın 32 milyon 507 bin kişiye ulaştığını kaydetti. İstihdam oranı ise 0,1 puanlık artışla yüzde 48,4 olarak gerçekleşti. İşsiz sayısının aynı dönemde 106 bin kişi azaldığını belirten Işıkhan, işsizlik oranının 0,3 puan gerileyerek yüzde 7,8’e düştüğünü açıkladı.

İŞSİZLİK ORANI 40 AYDIR TEK HANELİ SEVİYEDE

İşsizlik oranının 40 aydır tek haneli seviyelerde seyrettiğini ifade eden Bakan Işıkhan, ağustos ayında iş gücünün 29 bin kişi artarak 35 milyon 247 bine yükseldiğini bildirdi. İş gücüne katılma oranı ise yüzde 52,5 olarak kayıtlara geçti.

GENÇ İŞSİZLİK YÜZDE 13 SEVİYESİNE GERİLEDİ

Genç nüfustaki işsizlik oranında da düşüş yaşandığına dikkat çekildi. Işıkhan’ın paylaştığı verilere göre genç işsizlik oranı bir önceki aya kıyasla 1,1 puan azalarak yüzde 13’e geriledi. Işıkhan, GÜÇ Programı gibi uygulamalarla gençlerin eğitimden çalışma hayatına geçişlerini kolaylaştırmayı, ihtiyaç duydukları beceri ve deneyimleri kazanmalarını desteklemeyi amaçladıklarını belirtti.

2029 YILI HEDEFİ 2,1 MİLYON İLAVE İSTİHDAM

2027-2029 dönemine ilişkin hedeflere de değinen Bakan Işıkhan, bu dönemde yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam oluşturulmasının planlandığını bildirdi. İşsizlik oranını kademeli olarak düşürmeyi hedeflediklerini kaydeden Işıkhan, 2029 yılı için işsizlik hedefinin yüzde 7,6 olduğunu belirtti. Işıkhan, önümüzdeki dönemde iş gücünün niteliğinin yükseltilmesi ve iş gücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlere yönelik desteklerin artırılması amacıyla çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

KAYNAK: MHA

YAKLAŞIK 500 BİN KİŞİ MAĞDUR OLDU

Fon krizinin yaklaşık 500 bin kişiyi etkilediğini ve otomotiv pazarını da doğrudan sarstığını belirten Özpeynirci, sürece dair şu ifadeleri kullandı: "Parasına ulaşamayan yatırımcılar araçlarını nakde çevirmek için satışa çıkardı, fondaki getirisiyle sıfır otomobil almayı planlayan tüketiciler ise pazardan çekildi."

Özpeynirci, fon krizinin yaklaşık 500 bin kişiyi mağdur ettiğini ve ciddi bir likidite sorunu yarattığını belirterek, otomotiv sektörünün gelişmelerden iki farklı kanaldan etkilendiğini söyledi.

İKINCI ELDE DENGELER BOZULDU SIFIRDA DARALMA SÜRÜYOR

İkinci elde fiyat dengelerinin bozulduğuna dikkat çeken Özpeynirci, sıfır otomobil pazarındaki son durumu da aktardı. Özpeynirci, sıfır otomobil pazarında temmuz ve ağustosta yüzde 25’i aşan daralmanın ardından eylülde yaklaşık 90 bin adetlik satış beklendiğini ifade etti.

İŞSİZLİK ORANI YÜZDE 7,8 SEVİYESİNE DÜŞTÜ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini de kamuoyuyla paylaştı. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, ağustosta bir önceki aya kıyasla 106 bin kişi azalarak 2 milyon 740 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 0,3 puan azalışla yüzde 7,8'e geriledi. İşsizlik oranı geçen yılın aynı ayına göre 0,8 puan düşüş gösterirken; bu oran erkeklerde yüzde 6,6, kadınlarda ise yüzde 10,1 olarak tahmin edildi.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfustaki işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,1 puan azalarak yüzde 13 seviyesinde gerçekleşti. Genç nüfusta işsizlik oranı erkeklerde yüzde 9,7, kadınlarda ise yüzde 19,4 olarak hesaplandı.

İSTİHDAM VE İŞ GÜCÜ RAKAMLARI YÜKSELDİ

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı ağustosta bir önceki aya kıyasla 136 bin kişi artarak 32 milyon 507 bin kişiye yükseldi. İstihdam oranı 0,1 puan artışla yüzde 48,4 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8, kadınlarda yüzde 31,5 olarak kayıtlara geçti.

Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü ağustosta bir önceki aya göre 29 bin kişi artarak 35 milyon 247 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranı değişim göstermeyerek yüzde 52,5 seviyesinde kaldı. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,5, kadınlarda ise yüzde 35 olarak gerçekleşti.

HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ VE ATIL İŞ GÜCÜ ORANI

İstihdam edilenlerden referans döneminde iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi ağustosta bir önceki aya göre 0,5 saat artarak 42,5 saat oldu.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı ağustosta aylık bazda 0,4 puan artışla yüzde 31 seviyesine çıktı. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,2 olarak kaydedilirken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı da yüzde 20,2 olarak tahmin edildi.

KÜRESEL PİYASALARIN ALTIN ÜZERİNDEKİ BASKISI

Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji kaynaklı enflasyona yönelik endişeleri bir miktar azaltırken; ABD Hazine tahvil getirilerinin yüksek seviyelerini koruması değerli metal fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam etti. Güne gram altın 6.577 TL, ons altın ise 4.174 dolar seviyesinden başladı. İç ve dış piyasayı etkileyen altın ve döviz kurundaki değişimler merakla izleniyor.

30 EYLÜL 2026 GÜNCEL ALTIN SATIŞ FİYATLARI

Piyasalardan alınan son verilere göre güncel altın satış fiyatları şu şekilde listelendi:

Gram altın satış fiyatı: 6.577,50 TL

Çeyrek altın satış fiyatı: 10.794,00 TL

Yarım altın satış fiyatı: 21.582,00 TL

Tam altın satış fiyatı: 42.832,79 TL

Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.038,00 TL

Gremse altın satış fiyatı: 107.410,46 TL

Ons altın satış fiyatı: 4.174,60 dolar

Söz konusu işlemler, fonlara ilişkin yürütülen süreçlerin ardından kamuoyu gündemine taşınmıştı. Kamuoyuna yansıyan iddialara göre Kaya ve eşinin Özata Denizcilik hisselerine toplam 163 milyon 46 bin lira yatırdığı ve satışların ardından yaklaşık 2 milyar 170 milyon lira elde ettiği ileri sürülmüştü. Belirtilen bu rakamlar yetkili makamlarca kesinleşmiş bir işlem dökümü olarak henüz açıklanmadı.

SPK 131 FONUN TASFİYESİNE KARAR VERDİ

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül tarihli kararlarıyla 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 fonun tasfiye edilmesini kararlaştırdı. Merkezi Kayıt Kuruluşı verilerine göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı yer alıyor. SPK'nın 2026/61 sayılı bülteninde tasfiye sürecine ilişkin usul ve esaslar belirlenirken; Tera Portföy Yönetimi AŞ'nin kurucusu olduğu fonlar için Türkiye İş Bankası, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula Portföy tarafından kurulan fonlar için ise Ziraat Bankası görevlendirildi. Kurul, ilerleyen süreçte tasfiye için öngörülen azami süreyi 3 aydan 6 aya çıkardı.

SPK, 28 Eylül'de yaptığı duyuruda 17 Eylül'de TEFAS üzerinden işlemlere kapatılması nedeniyle iptal edilen talimat sahiplerine, fondaki katılma payı oranında tasfiye bakiyesinden ödeme yapılacağını ifade etti.

ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMLERİ DEVREYE GİREBİLECEK

Yaklaşık 2,2 milyar liralık tutarın bakanlık hesabına yatırılmasıyla birlikte Kaya çiftinin iade yönünde adım attığı kaydedildi. SPK Kanunu uyarınca hakkında suç duyurusu kararı alınan şahıslar, elde ettikleri geliri geri ödemeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanabiliyor.

SPK tarafından yayımlanan bültende konuya ilişkin şu ifadeler yer aldı: “6362 sayılı SPK'nın 107/1 maddesi çerçevesinde hakkında suç duyurusu kararı alınan şahısların 6362 sayılı SPKn’nun 107/3 hükmü uyarınca etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmesi için beş yüz bin Türk Lirasından az olmamak üzere, elde ettiği veya elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katı miktarı parayı Kurul kararından itibaren 15 gün içinde; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın e-tahsilat hesabına (IBAN TR450000100100000350154037, Vergi Kimlik Numarası:6110333534) “6362 sayılı Kanunun 107/3 maddesi kapsamında etkin pişmanlıktan yararlanma karşılığı Hazineye ödenmesi gereken tutar” açıklama notu ile ödemesi ve aynı süre içinde Kurulumuza ilgili belgelerin iletmesi gerekmektedir.”

KAYNAK: EKONOMİM 

ÜRETİM ÜSSÜ MALATYA OLACAK

Projenin Malatya açısından en dikkat çekici bölümünü üretim ayağı oluşturuyor. Türk mühendisleri tarafından geliştirilen akıllı telefon Malatya’da üretilecek. Cihazın 2027 yılının ilk yarısında satışa çıkarılması hedefleniyor. Böylece Malatya’nın, akıllı telefon üretimi üzerinden Türkiye’nin teknoloji ve haberleşme cihazları ekosisteminde yeni bir üretim merkezi olarak konumlandırılması planlanıyor.

Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, ASELSAN’ın mühendislik ve üretim kabiliyeti ile Türk Telekom’un haberleşme teknolojileri, Ar-Ge ve 5G alanındaki birikiminin aynı projede bir araya getirildiğini belirtti. Şahin, "Telefonun tasarımı tamamen Türkiye'de geliştirildi." dedi.

ASELSAN DONANIM VE ÜRETİMİ ÜSTLENECEK

Projede görev dağılımı da şekillendi. ASELSAN’ın donanım ve üretim tarafında, Türk Telekom’un ise yazılım, içerik, pazarlama, dağıtım ve markalama süreçlerinde rol alması öngörülüyor. Türk Telekom ile ASELSAN arasında yerli akıllı telefonlar ve haberleşme ekipmanlarının geliştirilmesine ilişkin stratejik iş birliğinin temelleri mayıs ayında atılmıştı.

İlk моделейin geniş kullanıcı kitlesine yönelik orta-üst segmentte konumlandırılması hedeflenirken, cihazların kullanıcı deneyimi açısından rekabetçi bir seviyeye taşınması planlanıyor.

İLK AŞAMADA ANDROID, SONRASINDA YERLİ İŞLETİM SİSTEMİ

Projenin teknoloji yol haritası üç aşamadan oluşuyor. İlk fazda cihazın Android işletim sistemiyle kullanıma sunulması, ikinci fazda yerli işletim sistemine, üçüncü fazda ise yerli çipe geçilmesi planlanıyor. Fazların yaklaşık birer yıl arayla hayata geçirilmesi öngörülürken yatırımların başladığı bildirildi.

Yerli akıllı telefon projesinin, yalnızca Türkiye’de üretilen bir cihaz ortaya çıkarmak yerine donanım, yazılım ve kullanıcı deneyimi açısından kendi segmentinde rekabet edebilecek bir ürün oluşturma hedefiyle yürütüldüğü belirtildi.

MALATYA TEKNOLOJİ ÜRETİMİNDE YENİ ROL ÜSTLENECEK

Telefonun Malatya’da üretilmesiyle kent, mobil cihaz üretimi alanında yeni bir sanayi yatırımına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Projenin planlandığı şekilde ilerlemesi halinde Malatya’da üretilecek ilk cihazların 2027 yılının ilk yarısında kullanıcılarla buluşması hedefleniyor.

ZORUNLU UYGULAMA TARİHİ 1 ARALIK 2026 OLDU

Sistemin tüm unsurlarıyla etkin, güvenli ve kesintisiz bir şekilde işleyebilmesi, ilgili paydaşlar arasındaki teknik altyapı ve entegrasyon süreçlerinin tamamlanması, uygulamada yaşanabilecek teknik ve operasyonel sorunların önlenmesi amacıyla Yönetmelik değişikliğine gidildi. Yapılacak değişiklikle sistemin zorunlu uygulama başlangıç tarihi 1 Aralık 2026 olarak yeniden belirlendi.

BANKALAR VE TKGM ARASINDA ENTEGRATÖR DÖNEMİ

Sistemin uygulamaya alınması için gerekli teknik çalışmalar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ile iş birliği halinde sürdürülüyor. Bu kapsamda TKGM bilgi sistemleri ile bankalar arasında veri paylaşımına ilişkin teknik altyapı hazırlanırken bankaların teknik altyapılarını oluşturmalarına ilişkin çalışmalar devam ediyor. Ayrıca verilerin paylaşımının ve teknik altyapının kurulmasının kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir entegratörün belirlenmesi yönünde de değişiklik gerçekleştirildi.

PİLOT UYGULAMA BAŞLATILACAK

Banka altyapılarının hazır hale gelmesinin ardından Sisteme yönelik bir pilot uygulamanın başlatılması öngörülüyor.

KAYNAK: BAKANLIK

18. KATTAKİ KARTLI GEÇİŞ SİSTEMİ KALKACAK

Yazısında Odakule'de gömü olmadığını ancak 18. katın bulunduğunu ifade eden Murat Çetin, Dalgakıran’ın aktardığı bilgilere göre Meclis üyelerinin yüzde 80’inin yönetimin bulunduğu bu kata çıkamadığını kaydetti. Çetin, Dalgakıran’ın “Öyle bir oda olur mu kardeşim?” diyerek duruma tepki gösterdiğini ve kartlı geçişin kalkacağını beyan ettiğini bildirdi. Aktarılan bilgilere göre Meclis üyesi yönetime ulaşacak, karar mekanizmasındaki ağırlığı artacak ve üyelere doğrudan “İSO’dan memnun musunuz?” sorusu yöneltilecek.

ELEŞTİRİ VE İKİ DÖNEM BATIŞI

Dalgakıran’ın eleştiri konusundaki sert tutumunu aktaran Çetin, Dalgakıran’ın “En ufak bir eleştiriyi hakaret gibi zannedenler… Bu mekanizmanın içinde biz olmayacağız.” dediğini belirtti. Çetin ayrıca, Dalgakıran’ın başkanlık süresinin en fazla iki dönem olması gerektiğini savunduğunu ve geçmişin faturasını yalnız Bahçıvan yönetimine kesmeyerek “Biz de oradaydık.” dediğini satırlarına taşıdı.

Murat Çetin, tüm bu anlatılanların iki kelimelik özetinin “Kültürel değişim” olduğunu vurgulayarak, Adnan Dalgakıran’ın rakibinin ismini vermediğini ancak tanımını ve tarifini yaptığını ifade etti.

YAZININ TAMAMI BURADA
 

GÖZALTINA ALINAN 21 ŞÜPHELİ İÇİN TUTUKLAMA TALEBİ

Savcılıkta ifade işlemleri tamamlanan Ali Rıza İncekara, Haldun Saffet İnal, Erkan Kilimci, Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Nilgün Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Sezai Bekgöz, Ahmet Özcan, Mehmet Ziya Gökalp, Sibel Gökalp, Tamer Akbal, Abdullah Yusuf Yarız, Selim Dağbaşı, Özdemir Ataseven, Gökhan Ataseven ve Hamza Kablan tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildi.

DOSYADAKİ TUTUKLU SAYISI 45'E YÜKSELDİ

Çıkarıldıkları mahkemece şüphelilerden Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya ve Ahmet Özcan tutuklanırken; Nilgün Sarıçalı ve Sezai Bekgöz adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Hakimliğe sevk edilen diğer 11 şüphelinin de ifadelerinin ardından tutuklanmasıyla birlikte soruşturma kapsamındaki toplam tutuklu sayısı 45'e çıktı. Böylece adliyeye sevk edilen 21 kişiden 19'u tutuklanmış oldu.

ESKİ MERKEZ BANKASI BAŞKAN YARDIMCISI DA TUTUKLANDI

Soruşturma kapsamında tutuklanan isimler arasında dikkat çeken bir isim yer aldı. 2016-2018 yılları arasında Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevini yürüten ve son olarak Tera'da yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Erkan Kilimci de tutuklanarak cezaevine gönderildi.

KAYNAK: EKONOMİM

Eylül ayına ilişkin sektörel güven endekslerinde farklı yönlü hareketler görüldü. Hizmet sektöründe endeks, bir önceki aya göre değişmeyerek 111,9 seviyesinde kaldı.

PERAKENDEDE YÜZDE 1,1 ARTIŞ

Perakende ticaret sektöründe güven endeksi, aylık bazda yüzde 1,1 artışla 111,3 değerine yükseldi. Böylece açıklanan üç sektör arasında güven endeksi artan tek sektör perakende ticaret oldu.

İNŞAATTA SINIRLI DÜŞÜŞ

İnşaat sektöründe ise güven endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,2 azalarak 83,0 seviyesine geriledi.

İKİZ DÖNÜŞÜM KONUSUNDA ARTILARIMIZI VE EKSİLERİMİZİ BİLİYORUZ

Yerli ve küresel markaların temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen konferansın açılışında konuşan İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, ikiz dönüşümün 20 yıldır temel önceliklerini oluşturduğunu hatırlattı. İkiz dönüşüm için 20 yılda 12 projeyi tamamladıklarını, üç projenin devam ettiğini bildiren Paşahan, şunları söyledi: “İSTKA tarafından desteklenen ve 29 Eylül’de kapanışını yapacağımız 14,5 milyon TL bütçeli ‘Hazır Giyim Tedarik Zincirinde İkiz Dönüşüm’ projemizin en önemli etkinliklerinden biri olan uluslararası konferansı geniş bir katılımla gerçekleştirdik. Bir yıl önce başlattığımız projede, ikiz dönüşümü bütüncül bir yaklaşımla ele aldık. Bu süreçte artılarımızı ve eksilerimizi görme fırsatı bulduk. Değerlendirilen tüm tesislerde ikiz dönüşüm konusunda belli bir altyapının olduğunu tespit ettik. Ancak örneğin dijital ürün pasaportuna hazırlık konusunda daha yolun başındayız. Bu tablo bize sektörde dijital ve yeşil uygulamaların ortak veri ve yönetişim yapısı altında yeterince bütünleşmediğini gösteriyor. Dolayısıyla önümüzdeki süreçte üretim sahasından anlık veri toplama, sistemleri birbirine bağlama, çevresel veriyi dijitalleştirme, tedarik zinciri izlenebilirliği ve iklim risklerini yatırım kararlarına entegre etme kapasitesini güçlendirmeye odaklanacağız.”

TÜM HAZIR GİYİM YATIRIMLARI 3 YIL BOYUNCA 6’INCI BÖLGE TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMALI

Moda endüstrisiyle ilgili güncel gelişmeleri de değerlendiren Paşahan, ihracatta 2023’le birlikte başlayan daralmanın, hız kesmekle birlikte bu yıl da devam ettiğini söyledi.

Ocak-Ağustos döneminde yaklaşık 11 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini bildiren Paşahan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 eksideyiz. Rekabetçiliğimizi geri alabilmemiz ve ihracatta aşağı yönlü gidişi durdurabilmemiz için pozitif ayrımcılık bekliyoruz. Çünkü biz, çok değil üç dört yıl öncesine kadar yıllık 18-19 milyar dolar dış ticaret fazlası veriyorduk. 2025 gibi zor bir yılda bile ülkemize 12,5 milyar dolar net döviz kazandırdık. Dolayısıyla pozitif ayrımcılığı fazlasıyla hak ediyoruz.

Bu kapsamda taleplerimizi bir kez daha paylaşmak istiyorum: Hazır giyim gibi dış ticaret fazlası veren sektörlerde döviz dönüşüm desteği yüzde 3’ten yüzde 10’a yükseltilmeli. Türkiye genelindeki hazır giyim yatırımları en az üç yıl boyunca 6. bölge teşviklerinden yararlandırılmalı. 4., 5. ve 6. bölgelerde süresi dolan veya dolmak üzere olan teşvik belgeleri için öncelikli ve acil olarak 10 yıl daha süre uzatımı sağlanmalı. Teşvik belgeli yatırımlarda asgari ücretin yüzde 50 fazlasına kadar ücret verilen personelin SGK primleri tam teşvik kapsamına alınmalı; emekli çalışan için ödenen SGK primi teşvikli yatırımlarda tamamen kaldırılmalı. Reeskont kredisi faiz oranları azami yüzde 15 olacak şekilde düzenlenmeli ve acil destek paketleri devreye alınmalı. ve 6. bölgelere taşınan yatırımlarda ikinci el makineler teşvik mevzuatı kapsamına dahil edilerek, bu hatlarda istihdam edilen tüm personel, doğrudan Sigorta Primi İşveren ve İşçi Hissesi desteklerinden faydalandırılmalı.”

Mustafa Paşahan, talep ve beklentilerinin karşılanması durumunda 2027’de hızlı bir toparlanma sağlayabileceklerini, 2030’da sektörü eski gücüne kavuşturabileceklerini sözlerine ekledi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL

KIYMADA TEK TIRNAKLI ETİ VE SAKATAT SKANDALI

Son yapılan laboratuvar testleri, sofralarımıza gelen tehlikenin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Mersin'de bir kasapta satılan çiğ kırmızı et kıymasında tek tırnaklı hayvan eti tespit edilirken, Bursa ve Diyarbakır gibi illerdeki bazı işletmelerin adana kebap ile lahmacun harçlarında kanatlı eti ve baş eti kullandığı belirlendi. Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde faaliyet gösteren bir yemek firmasının ise tavuklu rosto köftesinde sakatat (taşlık) bulunduğu ortaya çıktı. Dana köfte, sucuk ve çiğ lahmacun harcı gibi ürünlerde de yaygın olarak kanatlı eti kullanımına rastlandı.

ZEYTİNYAĞI, BAL VE BAHARATTA BÜYÜK OYUN

Uygunsuzluklar sadece et ürünleriyle sınırlı kalmadı. Hatay, Balıkesir, Aydın ve İzmir başta olmak üzere pek çok bölgedeki zeytinyağı markasının natürel sızma zeytinyağı adı altında sattığı ürünlere daha ucuz tohum yağları karıştırdığı saptandı. Burdur'da üretilen süzme çiçek balında taklit ve tağşiş tespit edilirken, çeşitli baharat markalarının sumak ve kırmızı toz biber gibi ürünlerinde gıdada kullanımına izin verilmeyen boya maddelerine rastlandı. İstanbul'da üretilen bir safran ürününde ise yabancı madde saptandı.

BİTKİSEL ÜRÜNLERDE İLAÇ ETKEN MADDESİ

Zayıflama çayları, kahveler ve bitkisel karışımlı macunlar da denetimlere takıldı. İstanbul, Mersin ve Kocaeli'de satılan bitkisel detox çayları, kolajenli kahveler ve epimedyumlu bitkisel macunların içerisinde ilaç etken maddesi kullanıldığı belirlendi. Ayrıca Antalya'daki bir otelde sunulan cin cinsi alkollü içecekte gıdada kullanımına izin verilmeyen alkol tespit edildi.

KAYNAK: EKONOMİM 

DESTEKLER İL VE İLÇEYE GÖRE BELİRLENECEK

Edinilen bilgilere göre, GETAD kapsamında gelir düzeyi düşük ailelerin ihtiyaçları tek tek belirlenecek. AK Parti kaynakları, desteklerin bölgesel ihtiyaçlara göre değişebileceğini belirterek, “Tek tek il il, ilçe ilçe ihtiyaçlar belirleniyor. Gelir düzeyi düşük ailelerin tamamına aynı destekler sağlanmayacak, Antalya’da verilen destekle Hakkari’de verilen aynı olmayacak, ihtiyaçlar ve ailelerin bütçelerindeki ağırlığı çerçevesinde kimi yerde enerji, ısınma kimi yerde kira yardımı gibi ihtiyaçlarına göre belirlenecek.” değerlendirmesinde bulundu. Bu kapsamda bazı bölgelerde enerji ve ısınma, bazı bölgelerde kira, bazı bölgelerde ise gıda desteğinin öne çıkması planlanıyor.

GETAD 2027’DE UYGULAMAYA GİRECEK

2027 bütçesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi sürecinin tamamlanmasının ardından GETAD için bütçe planlaması yapılması bekleniyor. İhtiyaç duyulması halinde sistemin uygulanabilmesi için yasal düzenleme konusunda da adım atılacağı belirtiliyor. GETAD’ın 2027 yılında uygulamaya alınması planlanıyor.

DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI ALANLAR DA KAPSAMDA

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi ile geliri belirli bir seviyenin altında bulunan hanelere gıda, kira ve ısınma gibi alanlarda destek sağlanması öngörülüyor. Sistemin, düşük emekli maaşı alan vatandaşlara yönelik destek mekanizması açısından da önem taşıması bekleniyor.

SOSYAL YARDIM SİSTEMİ YENİDEN TASARLANACAK

GETAD kapsamında mevcut sosyal yardım sisteminin aile odaklı, kapsayıcı ve fert başına asgari bir geliri sağlayacak şekilde yeniden tasarlanması hedefleniyor. Ekonomi yönetimi tarafından üzerinde çalışmaların sürdürüldüğü belirtilen sistem, sosyal yardım alanında yapısal bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

ALTIN YATIRIM TERCİHİNDE İLK SIRADA

Katılımcıların yatırım tercihleri arasında altın ilk sırada yer aldı. “Altın alırım” diyenlerin oranı bir önceki aya göre 1,7 puan artarak yüzde 43 oldu. Ev, dükkân ve arsa gibi gayrimenkul alacağını belirtenlerin oranı ise 3,5 puan azalarak yüzde 33,6’ya geriledi. Vadeli mevduata yatırım yapacağını belirtenlerin oranı yüzde 7,1’den yüzde 7,3’e yükseldi. Döviz alacağını belirtenlerin oranı yüzde 2,8’den yüzde 4,2’ye, borsada değerlendireceğini söyleyenlerin oranı yüzde 2,4’ten yüzde 3,2’ye çıktı.

12 AY SONRASI ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜZDE 45,60

Hanehalkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi eylül ayında bir önceki aya göre 0,02 puan artarak yüzde 45,60 seviyesinde gerçekleşti. Demografik kırılımlara göre erkeklerde enflasyon beklentisi yüzde 44,2’den yüzde 44,6’ya yükselirken, kadınlarda yüzde 47,4’ten yüzde 47’ye geriledi. 18-39 yaş grubunda beklenti yüzde 43,9’dan yüzde 44,1’e çıkarken, 40-54 yaş grubunda yüzde 45,7’den yüzde 45,3’e geriledi. 55 yaş ve üzerindeki katılımcılarda ise yüzde 48,1’den yüzde 48,3’e yükseldi.

GIDA İLE YAKIT VE ENERJİ ÖNE ÇIKTI

Hanehalkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını düşündüğü ve gelecek 12 ayda fiyatlarının en çok artmasını beklediği gruplarda gıda ile yakıt ve enerji öne çıktı. Gıdayı son bir yılda fiyatı en çok artan grup olarak değerlendirenlerin oranı yüzde 37,8 oldu. Yakıt ve enerjiyi en çok artan grup olarak değerlendirenlerin oranı ise yüzde 33,6’dan yüzde 36,2’ye yükseldi. Gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını bekledikleri gruplarda da gıda yüzde 36,7 ile ilk sırada yer alırken, yakıt ve enerji yüzde 34,7 ile ikinci sırada bulundu.

KONUT FİYATI BEKLENTİSİ GERİLEDİ

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarında beklenen artış oranı bir önceki aya göre 1,44 puan azalarak yüzde 30,69 oldu. Konut fiyatı beklentisi erkeklerde yüzde 30,4’ten yüzde 29,6’ya, kadınlarda ise yüzde 34,5’ten yüzde 32’ye geriledi. Gelir gruplarının tamamında da konut fiyatı beklentisinde düşüş görüldü.

DOLAR BEKLENTİSİ 55,90 TL OLDU

12 ay sonrası ABD doları kuru beklentisi bir önceki aya göre 1,43 TL artarak 55,90 TL olarak gerçekleşti. Erkeklerde dolar beklentisi 55,4 TL’den 56,8 TL’ye, kadınlarda ise 53,2 TL’den 54,7 TL’ye yükseldi. Yaş gruplarının tamamında da 12 ay sonrası dolar kuru beklentisi arttı.

DÖVİZ VE BORSA TERCİHİNDE ARTIŞ

Yatırım tercihlerinde döviz ve borsada değerlendirme yapacağını belirtenlerin oranında da artış görüldü. Döviz alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,2’ye, borsada değerlendireceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 3,2’ye yükseldi. TL’ye dayalı yatırım fonu alacağını belirtenlerin oranı yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e çıktı. Buna karşılık araba alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,1’den yüzde 3,5’e, beyaz eşya ve mobilya gibi dayanıklı tüketim malları alacağını belirtenlerin oranı yüzde 0,9’dan yüzde 0,7’ye geriledi.

ŞEKERBANK’TA ÖDEME 35 BİN TL’YE KADAR ÇIKIYOR

Şekerbank, SGK emeklilerine maaş tutarlarına göre farklı oranlarda promosyon sunuyor. Maaşı 0-9.999 TL arasında olan emeklilere 23 bin TL, 10.000-14.999 TL arasında olanlara 26 bin TL, 15.000-19.999 TL arasında olanlara 32 bin TL, 20 bin TL ve üzerinde olanlara ise 35 bin TL’ye kadar ödeme imkânı sunuluyor. Ek ödemelerden yararlanmak için kampanya kapsamında belirtilen ürün ve hizmet koşullarının yerine getirilmesi gerekiyor.

İŞ BANKASI’NDA 25 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

İş Bankası, SGK emeklileri için 25 bin TL’ye varan emekli promosyonu kampanyasını duyurdu. Bankanın açıklamasında, emekli maaşını İş Bankası’na taşıyan veya ilk emekli maaş ödemesinde İş Bankası’nı tercih eden müşterilere 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunulduğu belirtildi. Bunun yanında 10 bin TL’ye varan ek promosyon fırsatı bulunuyor. İş Bankası kampanyasının 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında geçerli olduğu bildirildi.

YAPI KREDİ’DE 30 BİN TL’YE VARAN ÖDEME

Yapı Kredi, SGK emekli aylığını üç yıl boyunca bankadan alma taahhüdü veren müşterilerine 30 bin TL’ye varan nakit promosyon fırsatı sunuyor. Bankanın açıkladığı koşullara göre temel promosyon tutarı maaş aralığına göre değişiyor. Buna ek olarak fatura talimatı ve kredi kartı harcaması gibi şartların yerine getirilmesi halinde ek ödüller alınabiliyor.

DENİZBANK’TA 18 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

DenizBank, emeklilere 18 bin TL’ye varan nakit promosyon fırsatı sunuyor. Bankanın açıklamasına göre yeni hesap açan, üç yıl boyunca maaş alma sözü veren ve belirlenen ürün ve hizmet koşullarını yerine getiren emekliler, maaş tutarlarına göre ek promosyonlardan yararlanabiliyor.

GARANTİ BBVA’DA 25 BİN TL’YE VARAN FIRSAT

Garanti BBVA’nın 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında geçerli kampanyasında 25 bin TL’ye varan promosyon ve ödül fırsatı bulunuyor. Bankanın açıklamasına göre emeklilere 15 bin TL’ye kadar nakit promosyon sunulurken, belirli harcama, Avans Hesap ve yeni sigorta poliçesi koşullarıyla toplam ödül tutarı artırılabiliyor.

HALKBANK VE VAKIFBANK’TA 12 BİN TL’YE KADAR

Halkbank ve VakıfBank, emekli maaşını taşıyan müşterilerine maaş aralığına göre 8 bin TL ile 12 bin TL arasında promosyon ödemesi sunuyor. Maaşı 10.000-15.000 TL arasında olanlara 8 bin TL, 15.000-20.000 TL arasında olanlara 10 bin TL, 20 bin TL ve üzerindeki maaşlara ise 12 bin TL promosyon ödeniyor.

ZİRAAT BANKASI’NDA 12 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

Ziraat Bankası, SGK emekli maaşını bankadan alan müşterilerine maaş tutarına göre 12 bin TL’ye varan promosyon sunuyor. Maaşı 0-9.999,99 TL arasında olanlara 5 bin TL, 10.000-14.999,99 TL arasında olanlara 8 bin TL, 15.000-19.999,99 TL arasında olanlara 10 bin TL, 20 bin TL ve üzerinde olanlara ise 12 bin TL promosyon ödeniyor.

AKBANK’TA 15 BİN TL’YE VARAN NAKİT PROMOSYON

Akbank, 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında emekli maaşını bankaya taşıyan veya mevcut promosyon taahhüdünü yenileyen müşterilerine 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunuyor. Kampanyadan yararlanmak için üç yıl boyunca maaşın Akbank’tan alınacağının taahhüt edilmesi gerekiyor.

ING’DE TOPLAM 32 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

ING, SGK emekli maaşını bankaya taşıyan müşterilerine maaş tutarına göre ek koşulsuz 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunuyor. Ek nakit promosyonlarla birlikte toplam ödeme tutarının 32 bin TL’ye kadar çıkabildiği belirtiliyor.

EMEKLİ PROMOSYONU BAŞVURUSU NASIL YAPILIYOR?

Emekli promosyonu başvuruları bankaların şubeleri, mobil uygulamaları, internet bankacılığı veya bankaların belirlediği diğer kanallar üzerinden yapılabiliyor. Başvuru yöntemleri bankalara göre değişiklik gösterebildiği için emeklilerin başvuru öncesinde ilgili bankanın güncel kampanya koşullarını incelemesi gerekiyor. Maaşını başka bankaya taşımak isteyen emeklilerin ise öncelikle mevcut bankalarında devam eden bir promosyon taahhüdü bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Taahhüt süresi sona eren veya gerekli koşulları sağlayan emekliler yeni bankanın kampanyasına başvurabiliyor.

142 BİN 768 BEYANNAME YENİDEN İNCELENDİ

Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri bünyesindeki 18 Kontrol Şubesi tarafından yürütülen ikincil kontrol çalışmaları kapsamında 142 bin 768 gümrük beyannamesi ikinci kez incelenerek 717 inceleme raporu hazırlandı. Kontrollerde, 3 bin 606 firma tarafından tescil edilen 23 bin 132 beyannamede usulsüzlük tespit edildi. Bu beyannameler için toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Söz konusu tutarın, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 yükseldiği bildirildi.

160 FİRMAYA SONRADAN KONTROL DENETİMİ

Bakanlık müfettişleri, ileri veri analizi teknikleriyle riskli olduğu belirlenen firmalara yönelik sonradan kontrol denetimleri de gerçekleştirdi. Bu kapsamda denetlenen 160 firma için toplam 1,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı kesildi. Bu tutarda da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 12 artış kaydedildi.

İki denetim çalışmasının toplamı sonucunda, ocak-ağustos dönemindeki toplam ek tahakkuk ve ceza kararı tutarı 10,1 milyar liraya ulaştı. Bakanlık, vergi kayıplarının önlenmesi ve kurallara uygun faaliyet gösteren firmaların haklarının korunması amacıyla dış ticaret işlemlerine yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.

SATIŞLARDA İNDİRİM HAKİMİYETİ VE DÜŞEN KÂRLILIK

Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, temmuz ayı ile kıyaslandığında ağustosta markaların yüzde 58’inin adet satışını artırdığını aktardı. Ağustos 2025’e göre ise BMD üyelerinin yüzde 57’sinin adet satışının azaldığına işaret eden Sinan Öncel, şu ifadeleri kullandı:

"Markalarımız için kira, enerji ve hammadde başta olmak üzere işletme maliyetleri artarken kârlılık düşmeye devam ediyor. Hazır giyim ve ayakkabı gibi gıda dışı perakendede neredeyse indirimsiz satış yapılamıyor."

MALİYETLERİ DÜŞÜRECEK ÖNLEMLERİN DEVREYE ALINMASI GEREKİYOR

BMD üyesi markaların yüzde 56’sının cironun en az yüzde 41’ini indirimli satışlardan elde ettiğini ve birçok marka için ciro artışının enflasyonun altında kaldığını vurgulayan Sinan Öncel, değerlendirmelerini şöyle sürdürdü: "Üyelerimizin yüzde 76’sı, yani her dört markadan üçü, ağustostan ağustosa yıllık yüzde 30’un altında ciro artışı sağlayabildi. Ciro artışı enflasyonun altında kalmasına rağmen, üyelerimizin büyüme iştahı devam ediyor. Ağustos anketinde markalarımızın altı aylık dönemde mağaza yatırımı ve istihdamla ilgili planlarını da ölçümledik. Üyelerimizin yüzde 47’si yeni mağaza açmayı ve istihdamını artırmayı, yüzde 32’si mevcut mağaza sayısını ve kadroyu korumayı, yüzde 21’i ise verimsiz mağazaları kapatarak istihdamını azaltmayı, yani 2027’ye girerken küçülmeyi planlıyor. Mevcut koşullarda markaların yaklaşık yarısının mağaza yatırımı yapmayı planlaması ekonomiye güven ve yatırım iştahının devam etmesi anlamında olumlu. Ancak her üç üyemizden birinin sadece pozisyonunu korumaya çalıştığını ve her beş üyemizden birinin küçülme hesapları yaptığını görmezden gelemeyiz. Biz bu durumu sektörde artan maliyetlere ve kârsızlığa karşı savunmacı bir döneme doğru gidişin sinyalleri olarak değerlendiriyoruz. BMD üyelerinin mağaza yatırımıyla ilgili planlarını ilk kez bir anketle ölçümlediğimiz için önceki dönemle kıyaslama yapamıyoruz. Ancak sektörde maliyetleri düşürecek önlemlerin geciktirilmesi halinde mağaza sayısını ve istihdamını azaltacak markaların oranının giderek artmasından endişe ediyoruz."

KÜRESEL PİYASALARDA ONS ALTININ SEYRİ

Küresel piyasalarda altının ons fiyatı, geçtiğimiz haftayı yüzde 0,67 yükselişle 4.378 dolardan tamamlamıştı. Üç haftalık düşüş serisine ara veren altın, yeni haftanın ilk işlemlerinde ise hafif aşağı yönlü ve yatay bir seyir izliyor. Yeni haftada ons altın güne 4.360,15 dolar seviyesinden başladı.

GRAM VE ÇEYREK ALTINDA SON DURUM

İç piyasada da vatandaşlar güne "Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?" sorularıyla başladı. Güne 6.849 TL seviyesinden başlayan gram altın 6.849,34 TL’den satılırken, çeyrek altın satış fiyatı ise 11.165,00 TL olarak kayıtlara geçti.

21 EYLÜL 2026 GÜNCEL ALTIN SATIŞ FİYATLARI

Piyasalarda işlem gören diğer altın türlerinde ise satış fiyatları şu şekilde listelendi:

Gram altın: 6.849,34 TL

Çeyrek altın: 11.165,00 TL

Yarım altın: 22.323,00 TL

Tam altın: 44.558,24 TL

Cumhuriyet altını: 44.502,00 TL

Gremse altın: 111.737,31 TL

Ons altın: 4.360,15 dolar

BAŞVURULAR 22 EYLÜL'DE BAŞLIYOR

Kampanyadan faydalanmak isteyen vatandaşlar, 22 Eylül Salı gününden itibaren 19 Ekim'e kadar satış işlemlerini gerçekleştirdikleri bankalara başvurabilecek. Alıcılar, borç kapatma tarihi itibarıyla hesaplanacak borç bakiyelerini de aynı tarihler arasında ilgili bankalardan öğrenebilecek.

Borcunun tamamını kapatamayacak konut ve iş yeri alıcılarına da kısmi ödeme imkânı tanınacak. Borç bakiyesinin yüzde 25'inden az olmamak şartıyla yapılacak peşin ödemelerde de yüzde 25 indirim uygulanacak. Kampanyadan yaklaşık 228 bin konut ve iş yeri sahibinin yararlanması öngörülüyor.

KAMPANYADAN YARARLANMA ŞARTLARI

Kampanyadan, geri ödeme taksitleri en geç Haziran 2025'in sonuna kadar başlamış konut ve iş yeri alıcıları faydalanabilecek. Başvuru tarihi itibarıyla borç kapatmanın yapılacağı aya ait taksitlerin ödenmiş olması, geriye dönük taksit ile emlak vergisi borcunun bulunmaması şartı aranacak. Kalan taksit sayısı 12 ay ve daha az olan alıcılar ise kampanyadan yararlanamayacak.

Kat mülkiyeti oluşmuş projelerde borcunu kapatan alıcılara tapuları teslim edilecek. Bu kapsamdaki vatandaşların bankaya başvururken ilgili belediyeden alacakları emlak beyan değerini gösteren belge ile DASK poliçesini yanlarında bulundurmaları gerekecek.

YENİ ŞİRKETLERİN YÜZDE 37,5’İ İSTANBUL’DA KURULDU

Şirket kuruluşlarının illere dağılımında İstanbul ilk sırada yer aldı. Ağustosta kurulan şirketlerin yüzde 37,5’i İstanbul’da, yüzde 11,1’i Ankara’da, yüzde 5,7’si İzmir’de faaliyete başladı. Ardahan’da ise söz konusu ayda şirket kuruluşu gerçekleşmedi. Sektörel dağılımda toptan ve perakende ticaret öne çıktı. Kurulan şirket ve kooperatiflerin 3 bin 276’sı ticaret, bin 212’si inşaat, bin 155’i imalat sektöründe faaliyet göstermek üzere kuruldu. Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise inşaat sektörü 548 kuruluşla ilk sırayı aldı. Bu sektörü 324 kuruluşla toptan ve perakende ticaret, 85 kuruluşla imalat izledi.

KAPANISLARDA DA TİCARET İLK SIRADA YER ALDI

Ağustosta kapanan şirket ve kooperatiflerin 717’si toptan ve perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteriyordu. İmalat sektöründe 266, inşaat sektöründe ise 198 şirket ve kooperatif kapandı.

SEKİZ AYDA 75 BİN 814 ŞİRKET KURULDU

Ocak-ağustos döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4 artarak 75 bin 814’e ulaştı. Bu dönemde kapanan şirket sayısı ise yüzde 1,1 azalarak 18 bin 284 oldu. İlk sekiz ayda kooperatif kuruluşları yüzde 22,5 düşüşle 979’a gerilerken, gerçek kişi ticari işletmesi kuruluşları yüzde 2,1 artışla 11 bin 542’ye yükseldi. Aynı dönemde kapanan kooperatif sayısı yüzde 9,3 azaldı. Kapanan gerçek kişi ticari işletmesi sayısı ise yüzde 9,6 artarak 11 bin 307’ye çıktı.

952 YABANCI ORTAKLI ŞİRKET KURULDU

Ağustosta kurulan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 952 olarak kayıtlara geçti. Bunların 467’si Suriye, 56’sı İran ortaklı şirketlerden oluştu. Yabancı ortak sermayeli şirketlerde yabancı sermaye payı yüzde 79,5 olarak açıklandı. Yılın ilk sekiz ayında kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin toplam sayısı ise 7 bin 339’a ulaştı. Ağustosta faaliyete geçen 63 kooperatifin 37’sini konut yapı, 19’unu işletme, 3’ünü tarımsal kalkınma kooperatifleri oluşturdu.

Malatya’daki fabrikadan: Çetin Tecdelioğlu (sol başta),
Nihat Tecdelioğlu (sağ başta), Mustafa Tecdelioğlu (sağdan ikinci)

Abdullah Bey’in askere gittiği dönemlere dükkânı kapanıyor, dönünce yeniden işbaşı yapıyordu. Askerlik bitiminde yine Malatya’daki hırdavatçı dükkânında işe koyuldu. Zamanla yanına oğulları Nihat ve Nevzat Tecdelioğlu’nu aldı. Oğullarıyla birlikte hırdavatçılık işi 1966 yılında vefatına kadar sürdü.

Abdullah Bey’in vefatı sonrası Nihat Tecdelioğlu, kardeşi Nevzat Tecdelioğlu’yla işlerini ayırdı, kendi hırdavatçı dükkanını açtı. Nihat Tecdelioğlu, bir yandan hırdavatçılık yaparken, diğer taraftan üretime dönük radarını hep açık tuttu. Nitekim 1968-1969 döneminde bir eczacı arkadaşının yönlendirmesiyle İstanbul’daki Filiz İlaç’a ortak oldu.

Nihat Tecdelioğlu’nun daha çok üretime dönük arayışları, DYO bayiliğinin de etkisiyle Yaşar Holding’in Pınar Süt, Tuborg, Altın Yunus gibi yatırımlarını yaparken bayilerine hisse satışı zincirinin halkaları arasına girmesini de sağladı. Ancak o hisseler sembolik düzeyde kaldı.

Derken 1970’li yıllarda Malatya’daki esnaflar bir araya gelip art arda un fabrikası, Merbolin boya fabrikası, mobilya fabrikası ve kireç fabrikası kurdu. Nihat Tecdelioğlu, üretime dönük radarı hep açık olduğu için bu yatırımların da ortakları arasına girdi.

Nihat Tecdelioğlu’nun hırdavatçı dükkanını ben de 1960’lı yılların sonları, 70’li yılların başlarında Malatya’daki oto elektrik-bobinaj ustası abim Kemal Munyar’ın yanında çıraklık yaptığım günlerden anımsıyorum. Cıvata ihtiyacı olduğunda abimin talimat sesi yükselirdi:

-          Tecdeli’ye git, o cıvataları al gel…

Nihat Bey, 1970’lerin ortalarında büyük oğlu Mustafa ile onun bir küçüğü Abdullah’ı İstanbul’a, Kadıköy Maarif Koleji’ne gönderdi. Bir-iki yıl sonra Malatya’da olaylar patlayınca İstanbul’a taşınma kararı aldı. İstanbul’da ilk aşamada bir un fabrikası kurmak için kolları sıvadı. Ortakları gönülsüz davranınca bir cıvata imalat atölyesi bulundu ve satın alındı.

Nihat Tecdelioğlu, İstanbul Topçular’daki 500 metrekarelik atölyede cıvata üretimini 3-4 yıl kadar ortaklarıyla birlikte sürdürdü. 1980’lerin başlarında ortaklarından ayrıldı, cıvata üretimine işin tek sahibi olarak devam etti.

1985 yılında büyük oğlu Mustafa Tecdelioğlu, ODTÜ İnşaat Mühendisliğini bitirdi, bir inşaat şirketiyle aylık 5 bin dolarlık maaşla Libya’ya gitmeyi planlarken aile işine odaklanması için teklifini yaptı:

-          Gel, 5 bin doları kendi fabrikamızda kazanırsın…

Mustafa Tecdelioğlu, babasının sözünü dinledi, küçük kardeşi Çetin’in adını taşıyan Çetin Cıvata’nın pazarlama şirketini kurdu. Üretim de bu dönemde Topçular’daki 500 metrekarelik atölyeden Bayrampaşa’daki 1500 metrekarelik fabrikaya taşındı.

1990 yılında babası Nihat Tecdelioğlu kanser olunca Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi. Aynı yıl küçük kardeşi de Çetin Cıvata’da göreve başladı. Çatalca’daki mevcut fabrikanın bulunduğu alana ilk adım 4 bin metrekareyle atıldı.

Çatalca’daki tesisin büyüklüğü 60 bin metrekareye ulaşırken, 4 ayrı lokasyondaki yıllık üretim de yıllık 60 bin tonları gördü. Çetin Cıvata’nın ihracatı da 20 milyon Euro’yu aştı.

Geçen gün Mustafa Tecdelioğlu’nun ev sahipliğinde İbrahim Nalbant, Cem Şirolu ve Çetin Tecdelioğlu’yla buluştuk. Mustafa Tecdelioğlu’ndan Çetin Cıvata’nın daha önce dinlediğim öyküsünü anlatmasını istedim. Öyküyle ilgili bilgilerimi tazelerken dönemin Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Adnan Aslan, Diler Holding Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Pektaş ve Mustafa Tecdelioğlu’yla 2018 yılı Eylül ayı başlarındaki buluşmaya uzandım.

İbrahim Pektaş, Mustafa Tecdelioğlu’na takılmıştı:

-          Mustafa Bey’in işi iyi. Tonu 800 dolardan filmaşini alıyor, cıvata yapıp, tonu 3 bin 800 dolardan ihraç ediyor.

Adnan Aslan, sektörün kilo başı ihracat rakamlarından örnekler vermişti:

-          İnşaat demirinin kilosu 60 cent’e, yassı ürün 70 cent’e, boru 1 dolara ihraç ediliyor. Cıvata daha katma değerli bir ürün. O nedenle kilo başına ihracatı 3.8 doları buluyor.

Mustafa Tecdelioğlu’ndan bu verileri güncellemesini istedim, paylaştı:

-          Filmaşinin tonu 750 dolar. Sektörümüzün ortalama ihracat geliri ton başına 3 bin dolar dolayında. Bizde 4 bin dolara kadar çıkıyor. Filmaşin fabrikalarımızda özel işleniyor. İşlemenin de önemli maliyeti var.

1913 yılında Malatya’da Abdullah Bey’in nalbur dükkanıyla çıktığı yolculukta rota, ikinci kuşakta (Nihat Tecdelioğlu) cıvata üretimine yöneldi. Üçüncü kuşak şirketi cıvata üretiminde Türkiye ikinciliğine taşıdı…

Çetin Cıvata Grubu, üçüncü ve dördüncü kuşağın kol kola girmesiyle daha büyük hedeflere doğru yol alıyor…

Nalbur dükkanıyla çıktığı Malatya’ya cıvata fabrikasıyla döndü

 KENDİSİNİ “modern dilenci” olarak tanımlayan CHP eski milletvekili, eski bankacı rahmetli Mevlüt Aslanoğlu’nun Malatya’ya yatırıma yönlendirdiği ailelerden biri de Tecdelioğlu oldu.

Mevlüt Aslanoğlu öncülük etti, Çetin Cıvata Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tecdelioğlu, kardeşleri Abdullah ve Çetin, birlikte karar verip babaları Nihat Tecdelioğlu adına Malatya’da bir ilköğretim okulu yaptırdı.

Böylece Tecdelioğlu Ailesi, Nihat Bey’in 1970’li yılların ikinci yarısında nalbur dükkanını kapatıp ayrıldığı Malatya’ya okul bağışıyla dönmüş oldu.

Rahmetli Mevlüt Aslanoğlu, okulla yetinmedi, Tecdelioğlu Ailesinin Malatya’ya bir de fabrika kurması için çaba harcadı. Çetin Cıvata’yı yöneten Mustafa ve Çetin Tecdelioğlu kardeşler, 2011 yılında Malatya OSB’deki fabrikanın ilk fazını devreye aldı. Malatya’daki fabrika da adım adım büyütüldü, 2016’da bugünkü 30 bin metrekarelik kapalı alana ulaştı.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin olumsuz etkisi sürse de Çetin Cıvata Grubu, Malatya’da üretimini sürdürüyor.

Mustafa Tecdelioğlu, Çetin Cıvata Grubu’nun dört ayrı lokasyonda üretimini sürdürdüğünü belirtti:

• Çatalca: 60 bin metrekare
• Malatya: 30 bin metrekare
• Hadımköy: 2 bin 500 metrekare
• Hadımköy: 4 bin 500 metrekare
  
  3’ten 27 milimetreye kadar bağlantı elemanı üretiyor ciro 60 milyon Euro’yu buluyor

 ÇETİN Cıvata Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tecdeliolu’na ürün yelpazesini sordum, sayı vermek yerine şöyle tanımladı:

-          3 milimetreden 27 milimetre kalınlığa kadar her türlü bağlantı elemanını üretiyoruz. Ürünlerimiz beyaz eşyadan otomotive, mobilyaya birçok sektörde kullanılıyor.

Ciroyu sordum, hesapladı:

-          60 milyon Euro dolayında ciromuz var.

Ekonomide yaşanan sıkıntılı dönemin etkisini de şöyle ortaya koydu:

-          Yıllık 60 bin tonluk üretimimiz vardı. Bu yılı muhtemelen yarısı düzeyinde üretimle kapatacağız.

  Abdullah bilişime yöneldi Çetin Cıvata’da 4’üncü kuşak da görev aldı

  MUSTAFA Tecdelioğlu, kardeşlerinden Abdullah Tecdelioğlu’nun Boğaziçi Üniversitesi mezunu olduğunu belirtti:

-          Abdullah, mezuniyeti sonrasında ortaklarıyla “Boğaziçi Bilgisayar”ı kurdu. Bilişim sektörüne odaklandı.

Ailenin dördüncü kuşağını sordum, anlattı:

• Babamın adını taşıyan büyük oğlum Nihat, yönetim kurulu üyesi. Üretim ve ihracata bakıyor.
• Çetin’in oğlu Kerem, yönetim kurulu üyesi, satış ve pazarlamada görev aldı.
• Benim küçük oğlum Serhat, Hadımköy’deki tel çekme-somun fabrikasıyla ilgileniyor.
   
• BESİAD’ın kurucusu MEV’de Başkan, İSO’da Meclis Başkanlığı adayı

 MUSTAFA Tecdelioğlu, işlerinin yanı sıra sektörün, iş dünyasının sivil toplum örgütlerinde de elini taşın altına koyduğunu belirtti:

-          2001 yılında Bağlantı Elemanları Sanayici ve İş İnsanları Derneği’ni (BESİAD) kurduk. Uzun süre başkanlık görevini yürüttüm. Çelik İhracatçıları Birliği’nin yönetim kurulunda görev aldım, Başkanvekilliği görevinde bulundum.

Adnan Dalgakıran’la MAKFED’i kuran ekibin içinde yer aldığını kaydetti:

-          İhracatçı Birliklerinde ve Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde (TİM) kardeşim Çetin daha etkin görevler aldı. TİM’de Başkanvekili.

Kendisini en fazla mutlu eden sivil toplum örgütü görevinin Malatya Eğitim Vakfı (MEV) Başkanlığı olduğunu vurguladı:

-          Burs verebildiğimiz öğrenci sayısı arttıkça daha çok mutlu oluyoruz. MEV’de ülkemizin gençlerinin eğitimine katkı vermeyi son derece önemsiyoruz.

İstanbul Sanayi Odası’nda (İSO) Meclis Üyesi olduğunu anımsattı:

-          Yeni dönemde İSO Meclis Başkanlığına aday oldum. Deneyimlerimle Meclis Başkanlık Divanı’nda İstanbul sanayisine katkı verebileceğime inanıyorum.

KAYNAK: EKONOMİM

Serbest fonlara ilişkin yapılan düzenlemelere değinen Şimşek, bu fonların dünyadaki uygulamalara kıyasla daha katı kurallara tabi hale getirildiğini söyledi. Şimşek, yeni fon rehberinde teminat sürecinin de güçlendirildiğini belirterek, “Geçiş süreçleri var. Piyasanın uyum sağlaması için geçiş süreçleri normaldir.” ifadesini kullandı.

SORUNLU ALAN KARANTİNAYA ALINDI

Piyasa geneline ilişkin rakamları paylaşan Bakan Şimşek, “2038 adet fon var, bunun 131'ine ilişkin adım atılmış, fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işliyor. Riskin piyasa geneline yayılmaması için güçlü tedbirler alındı. Sorunlu alanı karantinaya aldık, yatırımcıların birikimleri belli sürece yayılarak korunacak.” açıklamasını yaptı.

Tasarruf finansmanı şirketlerinin farklı bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, “Emlak Katılım dün yatırımcıları korumaya yönelik bir süreç başlattı.” diye konuştu. Fon rehberiyle tedbirlerin alındığını kaydeden Şimşek, “Serbest fonlara ilişkin alan çok güçlü şekilde düzenlendi, benzer bir şeyin tekrarlanması çok düşük bir ihtimal.” değerlendirmesinde bulundu.

SPK’nın adımlarına dikkat çeken Şimşek, “Dün düşündüğümüz tedbirlerin çoğunu uygulamaya gerek kalmadı. SPK lisans iptalinden, suç duyurusuna kadar üzerine düşenleri yaptı, bundan sonrası adli makamların süreci, hiç bir ayrım gözetmeden yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak.” dedi. Piyasada güvenin devam ettiğini belirten Şimşek, likiditede ve varlık kalitesinde problem olmadığını ifade etti.

KÜRESEL ARZ ŞOKU VE ENFLASYON BEKLENTİSİ

Dünya konjonktürü ve makroekonomik hedeflere ilişkin verileri de paylaşan Bakan Şimşek, “2026 için geçen yıl öngördüğümüz senaryo, savaş sonucu arz şokuyla çok farklı noktalara geldi.” dedi. Çoklu bir arz şokunun yaşandığını vurgulayan Şimşek, “Hürmüz'ün kapanması önemli ama Bab-ül Mendeb buna eklendi, boru hatları ve rafineriler vuruluyor, bu mazot gibi nihai ürünlere direkt yansıyor. Eşelmobil ile mücadele etmeye çalıştık ama gerçekçi olalım onun da sonu var, yılı yüzde 28-29 gibi bir seviyede enflasyonla tamamlayacağız, piyasa böyle bekliyor.” ifadelerini kullandı.

Cari açık ve bütçe hedeflerine değinen Şimşek, “Hep sürdürülebilir cari açık hedefledik, bu yıl da rahatlıkla yüzde 2'nin altı olurdu ama yüzde 2,6-2,7 gibi bir rakam olacak, bu yönetilebilir. Bu yıl bütçe açığını yüzde 3 olarak öngörüyoruz ama hedef yüzde 3,5'ti, 2027'de de temkinli davranarak açığı yüzde 3,5 olarak öngördük.” dedi.

SAVUNMA VE SOSYAL KONUT BÜTÇESİ ARTIRILDI

Gelecek yılın bütçe önceliklerini aktaran Şimşek, “Gelecek yıl bazı alanları önceliklindendik, böyle bir dünya konjonktüründe savunma harcamalarını yüzde 229 artırıyoruz. Sosyal konut bütçesini yüzde 150 artırdık, sanayi altyapısı, OSB, sulama altyapısı gibi alanları da önceliklindendik ve bütçelerini artırdık.” bilgisini verdi.

Gelecek sene petrol ortalama fiyatının 75-76 dolara inmesi halinde gelir kaybının yaşanmayacağını söyleyen Şimşek, “Para politikası duruşunu bozmadan bütçe ve kamu imkanlarıyla sanayi sektörünü daha güçlü destekleyeceğiz. Bizim için istihdam, sanayi kapasitesinin korunması çok önemli.” diyerek sözlerini tamamladı.

KAYNAK: EKONOMİM

Şirket tarafından yapılan açıklamada, daha önce Pusula Finans Holding Yönetim Kurulu üyeliklerine atandıkları kamuoyuna duyurulan Emre Tezmen ve Erkan Kilimci’nin görevlerinden ayrıldığı bildirildi.

TİCARET SİCİLİ’NDE TESCİL YAPILMADAN AYRILDILAR

Tera Yatırım tarafından yapılan açıklamada, Tezmen ve Kilimci’nin yönetim kurulu üyeliklerinden Ticaret Sicili nezdinde herhangi bir tescil işlemi gerçekleştirilmeden önce ayrıldıkları belirtildi.

Şirketin açıklaması şöyle:

"Şirketimiz tarafından daha önce kamuya yapılan özel durum açıklamalarında, Pusula Finans Holding A.Ş. ve bağlı şirketlerine ilişkin planlanan pay devir süreci kapsamında, Sayın Emre Tezmen ve Sayın Erkan Kilimci'nin Pusula Finans Holding A.Ş. Yönetim Kurulu üyeliklerine atandıkları kamuoyuna duyurulmuştu.

Bu kapsamda, Sayın Emre Tezmen ve Sayın Erkan Kilimci, söz konusu Yönetim Kurulu üyeliklerine ilişkin Ticaret Sicili nezdinde herhangi bir tescil işlemi gerçekleştirilmeden önce, Pusula Finans Holding A.Ş. Yönetim Kurulu üyeliklerinden ayrılmışlardır.

Söz konusu gelişme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği kapsamında yatırımcılarımızın ve kamuoyunun bilgisine sunulur."

TEZMENDEN’İN DE ARALARINDA OLDUĞU 48 KİŞİYE YURT DIŞI YASAĞI

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında yeni kararlar açıklandı.

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamaya göre, Tera Yatırım Teknolojisi Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile Katılımevim Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan'ın da aralarında bulunduğu toplam 48 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı tedbiri uygulandı.

YURT DIŞINA ÇIKIŞ YASAĞI GETİRİLEN İSİMLER

Adliye kaynaklarından edinilen bilgiye göre tedbir uygulanan 48 kişinin isimleri şöyle sıralandı:

Ahmet Özcan, Ali Rıza İncekara, Alper Öztürk, Ayşe Seher Aydın, Berkan Gülen, Bülent Uygun, Büşra Alçelik, Celal Yarız, Emre Tezmen, Enes Furkan Çetinkaya, Enes Yazıcı, Enver Çevik, Erdin Özel, Erkan Kilimci, Feryal Köker, Furkan Baki, Gözde Hacıoğlu, Haldun Saffet İnal, Halil İbrahim Ege, İbrahim Bekci, İlhan Aygün, İsmail Ege, Kemal Akkaya, Lütfi Çetinel, Mehmet Erbey, Mehmet Salih Turhan, Mehmet Yıldırım, Muhammed Yarız, Murat Keçeci, Müjdat Ede, Mustafa Bor, Nilgül Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Ömer Bedir Çetinel, Ramazan Erbey, Sabahattin Reha Şen, Salih Can Bülbül, Samet Çetinel, Selçuk Kahya, Serdar Turhan, Serhat Güven, Sezai Bekgöz, Sezer Gümüş, Şerifegül Yıldırım, Uğur Akkafa ve Yunus Emre Yıldırım.

PUSULA FİNANS HOLDİNG SÜRECİNDE YENİ GELİŞME

Tera Grubu tarafından daha önce Pusula Finans Holding'in satın alınması konusunda mutabakata varıldığı ve pay devir sürecinin planlandığı açıklanmıştı.

Bu kapsamda Emre Tezmen'in Pusula Finans Holding'de yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanı olarak atandığı kamuoyuna duyurulmuştu.

Son açıklamayla birlikte Tezmen ve Erkan Kilimci'nin, söz konusu yönetim kurulu üyeliklerinden Ticaret Sicili'nde tescil işlemi yapılmadan önce ayrıldıkları bildirildi.

EĞİTİM VE GIDA ENFLASYONU AŞAĞI ÇEKECEK

TCMB, ana eğilimin ağustos ayındaki yükselişinde, geçen yıl eylülde tek seferde gerçekleşen vakıf üniversitesi ücret artışlarının bu yıl ağustos ve eylüle yayılmasının ve hac ücretlerinin kasımdan ağustosa kaymasının etkili olduğunu açıkladı. Bu takvim değişikliklerinin ağustos enflasyonunu yaklaşık 0,25 puan artırdığı, eylül enflasyonunu ise eğitim hizmetleri kaynaklı olarak mekanik biçimde aşağı çekeceği ifade edildi.

Öncü verilerin eylülde mevsimsellikten arındırılmış aylık hizmet enflasyonunda yavaşlamaya işaret ettiği, temel mal fiyatlarında ılımlı seyrin sürmesinin beklendiği kaydedildi. İlk verilerin, özellikle sebze fiyatlarındaki gerilemeyle gıda grubunda yıllık enflasyonun önemli ölçüde düşeceğine işaret ettiği belirtildi.

ENERJİ FİYATLARINDA YUKARI YÖNLÜ RİSK SÜRÜYOR

Gıda ve eğitim tarafındaki olumlu beklentilere karşılık, yüksek enerji fiyatlarının akaryakıt ve tüp gaz üzerinden enerji grubu yıllık enflasyonunu yukarı çekmeye devam etmesi bekleniyor. TCMB, Brent petrolün ağustosta ortalama 91 dolar seviyesinde gerçekleştiğini, eylülün ilk 10 gününde ise ortalamanın 103 dolara yükseldiğini bildirdi. Hürmüz Boğazı kaynaklı gelişmelerin enerji fiyatlarında belirgin yükselişe yol açtığı, TTF doğal gaz fiyatlarındaki artışın da sürdüğü aktarıldı.

SIKILAŞTIRMA MESAJI YİNELENDİ

TCMB, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma olması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını yineledi ve yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu bir kez daha vurguladı.

DÖNERİN ÇEŞİDİ AÇIKÇA YAZILACAK

Yeni düzenlemeyle döner; yaprak, kıyma ve yaprak-kıyma olmak üzere üç kategoride tanımlandı. Yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranının en az yüzde 60 olması şartı getirildi. Döner üretiminde fıstık, peynir, nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Süt ve yumurta kaynaklı proteinler dışında dışarıdan eklenen azot kaynaklarına da izin verilmeyecek. Tüketicinin satın aldığı ürünün niteliğini anlayabilmesi için “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri, ürün adıyla aynı renk ve puntoda belirtilecek.

ETİKETLERDE “YÜZDE 100” İFADESİ KULLANILAMAYACAK

Tebliğ kapsamındaki ürünlerin ambalajlarında veya markalarında “yüzde 100”, “yüzde 100 dana eti” ve “yüzde 100 göğüs eti” gibi ifadeler yer alamayacak. Bu yönde algı oluşturabilecek logo ve görseller de kullanılamayacak. Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette “Baş eti içerir” ifadesinin bulunması gerekecek. Kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde açıklanacak.

KÖFTEDE SOYA VE PROTEİN TOZUNA İZİN YOK

Kıymadan hazırlanan köfte, burger ve benzeri kırmızı et karışımlarında protein tozu ve soya ürünleri kullanılamayacak. Baharat ve galeta unundan kaynaklanan nişasta ile bitkisel proteinlerin toplam miktarı yüzde 5’i aşamayacak. Sucukta pH değerinin en fazla 5,4 olması şartı getirilirken, pastırma ve kavurma gibi ürünlerde nem, yağ ve tuz oranlarına ilişkin kriterler de yeniden düzenlendi.

KANATLI KIYMA SADECE DONDURULMUŞ SATILACAK

Kanatlı kıyma ve bu kıymadan hazırlanan karışımlar yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek. Çiğ kanatlı eti ürünlerinin ambalajlarında ise “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” uyarısı bulunacak.

İŞLETMELERE 31 MART 2027’YE KADAR SÜRE

Yeni düzenleme kapsamında mevcut işletmelerin üretim ve etiketleme uygulamalarını 31 Mart 2027’ye kadar yeni şartlara uygun hale getirmesi gerekecek. Geçiş hükümleri kapsamında eski düzenlemelere uygun üretilmiş ve ambalajlanmış ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek.

Bu doğrultuda, KOVAN-Kurumsal Kaynak Planlama Uzmanı Yetiştirme Programı Protokolü İŞKUR ile HAVELSAN arasında imzalandı. Yürütülen programla, Türkiye açısından stratejik öneme sahip savunma sanayisinde nitelikli ve yetkin iş gücünün artırılması hedefleniyor.

500 GENCE EĞİTİM DESTEĞİ

Protokol kapsamında 500 gencin eğitimi için yaklaşık 45 milyon liralık kaynak ayrıldığını belirten Bakan Işıkhan, programın gençlerin mesleki bilgi ve yetkinliklerinin geliştirilmesine ve savunma sanayisinde ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynağının güçlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Işıkhan, iş birliğiyle aynı zamanda gençlerin istihdamına katkı sunulacağını belirterek, savunma sanayisinin nitelikli insan kaynağının güçlendirilmesi yönündeki çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.
 

ÇOCUKLARIN AİLE ORTAMINDA BÜYÜMESİ ÖNEM TAŞIYOR

Çocukların kendi aile ortamlarında büyümelerinin toplumsal değerlerin korunmasındaki kritik rolüne dikkat çeken Bakan Göktaş, "Sosyal ve Ekonomik Destek" hizmetiyle çocukların hem ailelerinin yanında hem de kendi sosyal çevreleri içerisinde desteklendiğini ifade etti.

EYLÜL AYI ÖDEMELERİ HESAPLARA YATIRILDI

Bakanlık olarak çocukların geleceğe güvenle hazırlanması için çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Göktaş, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Çocukların eğitimli, sağlıklı ve kendine güvenen birer fert olarak yetişmeleri, güvenli ve sevgi dolu bir aile ortamında büyümeleri için gayretle çalışıyoruz. Bu kapsamda, çocukların sosyal açıdan desteklenmesi ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması için eylül ayına ilişkin 2 milyar 186 milyon lira tutarındaki Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ödemesini hesaplara yatırdık."

SANDIKTAKİ DENGELER VE MATEMATİKSEL HESAPLAR

Geçmiş seçim sonuçlarındaki farkın kritik yapısına dikkat çeken Çetin, durum analizinde şu ifadelere yer verdi: "Erdal Bahçıvan: 74. Adnan Dalgakıran: 56. Fark: 18 oy. Rahat görünüyordu. Sandığa yaklaşınca tablo başka. Dokuz sandalye el değiştirir… 65–65. Bir tane daha kayar… Başkanlık gider. Demek ki 18 oy fark, aslında 10 sandalyelik bir dengeye dayanıyormuş."

YENİ ADAYLAR VE SEÇİM TAKVİMİ

Seçim sürecindeki yeni dönemi ve adaylık durumlarını aktaran Çetin, yazısında şu değerlendirmelerde bulundu: "Şimdi takvim 2026. 26 Ekim’de İSO yeniden sandığa gidiyor. Bahçıvan yarıştan çekildi. Yerine Ender Yılmaz sahada. Adnan Dalgakıran ise dört yıldır bugünü bekliyor. Eski sonuca bakıp: 'Bahçıvan’ın 74 oyu kime gider?' diye sormak mümkün. Fakat o rakamın tapusu kimsenin cebinde değil."

MİRAS OY DEĞİL KURULAN DÜZEN

Meclis yapısındaki olası değişimlere ve adayların durumuna değinen Çetin, sözlerini şöyle sürdürdü: "Meclis üyeleri de yeniden seçilecek. Bazı isimler yerini koruyacak. Yeni yüzler girecek. Meslek gruplarındaki ağırlıklar farklılaşacak. Kimi ittifak sürecek. Kimi sandıkta çözülecek. Dolayısıyla Ender Yılmaz’ın hanesine peşinen yazılacak 74 oy bulunmuyor. Bahçıvan’dan kalan başka bir şey var: İlişki. Ağırlık. Denge. Yılların kurduğu temas. Miras oy değil, oyu üreten düzen. Yılmaz bunu ne kadar taşıyabilecek? Dalgakıran dört yılda ne kadar alan açtı? Seçimin düğümü burada. İSO’da milyonlar konuşulur. İhracat rakamları sıralanır. Yatırımlar anlatılır. Vizyon çizilir. Sandık açıldığında ise… On sandalye konuşur."

YAZININ TAMAMI BURADA

Berke Öztürk (sol başta), Cem Yalın (sağdan ikinci), Seda Öncel Arıcı (sağ başta)

Cem Yalın, ABD’de sonra bir süre Almanya ve İsviçre’de yaşadı. Sonra Türkiye’ye döndü. Bir süre ailesinin yan sanayi işinde çalıştı. Derken Gebze’de kurulup zamanla üretime de geçen şirkette genel müdürlük görevini üstlendi.

12-13 yıl görev yaptıktan sonra hiç sigorta şirketleriyle bağlantısı yokken, farklı adım atmak amacıyla Türkiye’deki sigorta şirketlerinin yöneticilerine birer mektup gönderdi:

Kasko ve trafik sigortası kapsamında hasarlı araçların tamiri sırasında yedek parçaları aslında pahalı almış oluyorsunuz. O yedek parçaları daha uygun fiyata almanızın bir yolu var.

Cem Yalın’a ilk yanıt veren dönemin Güneş Sigorta Genel Müdürü Mehmet Aydoğdu oldu. Yalın’a ikinci mektup da dönemin Şeker Sigorta Yönetim Kurulu Üyesi Yurdal Sert’ten ulaştı.

Yalın, sigorta sektöründen iki önemli isimden ulaşan yanıtlar üzerine 1994 yılında şirket kurmak üzere kolları sıvadı. Yalın’ın hedeflediği iş modeli şöyleydi:

-          Kasko ve trafik sigortası kapsamında tamiri gereken hasarlı araçlar için doğrudan sigorta şirketleriyle bağlantılı kendi şirketleri devreye girecek. Bu şirket yedek parçayı doğrudan ana tedarikçiden alarak daha uygun fiyatı tutturacaktı.

Kurdukları ilk iki şirketin işleri hayal ettiği şekilde yürümedi. Bunun üzerine 1998 yılında dönemin Genel Sigorta Genel Müdürü Hulusi Taşkıran’ın kapısını çaldı. İş modelini anlattı. İş modeli Taşkıran’ın aklına yattı:

-          Birlikte şirket kuralım ama biz küçük pay sahibi olmayı kabul etmeyiz.

Cem Yalın’ın kasko ve trafik sigortalarına dönük yeni iş modeli çabaları sürerken başta babası olmak üzere ailesinin şu yorumuyla karşılaştı:

-          Ne işin var sigortacılarla. Yedek parça işiyle devam et.

Derken Hulusi Taşkıran, 1999 yılında Cem Yalın’la yeniden buluşma istedi:

-          Sizinle bu işi yapmaya varız. Ancak, Genel Sigorta ve Çukurova Grubu şirketleri için münhasırlık istiyoruz.

Bu kez Cem Yalın çekimser davranan taraf oldu:

-          Bu iş modeline güvenim sarsıldı. Bu işe sermaye koyamayacağım.

Model Genel Sigorta yönetiminin aklına iyiden iyiye yatmış olacak ki, Cem Yalın’a oldukça cazip teklif sunuldu:

-          Sermayeyi Genel Sigorta koyacak. Yatırımı beraber yapacağız. İlk tamirhaneyi de Çukurova Ziraat’in Bayrampaşa’daki arazisinde açacağız.

Böylece “Genel Servis” başlangıçta Maslak’taki bir tamirhanede yola koyuldu ama kısa süre sonra Bayrampaşa’ya geçti.

Genel Sigorta ortaklığıyla kurulan “Genel Servis”te işler 2007 yılına kadar rayında gitti. 2000-2001 döneminde Çukurova Grubu’na ait Pamukbank’a el konulması sonrasında grubun finansal şirketlerinin yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) geçti. TMSF’nin yönetim atadığı şirketler arasında Genel Sigorta da yer aldı.

Cem Yalın, ortaklıkları döneminde Genel Sigorta’nın temettüsünü aksatmadı. 2007 yılında Genel Sigorta’nın Mapfre’ye satılmasıyla birlikte Yalın’da “Biz sigorta tarafında sahipsiz kaldık” hissi oluştu.

2011 yılında Maphre ile Genel Servis arasında ortaklık görüşmesi gündeme geldi. Yalın, Genel Sigorta ile ortaklık oranlarını anımsattı:

-          Yüzde 50-50 ortaklığımız söz konusuydu…

Maphre yönetimi de globaldeki yaklaşımlarını ortaya koydu:

-          Bizim dünyadaki iş modelimizde genelde bu tür ortaklıklar yok…

2012 yılında Maphre tarafı kararını verdi:

-          Biz yüzde 51 pay isteriz. Globalde bir otomotiv akademimiz var. “Genel Servis”i onların çizeceği yol haritasına göre dizayn edelim.

Maphre ile Cem Yalın, 2023 yılında ortaklığı sonlandırma kararı aldı. 2024 yılında da ayrılık gerçekleşti.

Geçenlerde Genel Servis’in Dudullu’daki merkezinde kurucusu Cem Yalın’la sohbet ettim. Yalın, 2024’te başlayan yeni dönem için şu noktanın altını çizdi:

-          Yeni dönemde Axa Sigorta elimizden tuttu. Aslında Axa ile geçmişte, “Bize de Genel Servis benzeri bir yapı kurun, yüzde 50-50 ortak olalım” teklifiyle gelmişti. O dönemde gerçekleşmedi. Maphre ile ortaklık bittiği anda Axa yönetimi aradı.

Axa’nın ardından Allianz ve Anadolu Sigorta ile de çalışmaya başladıklarını bildirdi:

-          Birlikte iş yaptığımız sigorta şirketleri arasında 10 yıl ortağımız olan Maphre de yer alıyor. Ayda 1200 araç onarım kapasitemiz var ama şu anda 3’te biri düzeyinde çalışıyoruz. Şube sayısını çok hızlı olmayan bir tempoda artırmayı düşünüyoruz.

Cem Yalın, otomotiv yedek parçası işi yaparken 32 yıl önce sigorta şirketlerinin yöneticilerine gönderdiği, “Kasko ve trafik sigortası kapsamında hasarlı araçlar için gereken yedek parçayı daha uygun bedelle alma şansınız var” mektubuyla farklı bir kapı açtı…

Genel Servis şimdi, 5 şube, toplam 25 bin metrekarelik alanda 120 personelle farklı sigorta şirketlerine hizmet veriyor…

 Malatya’dan TOBB Yönetim Kuruluna giren ilk başkandı 

MALATYA Ticaret ve Sanayi Odası Genel Sekreterliğinden 1983 yılı sonlarında emekli olan Abdurrahman Yavuz, aynı günlerde oda seçimlerine katıldı ve Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi.

Beyaz eşya ticareti, tekstil ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren Abdurrahman Yavuz, 1984 yılı Ocak ayında önderlik yaptığı kalabalık bir heyetle Ankara’ya gidip bir hafta boyunca başta dönemin Başbakanı Turgut Özal olmak üzere bakanlar ve bürokratlarla görüşmeleriyle dikkatleri çekti.

Abdurrahman Yavuz başkanlığındaki heyet Ankara’da özellikle Organize Sanayi Bölgesi konusunda önemli çalışmalar yaptı, Malatya’ya da görüşmelerden oldukça memnun döndü.

Abdurrahman Yavuz’un başkanlığı döneminde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın o günler için fark yaratan faaliyetlerinden biri de ilk defa eğitim amaçlı bir ihracat seminerinin düzenlenmesi oldu. Yavuz, seminerdeki konuşmasında şu mesajları verdi:

• İlimiz ekonomisinin geliştirilmesi için üretimin ve ihracat hızının artırılması gerekir. İhracat işlemleri daha önce ilimiz dışında yapılırken son zamanlarda kısmen ilimizden yapılmaya başlandı. Bu hususta en büyük eksikliğimiz eleman yetersizliğidir.
• Bu arada devlet her türlü tarım ürünlerine teşvik edici kolaylıklar verdiği halde kuru kayısı bu teşviklerin dışında kalmaktadır. Kuru kayısı, vergi iadesi kapsamına alınmalıdır.

Abdurrahman Yavuz başkanlığındaki Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın girişimleri ile “Kayısı Birlik” kurulması konusu 1984 yılı Eylül ayında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) hazırladığı “Türkiye’nin Sorunları Raporu”na girdi, Başbakan Turgut Özal’a sunuldu.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın İnönü Üniversitesi’yle kurmak üzere adımlarını attığı “sanayi işbirliği merkezi”yle ilgili karar, 3 Temmuz 1987 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak kayıtlara geçti.

1988 yılı Mayıs ayı sonunda yapılan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği seçimli genel kurulunda Malatya için bir ilk yaşandı. Dönemin Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Abdurrahman Yavuz, TOBB yönetim kuruluna girdi.

1991 yılı Eylül ayında dönemin Malatya Valisi Oğuz Kaan Köksal, Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Abdurrahman Yavuz, Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Meral’den oluşan heyet, Ankara’da çeşitli görüşmeler yaptı. Bu görüşmeler sonrası şu bilgiler paylaşıldı:

• Kayısı Birliğin kurulması için gerekli hazırlıklara başlandı.
• Malatya OSB için ek ödenek sorunu aşıldı.

Abdurrahman Yavuz’un görevdeki son döneminde, 1995 yılı ortalarında Malatya OSB’nin yüzde 90 doluluğa ulaşması sonrası, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2. OSB’nin kurulması için çalışmalara başlanması ve yüzde 30 hisse ile ortak olunarak müteşebbis heyetinde de Odanın temsil edilmesi kararlaştırıldı.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın çabaları sonucu Havalimanı yolunda, Özal Köyü’ne kadar olan, yüzde 15’i Hazine, yüzde 10’u özel mülkiyet, geri kalanı da mera olan 3 bin dönüm arazide 2. OSB’nin kurulması çalışmaları başladı, konu Maliye Bakanlığı’na intikal ettirildi. Birkaç ay içinde de 150’den fazla sanayi tesisi için yer tahsisi müracaatı yapıldı.

Malatya Girişim Grubu ve Gürbaşlar Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Başdemir, geçen Pazar sabahı ortak yazışma gruplarından birinde Abdurrahman Yavuz’un vefat haberini paylaştı:

• Malatya’nın ticaret ve sanayi hayatına uzun yıllar boyu önemli hizmetlerde bulunan Abdurrahman Yavuz vefat etti.

Adnan Başdemir, Abdurrahman Yavuz’un Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı döneminden bir fotoğrafı ile son halini şu mesajla gönderdi:

• Kimse gençliğine, yakışıklılığına, zenginliğine, makamına güvenmesin. İbret alalım…

Abdurrahman Yavuz’un vefatı üzerine Nezir Kızılkaya’nın “Bir Asrın Tanığı, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası” kitabından 1983-1995 dönemini yeniden okudum.

Abdurrahman Bey’e Allah’tan rahmet diliyorum…

Mekanı cennet olsun…

KAYNAK: EKONOMİM

​PRİMLER NE KADAR OLDU?

​Trafik sigortası primlerine yaklaşık yüzde 2 oranında zam geldi. İstanbul'daki sıfırıncı basamakta bulunan içten yanmalı motora sahip riskli sürücünün primi 58 bin 214 lira olurken, riski en düşük olan 8'inci basamaktaki sürücünün primi 9 bin 702 lira oldu. Başka bir deyişle, riskli ile risksiz sürücü arasındaki fark yüzde 500 civarında gerçekleşti. Ankara'da ise sıfırıncı basamakta bulunan içten yanmalı motora sahip riskli sürücünün primi 56 bin 566 lira, riski en düşük olan 8'inci basamaktaki sürücünün primi ise 9 bin 428 lira olarak belirlendi.

​CEZA KESİLİP TRAFİKTEN MEN EDİLİYOR

​2026 yılı itibarıyla bin 246 lira ceza ve eksiklik giderilinceye kadar araç trafikten men edilme uygulaması yapılıyor. Trafik polisleri inisiyatif kullanarak yakalanma anında ceza kesip, aracın bağlanmaması için sürücülerden trafik sigortası poliçelerini hemen yaptırmalarını isteyebiliyor. Trafik kazasına karışılması halinde ise poliçe olmadığı için 2 bin 39 lira ceza kesiliyor ve karşı tarafa verilen hasar ödeniyor.

​GECİKEN HER AY İÇİN EK YÜZDE 5 ÖDEME ÇIKIYOR

​Zorunlu trafik sigortasını zamanında yaptırmamak veya yenilememek, gecikilen her 30 gün için poliçe primine yüzde 5 oranında sürprim (gecikme zammı) uygulanmasına neden oluyor. Bu artış oranı maksimum yüzde 50'ye kadar çıkabiliyor. 0'ncı basamak en riskli sürücü grubu olarak kabul ediliyor ve bu gruptaki zorunlu trafik sigortası primine yüzde 200 oranında zam (sürprim) uygulanıyor.

KAYNAK: NTV

​PİYASALAR 25 BAZ PUANLIK FAİZ ARTIŞINI FİYATLIYOR

​Fed, iki günlük toplantısının ardından faiz kararını çarşamba günü saat 18.00 GMT’de açıklayacak. Finans piyasalarında Fed’in politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltmesi güçlü şekilde fiyatlanıyor. Ancak piyasalar açısından asıl belirleyici gelişmenin faiz kararından çok Fed Başkanı Kevin Warsh’ın gelecekteki para politikasına ilişkin mesajları olması bekleniyor.

​FAİZ ARTIŞLARININ DEVAMI ALTINI BASKILAYABİLİR

​IG piyasa analisti Tony Sycamore, Warsh’ın faiz artışını nasıl çerçeveleyeceğinin altın fiyatları açısından kritik olduğunu belirtti. Sycamore, "Faiz artışlarının toplantıdan toplantıya devam edecek bir sıkılaşma döngüsünün başlangıcı olarak sunulması halinde bu, altın başta olmak üzere riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturabilir." ifadelerini kullandı. Buna karşılık, daha ölçülü bir faiz politikasına işaret edilmesinin altın fiyatlarını ve risk iştahını destekleyebileceği değerlendiriliyor.

​YÜKSEK FAİZ ALTININ CAZİBESİNİ AZALTAN FAKTÖRLER ARASINDA

​Altın, enflasyon ve jeopolitik risklere karşı güvenli liman olarak öne çıkarken, yüksek faiz ortamı değerli metal üzerinde baskı oluşturuyor. Bunun temel nedeni, faiz getirisi bulunmayan altını elde tutmanın fırsat maliyetinin faizlerin yükselmesiyle birlikte artması olarak gösteriliyor. ABD’de ağustos ayında tüketici fiyatlarının hızlanması ve çekirdek enflasyonun dört ayın en yüksek artışını kaydetmesi de Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentileri doğrudan etkiliyor.

​ABD TAHVİL FAİZİNDE KRİTİK EŞİK AŞILDI

​Altın fiyatları üzerinde baskı oluşturan bir diğer gelişme ise ABD tahvil faizlerindeki yükseliş oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi pazartesi günü yüzde 5 seviyesine çıkarak Ekim 2023’ten bu yana ilk kez bu psikolojik eşiği aştı. Analistler, yüzde 5 seviyesinin aşılmasının ABD ekonomisi ve hisse senedi piyasaları açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

​ORTADOĞU GERİLİMİ PETROL FİYATLARINI DESTEKLİYOR

​Jeopolitik cephede ise Yemen’de İran yanlısı Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik yeni saldırıları öne çıktı. Kızıldeniz kıyısında yeni saldırı hazırlıkları yapılırken, petrol arzında yaşanabilecek kesintilere ilişkin endişeler enerji fiyatlarını destekledi.

AÇILAN İŞYERİ SAYISINDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR

TESK verilerine göre, geçen yılın Ocak-Ağustos döneminde 209 bin 991 olan açılan esnaf işyeri sayısı, bu yılın aynı döneminde yüzde 7,99’luk azalışla 193 bin 222’ye geriledi. Yılbaşından bu yana yalnızca Haziran ayında açılan işyeri sayısı geçen yılın üzerine çıkabildi. Geçen yıl Haziran’da 22 bin 286 olan sayı, bu yıl yüzde 10,01 artışla 25 bin 178 oldu. Diğer aylarda ise düşüş hakim oldu. Açılan işyeri sayısı Mart’ta yüzde 12,7 azalarak 22 bin 333’e, Mayıs’ta yüzde 29,24 azalarak 19 bin 414’e, Temmuz’da yüzde 15,16 azalarak 23 bin 396’ya ve Ağustos’ta yüzde 7,54 azalarak 23 bin 387’ye geriledi.

KAPANAN İŞYERİ SAYISINDA ÇİFT HANELİ ARTIŞ

Yeni açılan işletmelerdeki gerilemeye karşın, kapanan işyeri sayısındaki çift haneli artış dikkat çekiyor. Ocak-Ağustos döneminde kapanan dükkan sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11,26 artarak 74 bin 300’den 82 bin 669’a yükseldi. Kapanışlar Ocak’ta yüzde 1,47 artışla 12 bin 736, Şubat’ta yüzde 26,08 artışla 11 bin 617, Mart’ta yüzde 11,54 artışla 9 bin 802 ve Nisan’da yüzde 24,31 artışla 11 bin 699 olarak gerçekleşti. Mayıs’ta yüzde 20,77 düşüşle 7 bin 234’e inen kapanan işyeri sayısı, Haziran’da yüzde 38,61’lik rekor artışla 10 bin 304’e ulaştı. Temmuz’da yüzde 4,44 artışla 9 bin 767, Ağustos’ta ise yüzde 12,96 artışla 9 bin 510 kepenk kapatıldı.

GÜNDE ORTALAMA 344 ESNAF KEPENK KAPATIYOR

Açıklanan istatistiklere göre, bu yılın ilk sekiz ayında Türkiye genelinde günlük ortalama 805 yeni işyeri kurulurken, 344 esnaf ise faaliyetlerine son verdi. Geçen yıla oranla aylık ortalama açılan esnaf işyeri sayısı 26 bin 248 seviyesinden 24 bin 152’ye gerilerken, aylık ortalama kapanan işyeri sayısı 9 bin 287’den 10 bin 333’e yükselmiş oldu.

KAYNAK: EKONOMİM

PİYASA ANALİSTLERİNDEN KRİTİK DEĞERLENDİRME

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yükselen enerji fiyatlarının yanı sıra Fed ve Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) toplantıları öncesinde artan faiz beklentilerinin altın fiyatlarını baskıladığını belirtti. Waterer, "Buna karşın jeopolitik risklerin ve para politikalarına ilişkin belirsizliklerin devam etmesi halinde altındaki düşüşlerin güvenli liman arayan yatırımcılardan alım getirebileceğine" işaret etti.

FED VE BOJ İÇİN FAİZ ARTIŞI BEKLENTİSİ GÜÇLENDİ

ABD’de geçen hafta açıklanan enflasyon verileri, ağustos ayında tüketici fiyatlarının hızlandığını gösterdi. Çekirdek enflasyon göstergelerinden birinde de dört ayın en yüksek artışı kaydedildi. Verilerin ardından piyasalarda Fed’in bu haftaki toplantısında faiz artıracağı beklentisi belirgin biçimde güçlendi. CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed’in salı ve çarşamba günlerindeki toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 86,5 olarak fiyatlıyor. Bu oran, geçen haftaki enflasyon verileri açıklanmadan önce yaklaşık yüzde 67 seviyesindeydi. Japonya Merkez Bankası’nın da cuma günü faiz artırması bekleniyor. Kalıcı enflasyon ve dirençli ekonomik büyüme, büyük merkez bankalarının faiz artışlarına devam edebileceği beklentisini güçlendiriyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi de küresel enflasyon görünümü üzerindeki baskıyı artırıyor. Altın, geleneksel olarak enflasyona karşı korunma aracı olarak görülse de yüksek faiz ortamı faiz getirisi sağlamayan değerli metalin cazibesini azaltıyor.

PETROL VE DİĞER DEĞERLİ METALLERDE SON DURUM

Petrol fiyatları haftaya yüzde 2’nin üzerinde yükselişle başladı. Suudi Arabistan’a yönelik yeni Husiler saldırıları ve İran’ın Körfez’deki gemilere yönelik saldırıları arz endişelerini artırdı. Suudi Arabistan’daki önemli bir petrol boru hattının kapanması da piyasadaki arz baskısını güçlendirdi. İran ile Körfez ülkeleri arasında yapılması planlanan toplantının ertelenmesi ise Orta Doğu’daki diplomatik çabaların zayıfladığına ilişkin endişeleri artırdı.

Diğer değerli metallerde de aşağı yönlü hareket görüldü. Spot gümüş yüzde 0,7 düşüşle 64,02 dolara geriledi. Platin 1.796,90 dolar seviyesinde yatay seyrederken, paladyum 1.298,80 dolar civarında fazla değişmedi.

TOPLANAN İNEK SÜTÜ 987 BİN TONU AŞTI

Ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü miktarı temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4 artarak 987 bin 634 tona yükseldi. Ocak-temmuz döneminde toplanan süt miktarı ise yüzde 1,9 artışla 6 milyon 841 bin 125 ton seviyesinde gerçekleşti. Temmuz ayında inek peyniri üretimi yüzde 2,9 artarak 72 bin 77 tona, ayran ve kefir üretimi yüzde 5,6 yükselişle 103 bin 171 tona ulaştı. Yoğurt üretimi yüzde 3,5 artışla 140 bin 86 ton, içme sütü üretimi ise yüzde 2,6 artışla 130 bin 610 ton oldu. Tereyağı ve sadeyağ üretimi ise yüzde 0,1 azalarak 8 bin 954 tona geriledi.

AYLIK VERİLERDEKİ DEĞİŞİM DİKKAT ÇEKTİ

Aylık veriler incelendiğinde tavuk eti üretimi haziran ayına göre yüzde 8,4, yumurta üretimi ise yüzde 3,5 artış gösterdi. Aynı dönemde toplanan inek sütü miktarında yüzde 0,8, içme sütü üretiminde ise yüzde 6,6 oranında düşüş kaydedildi.

EN BÜYÜK PAY BUZAĞI DESTEĞİNE

Açıklanan destek paketinde en büyük payı büyükbaş hayvancılık destekleri aldı. Bu kapsamda buzağı desteği için 4 milyar 51 milyon 204 bin 220 lira üreticilerin hesaplarına aktarılacak. Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında malak yetiştiricilerine de 45 milyon 810 bin 800 liralık ödeme gerçekleştirilecek.

BİTKİSEL ÜRETİME DE DESTEK VERİLECEK

Bitkisel üretim kapsamında temel destek için 5 milyon 702 bin 714 lira ödeme yapılacak. Planlı üretim desteği kapsamında üreticilere aktarılacak tutar ise 5 milyon 288 bin 204 lira olarak açıklandı.

TOPLAM ÖDEME 4 MİLYAR 108 MİLYON LİRA

Buzağı ve malak destekleri ile bitkisel üretim ve planlı üretim destekleri dahil olmak üzere çiftçilere bugün aktarılacak toplam tutar 4 milyar 108 milyon 5 bin 938 liraya ulaşacak.

TOPLAM CİRO YÜZDE 30,2 ARTTI

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Temmuz 2026 dönemine ilişkin ciro endeksleri açıklandı. Verilere göre sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerini kapsayan toplam ciro endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,2 yükseldi. Sektörler ayrı ayrı değerlendirildiğinde yıllık bazda en yüksek artış inşaat sektöründe kaydedildi.

YILLIK ARTIŞTA İNŞAAT ZİRVEDE

Temmuz ayında inşaat sektörü ciro endeksi yıllık bazda yüzde 35,8 arttı. Hizmet sektöründe ciro artışı yüzde 34,5 olurken, sanayi sektöründe yüzde 31,5, ticaret sektöründe ise yüzde 27,7 olarak gerçekleşti. Böylece dört ana sektör içerisinde yıllık ciro artışının lideri inşaat sektörü oldu.

AYLIK ARTIŞTA DA İNŞAAT ÖNE ÇIKTI

Toplam ciro endeksi temmuz ayında haziran ayına göre yüzde 1,7 yükseldi. Sektörel bazda aylık değişimlere bakıldığında yine inşaat sektörü öne çıktı. İnşaat sektörünün cirosu bir önceki aya göre yüzde 9,2 arttı.

Aynı dönemde sanayi sektörünün cirosu yüzde 3,0, hizmet sektörünün cirosu ise yüzde 2,5 yükseldi.

TİCARET SEKTÖRÜNDE DEĞİŞİM OLMADI

Temmuz ayında ticaret sektörünün ciro endeksinde ise haziran ayına göre herhangi bir değişim kaydedilmedi. Böylece ticaret sektörü aylık ciro değişiminde diğer üç sektörün gerisinde kaldı.

İNŞAAT İKİ AYRI VERİDE DE ZİRVEDE

Temmuz verileriyle birlikte inşaat sektörü, dört ana sektör arasında hem yıllık hem de aylık ciro artışında ilk sırada yer aldı. İnşaat sektörünün cirosundaki yıllık yüzde 35,8’lik artışın yanı sıra aylık yüzde 9,2’lik yükseliş de sektördeki hareketliliği ortaya koydu.

TEKİRDAĞ’DA E-TİCARET İÇİN YENİ LOJİSTİK KAMPÜSÜ

Bakan Bolat, açılışını gerçekleştirdikleri modern tesisin otomasyon destekli altyapısıyla başta e-ticaret olmak üzere sanayicilerin artan lojistik ihtiyaçlarına hızlı, verimli ve sürdürülebilir çözümler sunacağını belirtti. Bolat, “Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu modern tesisin; 22.000 palet, 730 bin koli ve günlük 250 bin adet sevkiyat kapasitesiyle, otomasyon destekli altyapısı; başta e-ticaret olmak üzere sanayicilerimizin artan lojistik ihtiyaçlarına hızlı, verimli ve sürdürülebilir çözümler sunacak inşallah.” dedi.

HİZMET İHRACATI 124,9 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Lojistik sektörünün Türkiye’nin hizmet ihracatında önemli bir güç haline geldiğini belirten Bolat, hizmet ihracatındaki artışa ilişkin rakamları paylaştı. Bolat, “2002 yılında 14 milyar dolar seviyesinde olan hizmet ihracatımız, 2025 yılında 124,9 milyar dolara yükseldi. Bunun 42,6 milyar doları, yani %34,1’i lojistik hizmetlerinden oluştu.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE LOJİSTİKTE DÜNYADA 9’UNCU SIRADA

Türkiye’nin stratejik konumu, genç ve nitelikli iş gücü, lojistik altyapısı ve hizmet kalitesine dikkat çeken Bolat, ülkenin lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatındaki konumunu da açıkladı. Bolat, “Ülkemiz, sahip olduğu stratejik konum, genç ve nitelikli iş gücü, güçlü lojistik altyapısı ve hizmet kalitesi sayesinde 2025 yılında lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatında dünyada 9’uncu sıraya yükseldi.” dedi.

LOJİSTİK SEKTÖRÜNE 3,2 MİLYAR LİRALIK DESTEK

Ticaret Bakanlığı olarak lojistik ve taşımacılık sektörünün küresel rekabet gücünü artırmaya yönelik desteklerin sürdürüldüğünü belirten Bolat, 2022-2025 dönemindeki destek miktarını açıkladı. Bolat, “2022-2025 döneminde lojistik ve taşımacılık sektörümüze sağladığımız desteklerin toplamı 3,2 milyar TL’yi aştı. 2012 yılından bu yana hizmet sektörlerimize verdiğimiz toplam destek ise 31 milyar TL’nin üzerine çıktı.” ifadelerini kullandı.

ABD VE AVRUPA’DA LOJİSTİK AĞI OLUŞTURULUYOR

Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları projesi kapsamında ABD ve Avrupa’da lojistik ağı oluşturulduğunu belirten Bolat, ihracatçıların ürünlerini küresel pazarlara daha hızlı ve güvenli ulaştırabilmeleri için altyapı çalışmalarının sürdüğünü söyledi. Bolat ayrıca geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen IGEXX 2026 İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi’nde uluslararası pazaryerleri ve firmalarla yapılan temasların yeni ticari iş birliklerine dönüşmesini ve daha fazla işletmenin küresel e-ticaret ekosistemine dahil olmasını temenni ettiğini belirtti.

YENİ KAMPÜSÜN E-İHRACATA KATKI SAĞLAMASI HEDEFLENİYOR

Tekirdağ’da açılan lojistik kampüsünün e-ihracat kapasitesine katkı sağlaması bekleniyor. Bolat, “Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu kampüsün, e-ihracat kapasitesini daha ileri taşıyacağına, Türk ürünlerinin dünya pazarlarındaki tüketicilere daha hızlı ulaşmasına ve ülkemizin e-ihracat hacminin artmasına katkı sağlayacağına inanıyorum.” dedi.

“TÜRKİYE LOJİSTİKTE KÜRESEL MERKEZ OLACAK”

Türkiye’nin üretim, ihracat, lojistik altyapı ve e-ticaret kapasitesinin birlikte büyütüleceğini belirten Bolat, Türkiye Yüzyılı vizyonuna ilişkin mesaj verdi. Bolat, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda; üretimimizi, ihracatımızı, lojistik altyapımızı ve e-ticaret kapasitemizi birlikte büyüterek Türkiye Yüzyılı’nı ticaretin ve ihracatın yüzyılı yapma hedefimize yönelik çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN LOJİSTİK MERKEZ OLMA HEDEFİ

Küresel ticarette güzergâhların yeniden şekillendiğine ve lojistik maliyetlerle tedarik zincirlerinin rekabet gücünde belirleyici hale geldiğine dikkat çeken Bolat, Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasındaki konumuna vurgu yaptı.

Bolat, “Bu dönemde, Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasında güvenilir, hızlı ve alternatif bir lojistik merkez olma potansiyelini daha da güçlendireceğiz.” dedi.

Bakan Bolat, yatırımın Tekirdağ, sanayiciler, ihracatçılar ve e-ticaret sektörü için hayırlı olmasını dileyerek, “Türkiye üretecek, Türkiye ihraç edecek, Türkiye lojistikte küresel merkez olacak.” ifadelerini kullandı.

VERİLERDE OLUMLU GÖRÜNÜM

PPK metninde enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine yönelik değerlendirme öne çıktı. Aylık dalgalanmalara karşın son dönemde enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret ettiği belirtildi. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının da iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği ifade edildi. Metindeki değerlendirmeler, TCMB’nin enflasyon görünümüne ilişkin daha olumlu bir tablo gördüğü şeklinde yorumlandı.

PETROL FİYATLARI YUKARI YÖNLÜ RİSK OLUŞTURUYOR

PPK metninde jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtildi. Brent petrol fiyatının mayıs ayından bu yana ilk kez 102 doların üzerine çıktığı dönemde açıklanan karar, politika faizinin yüzde 37’de tutulmasıyla sonuçlandı. Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükseliş, eylül ayında faiz indiriminin önündeki temel unsurlardan biri oldu.

ATILIM MURAT: “TCMB’Yİ FAİZ İNDİRİMİNDE ENGELLEYEN TEK ŞEY PETROL FİYATLARI”

TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat, eylül PPK metninin makroekonomik iyileşmeleri kabul eden ancak ihtiyatlı yaklaşımı koruyan bir çerçeve sunduğunu belirtti. Murat, “Eylül PPK metni makroekonomik iyileşmeleri kabul eden ancak ihtiyatı elden bırakmayan bir çerçeve sunuyor. Ve ayrıca iç talep zayıflamasının, enflasyon eğiliminin hedefler doğrultusunda ilerlediğini teyit ediyor. Verilerdeki iyileşme vurgusu gelecekteki olası faiz indiriminin teorik zeminini hazırlıyor. Buna karşılık sıkılaşma tedbirinin metinde tutulması da enerji fiyatlarından dolayı yukarı yönlü risklerin vurgulanmaya devam etmesi, piyasadaki erken gevşeme beklentisinin önüne geçmeyi amaçlıyor. TCMB aceleci bir sinyal vermekten özenle kaçınıyor. İşler beklediğimiz gibi iyiye gidiyor diyor TCMB, ama benden hemen bir faiz indirimi de beklemeyin, tetikteyim, diyor.” ifadelerini kullandı.

Murat, petrol fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde ise “Enflasyon Raporu yayımlandığı gün Brent petrol 88 dolardı, bugün 102 dolar. Eğer bugün 88 dolar olsaydı TCMB kesinlikle 100 baz puan indirim yapardı. Metin oldukça güvercin, her şey istediği gibi ilerliyor TCMB’nin. Bir sıkıntı ABD Başkanı Trump’ın seçime kadar petrol fiyatlarının düşmeyeceğine yönelik açıklaması. Şayet Brent petrol ekim toplantısında 115-120 dolar seviyesinde olursa TCMB yine pas geçebilir. TCMB’yi faiz indiriminde engelleyen tek şey petrol fiyatları; onun dışında tüm göstergeler TCMB’nin istediği doğrultuda gidiyor.” dedi.

EKİMDE 100 BAZ PUANLIK İNDİRİM BEKLENTİSİ

QNB Türkiye Baş Ekonomisti Erkin Işık, TCMB’nin enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama ve zayıf talebin fiyat baskılarını sınırlayıcı rolü konusunda daha olumlu değerlendirme yaptığını belirtti. Işık, “TCMB, enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama ve zayıf talebin fiyat baskılarını sınırlayıcı rolü konusunda daha olumlu bir değerlendirme yaparken, enerji fiyatlarına ilişkin riskleri de vurgulayarak temkinli yaklaşımını koruyor.” dedi.

Işık, faizlerin sabit tutulmasının enflasyon risklerine karşı temkinli duruşu yansıttığını belirterek, “Faiz kararlarına ilişkin yeni bir yönlendirme yapılmasa da enflasyon eğiliminde bozulma yaşanmaması ve enerji fiyatlarının bir miktar gerilemesi halinde, ekim toplantısında 100 baz puanlık bir indirim olasılığını yüksek görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

İNANÇ SÖZER: “EKİM TOPLANTISINDA 100 BAZ PUANLIK SINIRLI BİR FAİZ İNDİRİMİ İÇİN ALAN OLUŞACAKTIR”

EMCAP Advisory Yönetici Ortağı Dr. İnanç Sözer, Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutarak bekle-gör yaklaşımını sürdürdüğünü belirtti. Sözer, “Merkez Bankası, beklentilere paralel olarak politika faizini %37,0 seviyesinde sabit tutarken, 22 Ekim’de gerçekleştirilecek bir sonraki toplantıya ilişkin belirgin bir yönlendirme yapmayarak bekle-gör yaklaşımını sürdürdü. TL cinsi tasarruflardan dövize doğru belirgin bir yönelim yaşanmaması halinde, ekim toplantısında 100 baz puanlık sınırlı bir faiz indirimi için alan oluşacaktır.” dedi.

2027’DE ENFLASYON SINAVI

Sözer, enflasyondaki düşüşün kalıcı hale gelmesinin önemine dikkat çekerek, 2027 yılına ilişkin değerlendirmesinde “Ancak asıl sınav 2027’de başlayacak. Baz etkisinin desteği azaldığında enflasyondaki düşüşün devam edip etmeyeceği, beklentilerin ne ölçüde iyileştiği ve fiyatlama davranışlarındaki katılığın kırılıp kırılmadığı daha net görülecek.” ifadelerini kullandı.

ALTUĞ ÖZASLAN: “FAİZ İNDİRİMİ SÜRECİNE YENİDEN BAŞLAYACAĞIZ”

Nurol Portföy Yönetim Kurulu Danışmanı Dr. Altuğ Özaslan, petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesine geldiği bir ortamda TCMB’nin faiz indirimine başlamasının daha güvercin algılanabileceğini belirtti.

Özaslan, “Brent petrol $100’e gelmişken TCMB’nin faiz indirimi sürecini yeniden başlatması olması gerekenden daha güvercin algılanırdı. Bu yüzden TCMB olması gerekeni yaparak faizi sabit tuttu.” dedi.

PPK metnini önceki toplantıya göre daha iyimser bulduğunu belirten Özaslan, “Baz etkisi sebebiyle eylül ayı enflasyonu açıklanınca yıllık enflasyonda gerileme göreceğiz. 22 Ekim’deki PPK itibarıyla, bugünkü şartlar devam ederse, faiz indirimi sürecine itidalli adımlarla yeniden başlayacağımızı ve seneyi %35 seviyesinde bir politika faizi ile kapatacağımızı düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

GÖZLER EKİM TOPLANTISINDA

TCMB’nin politika faizini yüzde 37’de sabit tutmasının ardından piyasalarda gözler 22 Ekim’de yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısına çevrildi. Uzmanların değerlendirmelerinde, enflasyon görünümünün olumlu seyretmesi ve enerji fiyatlarındaki risklerin sınırlanması halinde ekim ayında 100 baz puanlık faiz indirimi beklentisi öne çıktı. Petrol fiyatlarının yükselmesi halinde ise TCMB’nin temkinli duruşunu sürdürmesi ihtimali gündemde bulunuyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

11 Eylül 2026 Cuma gününün ilk saatlerinde güncel altın satış fiyatları belli oldu.

GRAM ALTIN 6 BİN 733 LİRAYI AŞTI

Günün ilk saatlerinde gram altının satış fiyatı 6.733,35 TL olarak kaydedildi.

Çeyrek altının satış fiyatı ise 11.007,00 TL oldu.

YARIM ALTIN 22 BİN LİRAYI AŞTI

Yarım altın 22.012,00 TL'den satışa sunulurken, tam altının satış fiyatı 44.275,17 TL olarak açıklandı.

Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 43.882,00 TL oldu.

GREMSE ALTIN VE ONS ALTINDA SON DURUM

Gremse altının satış fiyatı 111.027,47 TL olarak belirlenirken, ons altının satış fiyatı 4.303,84 dolar seviyesinde bulunuyor.

11 EYLÜL GÜNCEL ALTIN SATIŞ FİYATLARI
Gram altın satış fiyatı: 6.733,35 TL
Çeyrek altın satış fiyatı: 11.007,00 TL
Yarım altın satış fiyatı: 22.012,00 TL
Tam altın satış fiyatı: 44.275,17 TL
Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.882,00 TL
Gremse altın satış fiyatı: 111.027,47 TL
Ons altın satış fiyatı: 4.303,84 dolar

BİR SONRAKİ TOPLANTI 22 EKİM’DE

Merkez Bankası, temmuz ayında gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısında da politika faizini yüzde 37’de sabit bırakmıştı. TCMB’nin bir sonraki faiz toplantısı 22 Ekim tarihinde gerçekleştirilecek.

YÜKSEK ENERJİ FİYATLARI ENFLASYON İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR

PPK karar metninde enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelere yer verildi. Kurul karar metninde şu ifadeleri kullandı: “Aylık dalgalanmalara karşın son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğilimi, haziran ayındaki eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı bir miktar gerilediği görülmüştür.”

Karar metninde öncü verilerin ana eğilimde geçici bir yükselişe işaret ettiği belirtilirken, iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiği ifade edildi. Kurul, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğuna dikkat çekti.

“ENFLASYONDA KALICI BOZULMA OLURSA SIKIŞTIRACAĞIZ”

Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini bildirdi. PPK karar metninde şu ifadelere yer verildi: “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir.” Karar metninde politika faizine ilişkin adımların enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak belirleneceği ifade edildi. Kurul ayrıca enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını açıkladı. “Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.”

LİKİDİTE KOŞULLARI YAKINDAN İZLENECEK

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması halinde likidite koşullarının yakından izleneceği belirtildi. Karar metninde, parasal aktarım mekanizması ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği kaydedildi.

ENFLASYON HEDEFİ YÜZDE 5

Merkez Bankası, politika kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleneceğini bildirdi. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edeceğini ifade etti.

KAYNAK: EKONOMİM

ENDEKS 50 EŞİĞİNİN ÜZERİNDE SEYRİNİ SÜRDÜRDÜ

Endeksin Ocak 2024’ten bu yana büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşik değerinin üzerinde seyretmesi, ihracat pazarlarındaki talep koşullarının pozitif görünümünü koruduğunu ortaya koydu. Yılın ilk çeyreğinde ortalama 51,5, ikinci çeyreğinde ise 50,3 seviyesinde bulunan endeks, temmuz-ağustos döneminde ortalama 52,5’e yükseldi. Veriler, üçüncü çeyrekte Türkiye’nin ihracat yaptığı pazarlardaki talep koşullarının güç kazandığına işaret etti.

ABD VE AVRUPA PAZARLARINDA HAREKETLİLİK...

Türkiye imalat sanayi ihracatından yaklaşık yüzde 6 pay alan ABD’de üretim artışının Nisan 2022’den bu yana en yüksek hızına ulaştığı bildirildi. Almanya ve Birleşik Krallık’ta ekonomik aktivite ikinci ay üst üste genişlerken, büyüme hızının temmuz ayına kıyasla arttığı kaydedildi.

ORTA DOĞU PAZARLARINDA TOPARLANMA...

Orta Doğu pazarlarında da toparlanma eğilimi güçlendi. Birleşik Arap Emirlikleri’nde üretim artışı son 6 ayın, Suudi Arabistan’da ise son 7 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Kuveyt’te büyümenin savaş öncesinden bu yana en güçlü seviyeye ulaştığı belirtildi. Katar ve Mısır’da ise üretimdeki gerilemenin devam ettiği kaydedildi.

YILLIK İHRACAT 280,3 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Türkiye’nin ağustos ayı ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,1 artarak 23,5 milyar dolara yükseldi. Yıllıklandırılmış ihracat ise 280,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. 282 milyar dolarlık yıllık ihracat hedefiyle mevcut seviye arasındaki fark 1,7 milyar dolara kadar geriledi.

BOLAT’TAN İHRACAT PERFORMANSI MESAJI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dış pazarlardaki talep koşullarındaki iyileşmenin yanı sıra ihracata yönelik destekler ve ticari diplomasi faaliyetlerinin katkısına dikkat çekti. Bolat, bu gelişmelerin etkisiyle ihracat performansındaki artışın önümüzdeki dönemde de sürmesinin beklendiğini ifade etti.

MADENCİLİK VE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ

Sanayinin alt sektörlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,8 düştü. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektöründe ise yıllık bazda yüzde 5,6 azalış kaydedildi. İmalat sanayi ise yıllık bazda yüzde 0,3 artış göstererek diğer ana sektörlerden pozitif ayrıştı.

AYLIK BAZDA TÜM ANA SEKTÖRLER GERİLEDİ

Temmuz ayında sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 1,0 azaldı. Aylık bazda madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,2, imalat sanayinde yüzde 0,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında ise yüzde 2,2 düşüş gerçekleşti.

HAZİRAN VERİLERİNE GÖRE GÖRÜNÜM DEĞİŞTİ

Haziran ayında sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 1,4 gerilemiş, aylık bazda ise yüzde 0,1 artmıştı. Temmuz verileriyle birlikte sanayi üretimindeki yıllık daralmanın sürdüğü görülürken, aylık görünüm yeniden negatife döndü.

TÜİK SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİNİ NASIL ÖLÇÜYOR?

TÜİK’in sanayi üretim endeksi; madencilik ve taş ocakçılığı, imalat ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörlerindeki üretim hacminde meydana gelen değişimi ölçüyor.

Altı aydır devam eden savaşta kalıcı bir çözüm sağlanacağına ilişkin beklentilerin zayıflaması ve çatışmaların yeniden alevlenmesi, fiyatları ağustos başından bu yana yaklaşık yüzde 25 yukarı taşıdı. Piyasalarda özellikle bölgedeki saldırıların enerji altyapısına ve petrol taşımacılığına zarar verme ihtimali yakından takip ediliyor.

ORTA DOĞU’DA GERİLİM YENİDEN TIRMANDI

Orta Doğu’daki çatışmalar salı günü daha da şiddetlendi. İran destekli Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerine saldırılar düzenledi. Böylece ABD’nin bölgedeki önemli müttefiklerinden Suudi Arabistan da çatışmaların daha fazla içine çekilmiş oldu. Yaşanan gelişmeler, petrol üretimi ve sevkiyatında yeni aksaklıklar yaşanabileceği endişesini artırdı.

Bölgedeki gerilim yalnızca Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki saldırılarla sınırlı kalmadı. ABD güçlerinin çok sayıda İran petrol tankerini hedef aldığı belirtilirken, İran da Ürdün’de bulunan bir ABD üssüne saldırı düzenledi. Karşılıklı saldırıların enerji piyasalarına yansımasıyla birlikte yatırımcıların petrol fiyatlarında daha yüksek bir risk primi talep ettiği görülüyor.

ANALİSTLER: RİSK PRİMİ YÜKSEK KALABİLİR

ING analistleri, son gelişmelerin bölgedeki çatışmanın kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentileri zayıflattığını belirtti. Analistler, barış görüşmelerinin yeniden başlamasının hâlâ uzak bir ihtimal olduğunu vurgularken, petrol piyasasının bu süreçte önemli bir risk primini fiyatlamaya devam edebileceği değerlendirmesinde bulundu.

PETROL ARZINDA YENİ KESİNTİ KORKUSU

Bölgede enerji altyapısına ve kritik deniz taşımacılığı güzergahlarına yönelik saldırılar, küresel petrol arzı açısından yeni riskler oluşturuyor. Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırdığı belirtilirken, krallığa yönelik saldırıların uzun sürmesi halinde ham petrolün küresel piyasalara ulaştırılması daha karmaşık hale gelebilir. Bu durum, zaten baskı altında olan petrol arzına yönelik endişeleri daha da artırıyor.

OCBC analistleri de son gelişmelerin petrol piyasası açısından ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. Analistler, İran’ın Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırıları ve ardından beş İran tankerinin imha edilmesinin, petrol arzında yeni ve uzun süreli bir kesinti yaşanabileceğine ilişkin endişeleri güçlendirdiğini belirtti.

GÖZLER ŞİMDİ YÜZ DOLAR SEVİYESİNDE

Petrol piyasalarında bundan sonraki süreçte Orta Doğu’daki saldırıların seyri ve enerji sevkiyatının ne ölçüde etkilenebileceği belirleyici olacak. Brent petrolün 100 dolar sınırına dayanması, piyasaların bölgedeki gelişmelere ne kadar duyarlı hale geldiğini ortaya koyarken, çatışmaların genişlemesi durumunda fiyatların bu kritik seviyeyi aşabileceğine ilişkin beklentiler de güçleniyor.

KAYNAK: EKONOMİM

-          MÜSİAD EXPO’nun ilki 1996 yılında İzmir Fuarı’nda gerçekleşmişti. O tarihten beri iki yılda bir MÜSİAD EXPO’yu düzenliyoruz. Bu yıl 114 ülkeden 50 bini aşkın katılımcı bekliyoruz. 50 bin katılımcının 8 bini yurt dışından gelecek.

Burhan Özdemir’e düzenlediği sohbet toplantısında MÜSİAD Genel Başkan Yardımcıları Muhammed Selim Başdemir, Fahrettin Oylum, Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Sefa Çelik eşlik etti.

Özdemir’de MÜSİAD EXPO ile ilgili sunumu sonrası 6 Eylül 2026’da açıklanan ve aynı gün Resmi Gazete’de yayınlanan Orta Vadeli Program 2027-2029’la ilgili değerlendirmesini sorduk, yanıta şöyle girdi:

-          OVP’de ilk kez nominal istikrar değil, piyasanın reel beklentileri öne çıktı. Daha gerçekçi veriler ortaya konuldu. Bu yılın yüzde 28.4 enflasyonla tamamlanması beklentisi, MÜSİAD’ın üye anketiyle uyumlu. Bizim ankette de yüzde 28.5 çıktı.

Enflasyonda tek hanenin 2029’da öngörülmesini de daha gerçekçi bulduklarını belirtti:

-          2027 yılında yüzde 21 enflasyon öngörülmesini de daha gerçekçi bulduk. Yeni dönem OVP’si genel olarak daha temkinli bir yaklaşımı yansıtıyor.

Şu noktanın altını çizdi:

-          Bir yılda enflasyonun tek haneye düşeceği gibi bir hedef belirlenseydi, piyasa için öngörülemez durum devam ederdi. O nedenle en gerçekçi, en rasyonel OVP diye değerlendiriyoruz.

OVP’deki büyüme hedeflerini irdeledi:

-          OVP’de bu yılki büyüme hedefi yüzde 3.3’e çekilirken, 2027’de yüzde 4.2, 2028’de yüzde 4.6 ve 2029’da yüzde 5 öngörülüyor. Enflasyon düşürülürken büyüme nasıl yönetilecek? “Enflasyon düşerken büyüme olmaz” diye bir şey yok ama nasıl yönetilecek, tartışılmalı.

Türkiye’nin sadece enflasyonla boğuşmadığına işaret etti:

-          Enflasyon toplumun canını yakıyor, o nedenle gündemde ilk sırada yer alıyor ama ekonomi programının tek hedefi haline gelmesi de doğru değil. “Enflasyon düşerse tüm problemler hallolur” bakışını doğru bulmuyorum.

Ardından ekledi:

-          “Enflasyonu önemsemeyelim” demiyorum ancak tek hedef haline getirilmesini doğru bulmuyorum. Enflasyonu yaratan farklı kaynaklar var. Tüketim bunlardan biri. Ayrıca şokların, yatırım ile finansman koşullarının etkisi de var.

Enflasyonla mücadele konusunda sanayi üretimine dikkat çekti:

-          Enflasyonu düşürmek amacıyla üretimi soğutmak zorunda kalmamalıyız. Ülkemizin insanını ve sanayicisini enflasyonu düşürmek ve üretimi soğutmak gibi bir seçenek arasında bırakmayalım.

Burhan Özdemir, faizlerin yüksekliği konusundaki bir soruyu yanıtlarken şu değerlendirmeyi yaptı:

-          Üretimi canlandırmak amacıyla faizleri indirmek tek başına doğru bir sonuç vermez. Önceki dönemlerde düşük faiz ortamında sağlanan kredilerin önemli bölümü üretim yerine arsa ve servet birikimine yöneldi. Yani, geçmişte bu test edildi.

Sanayicilerin bugün yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kalmasının nedenlerini geçmişte aramak gerektiğine vurgu yaptı:

-          Kredi imkanlarının olduğu dönemlerde teknolojik dönüşüme ve özkaynakların güçlendirilmesine yeterince kaynak ayrılmadı.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, bir süredir uygulanan ekonomik programın, “erken sanayisizleşme” etkisine dikkat çekiyor.

MÜSİAD Başkanı Özdemir’in, “Enflasyonu düşürmek amacıyla üretimi soğutmak zorunda kalmamalıyız” mesajı da “erken sanayisizleşme” uyarısıyla örtüşüyor…

‘Savunma’yı örnek alalım, sağlık ve gıda sektörü için ‘başkanlık modeli’ne geçelim 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, savunma sanayisinde sağlanan başarıya, ulaşılan noktanın önemine dikkat çekti:

-          Doğrudan Cumhurbaşkanımıza bağlı Savunma Sanayi Başkanlığı modelinin sağlanan başarıda büyük payı var. Ancak, savunma sanayi bugünkünün 3 katı büyüklüğe de ulaşsa, Türkiye’nin genel büyümesine etkisi, katkısı sınırlı kalır.

Savunma sanayinde başarıya ulaştıran modelin başka sektörlere de uygulanmasını önerdi:

-          Sağlık ve gıda sektörü için de başkanlık modeline geçilmeli. Yani, “Gıda Endüstrisi Başkanlığı” ve “Sağlık Endüstrisi Başkanlığı” kurulmalı. Evet, bakanlıklar var ama her iki bakanlık da endüstri tarafına odaklanacak yapıda değil.

 Teknoloji yoğun üretime geçişte gecikmenin maliyeti daha yüksek 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, sanayide yatırım kararlarının yalnızca kısa vadeli finansman koşullarıyla alınmaması gerektiğini belirtti:

-          Sanayide yatırım kararları öngörülebilirlik, verimlilik ve teknolojik dönüşüm perspektifiyle ele alınmalı. Türkiye, önümüzdeki dönemde yapay zeka ve yeni teknolojilere daha fazla yatırım yapmalı.

Teknolojiye, yapay zekaya bütün dünyanın para harcadığını vurguladı:

-          Bizim de harcamamız gerekiyor. Başkaları bu dönüşümden yüzde 20, 30, 40 etkilenirken biz yüzde 100 etkilenebiliriz. Çünkü, teknoloji yoğun üretime geçişte gecikmenin maliyeti çok daha yüksek olur. Bilmediğimiz şeyi tahminle yönetemeyiz.

Ardından ekledi:

-          Türkiye’nin rekabet gücü yalnızca maliyet avantajıyla değil, teknoloji, Ar-Ge, yazılım, tasarım, mühendislik ve verimlilik artışıyla şekillenecek.

İhracatta imalat sanayinin payının yüzde 94 dolayında olmasının güçlü sanayi altyapısının kanıtı olduğuna işaret etti:

-          Ancak, yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının yüzde 4.4 seviyesinde kalması, önümüzdeki dönüşümü net bir şekilde ortaya koymaktadır.

70 ülkeden 400’ü aşkın nitelikli alım heyeti geliyor 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, “MÜSİAD EXPO 2026”nın 300’ü aşkın firmanın stantlarında dünya pazarlarıyla buluşmasına ortam hazırlayacağını bildirdi:

-          MÜSİAD EXPO, yalnızca ürünlerin sergilendiği bir alan değil, yeni ortaklıkların kurulduğu, ihracat ağlarının genişletildiği ve sürdürülebilir küresel ticaret fırsatlarının inşa edildiği dinamik bir ekosistemdir.

Fuar döneminde 70 ülkeden 400’ü aşkın nitelikli alım heyetinin üreticilerle, ihracatçılarla doğrudan masaya oturtulacağını vurguladı:

-          Organize edilecek ikili iş görüşmeleri ve ticari diplomasi temaslarıyla fuar kapsamında en az 5 milyar dolarlık somut ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyoruz. Üreticimizin yeni pazarlara erişimini hızlandırmak en temel gayemiz.

  Her önüne gelenin istediği yatırımı yapmaması gerekir

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, 3-4 aydır Türkiye’deki atıl kapasite üzerinde çalıştıklarını bildirdi:

-          Atıl kapasite hem fırsattır hem de dert yaratabilir. Atıl kapasite üretim maliyetlerine yansıyor. Yani, çok daha masraflı üretim yapılmasına yol açabiliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yatırımlarla ilgili frenleyici tedbirlerle donatılması gerektiğini savundu:

-          Her önüne gelenin istediği yatırım yapmasına müsaade edilmemeli. Yatırımcılar, “Kendi paramı harcıyorum” diyebilir. Ancak, o para son tahlilde ülkenin kaynağıdır. O kaynağı plan çerçevesinde değerlendirmek gerekir.

Türkiye’nin sanayi envanterinin çıkarılması gerektiğinin altını çizdi:

-          Envanter çıktıktan sonra yatırımların doğru yönlendirilebileceği bilgiye sahip olunur.

 Çin’e karşı ticari bariyer gerekiyor

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, Çin’in küresel ticaretteki ağırlığı üzerinde durdu:

-          Çin’e karşı ticari bariyerler gerekiyor. Bu bariyerlerin belki enflasyona yukarı yönlü etkisi olabilir.

Küresel gelişmelerin Türkiye’nin ihracatına etkilerini değerlendirdi:

-          Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının olumsuz yansımaları elbette oldu. Ancak, tekstil sektörüne sipariş dönüşü sağladı. Avrupalı alıcılar olası riskleri dikkate alarak siparişlerini Çin yerine Türkiye’ye kaydırdı.

Özdemir, küresel ticaret hacminde de önemli bir yavaşlama yaşandığına işaret etti:

-          Bu ortamda Türkiye’nin yeni tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendirmesi oldukça önemli. Küresel jeopolitik gelişmeler tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

TÜRKİYE’DE FARK 6,7 PUANA ULAŞTI

Küresel piyasalardaki ayrışma Türkiye'de de dikkat çekti. 31 Ağustos itibarıyla Türkiye'de benzinin üç aylık fiyat artışı yüzde 14,3 olurken dizel yüzde 21 yükseldi. Böylece dizel, aynı dönemde benzinden 6,7 puan daha fazla zamlandı. Avrupa'nın bazı büyük ekonomilerinde de benzer bir tablo görüldü. Almanya'da üç aylık benzin fiyatı yüzde 12,2 artarken dizel yüzde 16,9 yükseldi. Fransa'da benzin yüzde 1,4 gerilerken dizel yüzde 3,9 arttı. Polonya'da benzin yüzde 2,7 yükselirken dizeldeki artış yüzde 11,3 oldu. Macaristan'da ise benzin yüzde 0,3 gerilerken dizel yüzde 10,7 arttı.

DİZEL NEDEN DAHA HIZLI YÜKSELİYOR?

Dizelin benzinden daha hızlı yükselmesinin arkasında yakıtın ekonomideki kullanım alanı da bulunuyor. Benzin ağırlıklı olarak binek araçlarda kullanılırken dizel; kamyon, gemi, tren, traktör ve ağır iş makineleri başta olmak üzere taşımacılık, tarım ve sanayinin önemli yakıtlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle dizel talebinin fiyat artışlarına karşı daha az esnek olduğu belirtiliyor. Taşımacılığın sürmesi, tarımsal faaliyetlerin devam etmesi ve üretimin kesintiye uğramaması gerektiği için dizel talebinde hızlı bir düşüş yaşanması zorlaşıyor.

RAFİNERİ KAPASİTESİ BASKI ALTINDA

Son dönemdeki fiyat hareketlerinde ham petrol fiyatları ile rafine ürün fiyatları arasındaki ayrışma da dikkat çekiyor. Piyasalardaki temel sorunun yalnızca ham petrol arzı olmadığı, ham petrolü kullanılabilir yakıta dönüştüren rafineri kapasitesindeki sıkışıklığın da fiyatları etkilediği belirtiliyor. Bu durumun önemli göstergelerinden biri olan dizel “crack spread”i, rafine dizel fiyatı ile üretimde kullanılan ham petrol arasındaki farkı gösteriyor. ABD'de dizel crack spread'i ağustos ayında ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı. 17 Ağustos'ta 102,20 dolara ulaşan gösterge, dizel piyasasındaki arz sıkışıklığının boyutunu ortaya koydu.

ABD’DE DİZEL FİYATI REKOR KIRDI

Eylül ayının başında ABD'de dizel fiyatı galon başına 5,82 dolara ulaşarak rekor kırdı. Rusya'daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırıları, İran savaşı ve Orta Doğu'daki arz ve taşımacılık sorunlarının dizel piyasasındaki sıkışıklığı artırdığı belirtiliyor. ABD'deki stokların da kritik seviyelere gerilemesi fiyatlar üzerindeki baskıyı artıran unsurlar arasında yer alıyor.

AVRUPA’DA RUSYA ETKİSİ HİSSEDİLİYOR

Avrupa açısından ise dizel piyasasındaki sorunların daha yapısal bir görünüm kazandığı ifade ediliyor. Rusya'dan yapılan dizel ithalatının azalması, Avrupa'nın dış tedarikçilere bağımlılığını artırırken Orta Doğu'daki arz ve taşımacılık sorunları da piyasayı etkiliyor. Avrupa dizel piyasasında rafineri marjlarının yüksek kalması da dikkat çeken gelişmeler arasında bulunuyor.

ÇİN’DE TABLO FARKLI

Küresel piyasadaki eğilim bütün ülkelerde aynı şekilde gerçekleşmiyor. Çin'de üç aylık dönemde benzin fiyatı yüzde 7,8, dizel fiyatı ise yüzde 8,4 geriledi. Endonezya'da ise benzin yüzde 28,7 artarken dizel yüzde 2,2 düştü. Bu veriler, dizeldeki hızlı yükselişin küresel ölçekte her ülkede aynı şekilde yaşanmadığını gösteriyor. Özellikle arz açığı bulunan büyük pazarlarda dizelin daha kırılgan bir ürün hâline geldiği belirtiliyor.

DİZELDEKİ ARTIŞ EKONOMİYİ DE ETKİLİYOR

Dizel fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akaryakıt pompalarına yansımıyor. Dizelin taşımacılık, tarım, sanayi ve lojistikte yoğun şekilde kullanılması nedeniyle maliyet artışının ekonominin farklı alanlarına da yayılabileceği değerlendiriliyor. Dizel fiyatlarının yükselmesi, taşımacılık maliyetlerinden gıda ve tüketim ürünlerinin fiyatlarına kadar geniş bir alanda baskı oluşturabiliyor. Önümüzdeki dönemde ham petrol fiyatlarının yanı sıra rafinerilerin ne kadar dizel üretebildiği ve bu ürünün ihtiyaç duyulan bölgelere ne ölçüde taşınabildiği önem kazanacak. Rafineri kesintileri ve lojistik sorunlarının devam etmesi hâlinde dizel fiyatlarının benzinden daha hızlı yükselmesinin küresel enflasyon açısından yeni bir risk oluşturabileceği belirtiliyor.

KAYNAK: EKONOMİM
 

Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında en yüksek iş gücü maliyeti artışı yüzde 16,4 ile Macaristan’da görülürken, Türkiye’deki artış bu oranın iki katından fazla gerçekleşti.

İSTİHDAM VE ÇALIŞILAN SAATLER DE ARTTI

İş gücü maliyetlerindeki hızlı yükselişe rağmen şirketlerin istihdamı yüzde 1,7 artırdığı görüldü. Çalışılan saatlerdeki artış ise yüzde 2,7 olarak kaydedildi. Bu veriler, işletmelerin artan maliyetlere rağmen büyüme odaklarından vazgeçmediğini ortaya koydu.

ÜCRET DIŞI MALİYETLERDE YÜZDE 42,9’LUK ARTIŞ

Toplam iş gücü maliyeti yalnızca brüt ücretlerden oluşmuyor. Sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası paylarının yanı sıra kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları da toplam maliyet içerisinde yer alıyor. Türkiye’de 2026 yılının ikinci çeyreğinde brüt ücretler yüzde 35,8 arttı. Ücret dışı maliyetlerdeki artış ise yüzde 42,9’a ulaştı. Avrupa’da ise ücret ve ücret dışı maliyetlerin birbirine paralel bir seyir izlediği belirtildi.

ŞİRKETLER İÇİN VERİMLİLİK VURGUSU

Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, artan maliyetlerin ardından şirketlerin disiplinli bütçe planlamasına gitmesi gerektiğine dikkat çekti. Bal, rekabet gücünün maliyet artışının karşılığında üretilen değerle ölçüleceğini belirterek, iş süreçlerinin sadeleştirilmesi, teknolojinin etkin kullanılması ve verimliliğin bir iş stratejisi olarak ele alınmasının önemine işaret etti.

KOBİ’LERE 75 MİLYON LİRAYA KADAR KREDİ İMKANI

Bakan Kacır, program kapsamında sağlanacak desteklere ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Üreten, ihracat yapan ve dünyayla rekabet eden güçlü KOBİ'lerin, güçlü Türkiye'nin temeli olduğunu ifade eden Kacır, KOSGEB eliyle yürütülen Küresel Rekabetçilik Destek Programı ile işletmelerimizin yüksek katma değerli üretim yapmalarını, uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmalarını ve sürdürülebilir büyümelerini destekliyoruz. 75 milyon liraya kadar kredi imkanı, 20 puanlık geri ödemesiz finansman desteği ve KGF kefaleti desteği sağlayacağız."

HANGİ İŞLETMELER BAŞVURABİLECEK?

Programa hızlı büyüyen ve ihracatını artıran işletmelerin yanı sıra AR-GE yatırımlarını artıran KOBİ’ler de başvurabilecek. Yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren orta ölçekli işletmeler ile HAMLE Programı kapsamında öncelikli ürünler listesinde yer alan ürünlere ilişkin faaliyet gösteren işletmeler de destek programından yararlanabilecek.

Turcorn 100 Programı kapsamındaki işletmeler de programa başvuru yapabilecek.

PROGRAM 2025’TE YÜRÜRLÜĞE ALINDI

Küresel Rekabetçilik Destek Programı'nın 2025 yılında yürürlüğe alındığını belirten Bakan Kacır, program kapsamında KOBİ’lere toplam 3 milyar lira finansmana erişim imkanı sağlandığını ifade etti. Kacır, daha fazla işletmenin küresel başarı hikayelerine ortak olmasını hedeflediklerini belirterek, "Şimdi daha fazla işletmemizi küresel başarı hikayelerine ortak olmaya davet ediyoruz" dedi.

BAŞVURULAR 30 EYLÜL’E KADAR

Destek programından yararlanmak isteyen işletmeler başvurularını KOSGEB'in internet sitesi üzerinden gerçekleştirebilecek. Başvurular için son tarih 30 Eylül olarak açıklandı.

“WEB SİTESİNİ İNGİLİZCE YAPMAK E-İHRACAT İÇİN YETERLİ DEĞİL”

Ticimax olarak sahada yüzlerce şirketle çalıştıklarını ve binlerce şirketin ihtiyaçlarını dinlediklerini belirten Çiğdemli, e-ihracatta karşılaştığı en büyük yanılgının teknolojiyle işe başlamak olduğunu söyledi. “Benim gördüğüm en büyük hata, bir işletmenin iş modelinden önce teknolojiyi seçmesi” diyen Çiğdemli, Türkiye’de başarıyla çalışan bir e-ticaret modelinin aynı şekilde başka bir ülkeye taşınmasının sonuç vermeyebileceğine dikkat çekti. Çiğdemli, “Bir işletme yurt dışındaki bir pazaryerine ürünlerini koyduğunda ‘Ben e-ihracat yapıyorum’ zannediyor. Veya kendi web sitesini açıp dilini İngilizce yaptığında, döviz kurunu eklediğinde tamamen e-ihracata hazır olduğunu düşünüyor. Oysa Almanya’daki kullanıcının beklediği teslim süresi ve iade koşullarıyla Körfez ülkelerindeki tüketicinin alışkanlıkları ve ödeme yöntemleri birbirinden farklı” dedi.

E-İHRACATA BAŞLAMADAN ÖNCE 5 SORU

Şirketlerin teknoloji yatırımından önce hedef pazarın dinamiklerini çözmesi gerektiğini vurgulayan Çiğdemli, e-ihracata çıkmadan önce beş temel sorunun yanıtlanması gerektiğini belirtti. Bu sorular; hangi ülkeye satış yapılacağı, kime satış yapılacağı, hangi ödeme yönteminin kullanılacağı, ürünün kaç günde teslim edileceği ve iade sürecinin kaç günde tamamlanacağı olarak sıralandı. Çiğdemli, “Eğer bu soruların cevabını verebiliyorsak, cevaplar zaten hangi teknolojiyi kullanmamız gerektiğini söylüyor. Veremiyorsak sorun teknoloji değil, iş modelinin henüz belirlenmemiş olmasıdır” diye konuştu.

“YARIN OLMAK İSTEDİĞİNİZ ŞİRKET HANGİ ALTYAPIYI KULLANIYOR?”

E-ticaret şirketlerinin teknoloji altyapısını yalnızca bugünkü ihtiyaçlarına göre seçmemesi gerektiğini belirten Çiğdemli, şirketlere üç-beş yıl sonrasını düşünerek hareket etmelerini önerdi. “Ben üç yıl sonra olmak istediğim yerde bulunan, benden beş kat büyük bir şirketi kendime örnek alıyorsam, ‘O şirket hangi altyapıyı kullanıyor?’ diye bakmam lazım” diyen Çiğdemli, teknoloji sağlayıcılarının sunduğu özelliklerden çok, bu özelliklerin gerçek şirketler tarafından nasıl kullanıldığına bakılması gerektiğini söyledi.

Yaklaşık 21 yıldır e-ticaret teknolojileri geliştirdiklerini belirten Çiğdemli, “Size yüzlerce özellik gösterebilirim. Broşürlerde veya web sitesinde ‘Bizde şu özellikler var’ diyebilirsiniz. Ama asıl soru şu; Müşteri bunları gerçekten kullanıyor mu ve o altyapıyla hedeflediği büyüklüğe ulaşabiliyor mu? Bence en iyi kriterlerden biri bu” dedi.

İKİNCİ ÜLKEYLE BİRLİKTE E-İHRACAT “MÜHENDİSLİK İŞİNE” DÖNÜŞÜYOR

Tek bir ülkeye satış yapmanın görece daha kolay olduğunu ifade eden Çiğdemli, asıl sınavın ikinci ve üçüncü pazara açılırken başladığını söyledi. “Birinci ülke pazarlama, ikincisi artık mühendislik işi” diyen Çiğdemli, her yeni pazarın farklı sipariş, ödeme, lojistik, depo ve iade sistemleri anlamına geldiğine dikkat çekti. Çiğdemli, “Amerika’ya satış yapacağım, Amazon depolarını kullanacağım. Bunlara entegre olabiliyor muyum? Fransa’ya gireceğim; oranın kültürüne ve farklı ödeme sistemlerine uyum sağlayabiliyor muyum? Bunların hepsini sorgulamak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

BÜYÜDÜKÇE BİRİM TEKNOLOJİ MALİYETİ DÜŞMELİ

Büyüme sürecinde gözden kaçırılan konulardan birinin teknoloji maliyetleri olduğunu söyleyen Çiğdemli, şirket hacmi büyüdükçe toplam teknoloji maliyetinin artmasının doğal olduğunu ancak birim maliyetin düşmesi gerektiğini belirtti. Çiğdemli, “Bu altyapıda büyüdükçe, satışım arttıkça maliyetim ne olacak? İşletmenin hacmi büyüdükçe birim fiyatının düşmesi lazım. Toplam maliyet elbette artacaktır ama birim fiyatları düşerek artmalı” dedi.

ALTYAPI DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN 3 SİNYAL

Çiğdemli’ye göre şirketlerin mevcut e-ticaret altyapılarının büyümelerine artık yetişemediğini gösteren üç temel sinyal bulunuyor. Bunlar, operasyonu yönetebilmek için sürekli daha fazla insana ihtiyaç duyulması, ihtiyaç duyulan özelleştirmelerin yapılamaması ve dönüşüm oranlarının yükselmemesi olarak sıralandı.

“Belirli bir hacme geldiniz ve kendinizi artık bir kalıbın içinde hissediyorsunuz. Bazı özelleştirmelere ihtiyacınız var ve altyapı sağlayıcınız ‘Ben bu kadarım’ diyorsa artık değiştirmeniz gerekiyor” diyen Çiğdemli, şirketin büyüme hızına ayak uydurabilen ve yeni ihtiyaçlara çözüm geliştirebilen altyapıların değiştirilmesine gerek olmadığını söyledi.

“KAZANAN ŞİRKET, DENEMİŞ OLAN ŞİRKETTİR”

E-ihracatta teknolojinin ve doğru iş modelinin yanında cesaretin de kritik olduğunu belirten Çiğdemli, bunun kontrolsüz yatırım anlamına gelmediğini vurguladı. “Hiçbir fizibilite yapmadan, pazarı araştırmadan, ürün gerçekten uygun fiyata satılabilecek hale gelmeden para yakmaya başlarsanız çok sayıda başarısız işletme örneği görürsünüz. Fizibilitenin düzgün yapıldığı ve ürünlerin gerçekten kârlı biçimde satılabildiği noktada ise cesaretle gelen çok büyük başarılar gördük” dedi.

Türkiye’de şirketlerin e-ticarete girme konusunda önemli bir çekince yaşamadığını ancak aynı cesaretin e-ihracatta henüz oluşmadığını söyleyen Çiğdemli, şirketlere küçük ölçekli denemelerle yeni pazarlara açılma çağrısında bulundu. “Kazanan şirket, denemiş olan şirkettir. Çok fazla para yakmadan deneyin, test edin, farklı stratejiler uygulayın. Olmuyorsa geri dönersiniz. Ucuza geri dönmek başka bir şeydir; hiç cesaret etmemek başka bir şey. E-ihracatta başlamak, cesaret etmek ve ilerlemek değerli.”

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

​Günler kısalıyor, ajandalar yeniden doluyor, evde ve dışarıda geçirilen zaman farklı bir düzene oturuyor. Yaz aylarının daha esnek ritminden uzaklaşılırken uyku, öğün ve çalışma saatleri belirginleşiyor; günlük alışkanlıkların sürdürülebilir biçimde planlanması önem kazanıyor.

​Bu düzenin temelinde yeterli ve dengeli beslenme, düzenli uyku ve hareketli yaşam yer alıyor. Takviye edici gıda tercihinde ise yaş grubu, içerik, tavsiye edilen günlük porsiyon ve ürün formunun birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Wellcare, sıvıdan damlaya, spreyden tablete uzanan farklı form alternatifleriyle çeşitli yaş gruplarına ve kullanım alışkanlıklarına yönelik seçenekler sunuyor.

​SIVI FORMDA OMEGA 3 BALIK YAĞI ALTERNATİFLERİ

​Wellcare Omega 3 Balık Yağı; karışık meyve, doğal mandalina ve doğal portakal aromalı sıvı form seçenekleriyle günlük rutine kolayca eklenebiliyor. Trigliserid formda Omega 3 içeren karışık meyve aromalı ve doğal mandalina aromalı ürünlerin 5 ml’lik porsiyonunda 1.490 mg toplam Omega 3, 740 mg EPA ve 520 mg DHA bulunuyor. Doğal portakal aromalı Wellcare Uniq DHA balık yağı ise 5 ml’lik porsiyonda; 1490 mg Omega 3, 1.100 mg DHA ve 230 mg EPA içeriyor. Koruyucu, tatlandırıcı, şeker, renklendirici ve gluten içermeyen ürünler IFOS onayına sahip. EPA ve DHA kalbin normal fonksiyonuna; DHA ise normal beyin fonksiyonlarının ve normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunuyor. Ürünün tavsiye edilen günlük porsiyonu 3-4 yaş grubu için 2,5 mL; 4-10 yaş grubu ve yetişkinler için ise 5 mL olarak belirtiliyor.

​DEMİR DESTEĞİNDE DAMLA VE SIVI FORM SEÇENEĞİ

​Patentli Lipofer mikroenkapsüle demir içeren Wellcare Kidsfer, damla ve sıvı olmak üzere iki farklı formda sunuluyor. Damla formun 1 mL’sinde 8,5 mg mikroenkapsüle demir bulunuyor ve 4-10 yaş grubu için günde 1 mL kullanılması tavsiye ediliyor. Tutti frutti aromalı sıvı form ise 1,25 mL’de 7,5 mg, 2,5 mL’de 15 mg demir içeriyor. Sıvı formun tavsiye edilen günlük porsiyonu 4-10 yaş grubu için 1,25 mL, 11 yaş ve üzeri için 2,5 mL olarak belirtiliyor. Her iki form da koruyucu, renklendirici ve gluten içermiyor. Demir; normal enerji oluşum metabolizmasına, kırmızı kan hücrelerinin ve hemoglobinin normal oluşumuna, vücutta normal oksijen taşınmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunuyor. Ayrıca yorgunluğun ve bitkinliğin azalmasına katkı sağlıyor.

​TEK FISLA 600 IU D VİTAMİNİ VE D3K2 SPREY FORM

​Sprey formuyla pratik bir kullanım sunan Wellcare Vitamin D3 600 IU, her fısta 600 IU D3 vitamini içeriyor. D vitamini; normal kemiklerin, normal kas fonksiyonunun ve normal dişlerin korunmasına katkıda bulunurken bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunuyor. Gluten, koruyucu, renklendirici ve şeker içermeyen ürün, 30 mL’lik sprey formunda sunuluyor.

​Wellcare Vitamin D3K2 tek fısta 1000 IU D vitamini ve 25 mcg K2 vitamini içerir. D ve K vitamini normal kemiklerin korunmasına katkıda bulunurken, D vitamini normal kas fonksiyonunun korunmasına katkıda bulunuyor. Gluten, koruyucu, renklendirici ve şeker içermeyen Wellcare Vitamin D3K2 30 mL’lik sprey formunda sunuluyor.

​GÜNLÜK KULLANIM ALIŞKANLIĞINA GÖRE TABLET VEYA SIVI FORM

​Wellcare NeuroGo ailesi, tablet ve kiraz aromalı sıvı form seçenekleriyle farklı kullanım tercihlerine yanıt veriyor. NeuroGo Tablet; sitikolin, fosfatidilserin, magnezyum L-treonat, ginkgo biloba ekstresi, B6 ve B12 vitaminlerini bir araya getiriyor. Ürünün 11 yaş ve üzeri için günde 1 veya 2 tablet kullanılması öneriliyor. NeuroGo Minies Sıvı ise sitikolin, fosfatidilserin ve B12 vitamini içeriyor. Kiraz aromalı sıvı formun tavsiye edilen günlük porsiyonu 4-10 yaş grubu için 5 mL, 11 yaş ve üzeri için 5 veya 10 mL olarak belirtiliyor. Her iki form da vegan kullanıma uygun ve gluten içermiyor.

​B6 ve B12 vitaminleri, sinir sisteminin normal işleyişine ve yorgunluğun ve bitkinliğin azalmasına katkıda bulunuyor. Takviye edici gıdaların yaş grupları göz önünde bulundurularak, etiket üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyon doğrultusunda kullanılması gerekiyor.

​Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez; ilaç değildir ve hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumunda hekime danışılması önerilir.

BÜYÜME VE ENFLASYON TAHMİNLERİNDE GÜNCELLEME

Yeni OVP’de 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini önceki programdaki yüzde 3,8 seviyesinden yüzde 3,3’e düşürdüklerini belirten Yılmaz, sanayi büyümesi tahminini de yüzde 4,0’tan yüzde 2,3’e çektiklerini söyledi. Önceki OVP’de yüzde 16 olarak öngörülen 2026 yıl sonu TÜFE tahminini yeni programda yüzde 28,4’e yükselttiklerini kaydetti.
Dış ticaret açığı tahminini 96 milyar dolardan 105 milyar dolara, enerji ithalatı beklentisini 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselttiklerini, turizm gelirleri tahminini ise 68 milyar dolardan 65 milyar dolara düşürdüklerini açıkladı. Cari açığın GSYH’ye oranına ilişkin tahmini de yüzde 1,3’ten yüzde 2,6’ya yükselttiklerini belirtti.

REZERV ARTIŞI VE RİSK PRİMİNDEKİ İYİLEŞME

Uygulanan ekonomi politikalarının meyvelerini verdiğini ifade eden Yılmaz, brüt rezervlerin 89,7 milyar dolarlık artışla 188,2 milyar dolar seviyesine yükseldiğini söyledi. Türkiye’nin risk priminin (CDS) 700 baz puan seviyelerinden 220’nin altına gerilediğini, bunun hem kamu hem de özel sektörün borçlanma maliyetlerini ve faiz yükünü önemli ölçüde hafiflettiğini belirtti.
Savaşın enflasyona maliyetinin 7 puan olarak hesaplandığını kaydeden Yılmaz, Mayıs 2024’te yüzde 75,5 seviyesine yükselen enflasyonun uygulanan politikalarla belirgin düşüş eğilimine girdiğini, ancak savaş koşullarının oluşturduğu arz yönlü baskılar nedeniyle geçici olarak yataylaştığını ifade etti.

İHRACATTA KATMA DEĞERLİ DÖNÜŞÜM

Küresel talepteki yavaşlamaya rağmen yıllıklandırılmış ihracatın ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirten Yılmaz, orta ve yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 40’tan yüzde 44,1 seviyesine çıktığını söyledi.

2027-2029 HEDEFLERİ

2026’da yüzde 3,3 olmasını bekledikleri büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027’de yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e ulaşmasını öngördüklerini tekrarlayan Yılmaz, enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesini hedeflediklerini bildirdi.
İşsizlik tahmini 2027 yılı için yüzde 8,0, 2028 yılı için yüzde 7,8 ve 2029 yılı için yüzde 7,6 olarak belirlendi. Cari açığın GSYH’ye oranı tahmini ise 2027 yılı için yüzde 1,9, 2028 yılı için yüzde 1,8 ve 2029 yılı için yüzde 1,6 olarak belirlendi.

MERKEZ BANKASI BAŞKANI KARAHAN’IN DEĞERLENDİRMESİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, enflasyon verilerinde son dönemde para politikasının etkileyebildiği alanlarda olumlu gelişmeler görüldüğünü belirtti. Soru-cevap bölümünde Karahan, “Önce pandemi ile başladı, daha sonra tedarik zincirlerinde yaşanan dönem dönem sıkıntılar, ardından ticaret savaşları ve bu yıl da gerçekleşen fiziksel savaş kaynaklı olarak artan enerji maliyetleri söz konusu. Bunun dışında, ulaştırma hizmetlerine yansıyan etkileri ve bu hizmetlerin gıdadan tutun birçok ürüne yansıyan etkileri de var. Savaşın beraberinde getirdiği dinamiklerin, gübre gibi birçok tarıma girdi teşkil eden kalemlerde yarattığı etkiyi görüyoruz” dedi.
Karahan ayrıca, “Ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak değerlendirmiyoruz. Enflasyon verilerine son dönemde, aylık verilere de baktığımızda bir katılık söz konusu. Ancak hizmet ve eğitimde önceki senelere göre daha olumlu bir görünüm söz konusu. Öte yandan buradaki yatay görünümün ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını görüyoruz” şeklinde konuştu.

HAZİNE VE MALİYE BAKANI ŞİMŞEK’İN AÇIKLAMALARI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, finansmana erişimi ve üretken kapasiteyi güçlü şekilde desteklediklerini belirterek, KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payının yüzde 27’ye çıktığını söyledi.
Şimşek, “OVP’lerin en önemli getirisi öngörülebilirliktir, bu çok önemli. Öngörülebilirlikte de artış var. Hedefler tartışılabilir ama bu programlar öngörülebilirliği artırdı. Kural bazlı yaklaşım esas oldu. Tamponları inşa ettik. Cari açıkta kırılganlığın azalmış olması bence çok değerlidir. 25 yıllık ortalamalara bakın. Altın hariç bakarsanız düzelme çok daha ciddi boyutlarda, yapısal olarak. KKM önemli bir koşullu yükümlülüktü, oradan çıkış önemliydi. Vatandaşlarımızın bütün bu şoklara rağmen geçmişe oranla döviz talebi, liraya olan güveni çok farklı bir noktada. Bunları programın kazanımları olarak görüyorum. Olay hedeflerin takibi şeklinde olmamalı” ifadelerini kullandı.

YILMAZ’DAN ENFLASYON SORUSUNA YANIT

EKONOMİ Gazetesi Ankara Temsilcisi Maruf Buzcugil’in sorusunu Cevdet Yılmaz şöyle yanıtladı: “Diğer ülkelerden niye daha fazla etkilendik diye bir soru oldu. Geçmişten gelen yüksek enflasyon oranı, ne yapılırsa yapılsın belli ölçüde mevcut sürece yansıyor. Düşük bazla bu sürece girenlerle yüksek enflasyonla girenler aynı şekilde enflasyondan etkilenmiyor. Geçmişin getirdiği atalet var, bunu unutmamak lazım. Dünya enflasyonundaki gelişmeyi de söyledim. Belki puan olarak yüksek gelmeyebilir ama geçmişe bakıldığında, oransal olarak baktığınızda ciddi bir etkilenme olduğunu görüyorsunuz.
Enflasyonla mücadele neden bu kadar uzun sürdü sorusuna dair de iki şey söyleyebilirim. Bir tanesi şu ki dış konjonktür de hiç destek olmadı. Hep olumsuz sürprizlerle karşılaştık. Savaşlar, başka birtakım gelişmeler... Programlar yaşanırken kontrol edemediğiniz sürprizler her zaman olur. Bu bazen olumlu bir sürpriz, bazen olumsuz bir sürpriz olur. Doğrusu, son üç yılda olumlu bir sürpriz görmedik. Genelde olumsuz etkileyen hususlar oldu, mücadelemizi uzattı.
Savaşın etkisi olmasa yüzde 31,5’lerden değil de yüzde 25 enflasyonlardan bahsediyor olacaktık. Bu çok farklı bir finansal atmosferi getirecekti. Tabii ki elimizde olmayan unsurlar olabilir. Bunlara karşı gerekli tedbirleri alıp yolumuza devam etmek zorundayız.
İkinci söyleyeceğim de şudur: Biz bu programı yürütürken büyüme ve enflasyonla mücadele arasında denge kurmaya gayret ettik. Bir taraftan enflasyonu düşürürken, bir taraftan da büyümemizi ve sosyal refahı belli bir seviyede tutma gayreti içinde olduk. Bunun da bir miktar etkisi olduğunu söyleyebilirim.”

VERGİ DENETİMİ VE TASARRUF ADIMLARI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Maliye Bakanlığı, yaptırım boyutu hariç izleme, denetleme ve raporlama boyutlarında çok güçlü bir fonksiyon icra ediyor ve sonuç alıyoruz. En çok vatandaşlarımızın sahada bize ilettiği hususlardan bir tanesi kamuda taşıt kullanımı konusu. 2025 yılında sözleşmesi sona eren kiralık araçlarda yenilenen sözleşmelerde yeniden kiralanan taşıtları yüzde 21 düşürdük. 2025 yılında diyelim ki 100 taşıtın kiralama sözleşmesi bitti, yenilerken onu 79 olarak yenilemişiz. Dolayısıyla burada çok güçlü bir tasarruf var.
Doğru, yatırımlar boyutuyla bakarsanız sadece hizmet binalarını gözden geçirdik. Tespitlerimizde genelde mükellefe ‘Git lütfen düzelt’ diyoruz. Vergi Denetim Kurulu yeni ilkeler ortaya koydu. Önceden büyük veri analitiğini kullanarak tespitlerimizi mükelleflerimizle paylaşıyoruz. ‘Bakın tespitlerimiz bu, biz denetlemeden önce siz düzeltmek isterseniz buyurun düzeltin’ diyoruz.
Her 100 büyük şirketin 31’ini denetliyoruz. Yani büyük şirketlerde denetim oranı 2026 yılı için konuşursak yüzde 31,3. 2024 yılında yüzde 11 civarındaydı.
Vergi gelirlerinin milli gelirlere oranı 15,4. 2023’te 16,6’ya çıktı. 2026’da ise yüzde 17’nin üzerine çıktı. 2027’de yüzde 18 civarında.
Dolaylı vergiler adil vergiler olarak görülmez. Vergide adaleti sağlamak için çok ciddi tedbir aldık. Bu sayede dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payını azalttık. Bu pay 2023’te yüzde 65,5’e kadar çıkmıştı. 2026 için tahminimiz yüzde 60’ın bir tık altına kadar inebilir. Bu ciddi bir ilerleme, zor bir konjonktür.
Bahane olarak sunmuyorum ama çok uzun yıllardır bakanlık yapan arkadaşlarınız olarak şunu söyleyeyim: Önceki dönemlere göre daha zorlu bir süreçle karşı karşıyayız. Küresel ticaretten, jeopolitik gerginlikten fiili çatışmalara kadar.” ifadelerini kullandı.

KAYNAK: EKONOMİM
 

SEYAHAT HİZMETLERİ İHRACATIN LOKOMOTİFİ OLDU

Hizmet ihracatının sektörel dağılımında seyahat hizmetleri yüzde 48,1’lik payla ilk sırada yer aldı. Seyahat hizmetlerini yüzde 34,1 ile taşımacılık, yüzde 6,3 ile diğer iş hizmetleri takip etti. Taşımacılık hizmetleri ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,5 artarak 42 milyar 571 milyon dolara yükseldi. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetlerinde ise dikkat çekici bir büyüme kaydedildi. Bu alandaki ihracat yüzde 25,3 artarak 6 milyar 724 milyon dolara ulaştı. Hizmet ithalatının yüzde 32’sini taşımacılık hizmetleri oluşturdu. Diğer iş hizmetlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 16,9, seyahat hizmetlerinin payı ise yüzde 14,5 olarak hesaplandı.

HİZMET TİCARETİNDE AB AĞIRLIĞI VE LİDER ÜLKELER

Seyahat hizmetleri hariç değerlendirildiğinde, Türkiye’nin hizmet ticaretinde en önemli pazar Avrupa Birliği ülkeleri oldu. Türkiye, 2025 yılında AB ülkelerine 25 milyar 330 milyon dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirirken, aynı ülkelerden 24 milyar 733 milyon dolarlık hizmet ithal etti. AB ülkelerinin seyahat hariç toplam hizmet ihracatındaki payı yüzde 37,9, ithalattaki payı ise yüzde 45,3 olarak gerçekleşti. Seyahat hizmetleri hariç ülke bazında hizmet ihracatında ABD ilk sırada yer aldı. ABD’ye gerçekleştirilen hizmet ihracatı 8 milyar 338 milyon dolara ulaşırken, ülkenin toplam içindeki payı yüzde 12,9 oldu. ABD’yi yüzde 11,5 ile Almanya, yüzde 6,6 ile Birleşik Krallık takip etti. Hizmet ithalatında ise 6 milyar 667 milyon dolar ve yüzde 12,6’lık payla İrlanda ilk sırada yer aldı. İrlanda’nın ardından 4 milyar 797 milyon dolarla Birleşik Krallık ve 4 milyar 378 milyon dolarla ABD sıralandı.

AĞUSTOS AYI İTİBARIYLA KAYIP 280 MİLYAR LİRAYI AŞTI

EKONOMİ’nin edindiği bilgilere göre Maliye’nin ağustos ayı sonu itibarıyla indirimler kaynaklı tahsilattan vazgeçtiği vergi tutarı 280 milyar lirayı aştı. Akaryakıt ürünlerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden ayrıca KDV de hesaplanırken, 280 milyar liranın üzerindeki tutar ÖTV ve KDV kalemlerindeki toplam kayıp olarak kayıtlara geçti.

YIL SONU BEKLENTİSİ 370 MİLYAR LİRA

Cumhurbaşkanı Kararı ile yıl sonuna kadar ÖTV tutarlarına aylık belirli bir artış öngörülmüştü. O döneme kadar herhangi bir uygulama değişikliğine gidilmemesi halinde Maliye’nin 2026 yılı içinde akaryakıt kaynaklı toplam vergi kaybının 370 milyar lirayı aşması bekleniyor.

AYLIK TAHSİLATLARDA DÜŞÜŞ YAŞANDI

Hazine ve Maliye Bakanlığının tahsil etmesi gerekenden daha az vergi toplamasına yol açan uygulamanın, güncel bütçe uygulamalarına olumsuz etkisi de yükseldi. Artan fiyatlara rağmen özellikle yılın ikinci çeyreğinde yapılan ÖTV tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 80’in üzerinde azaldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu yılın tamamında bütçenin Petrol ve Doğalgaz Ürünleri kaleminden 656 milyar 454 milyon lira ÖTV geliri bekliyor.

KAYNAK: EKONOMİM

FINDIKTA SERBEST PİYASA TMO’NUN GERİSİNDE KALDI

Geçen yıl zirai don nedeniyle rekoltesi yüzde 50’nin üzerinde gerileyen ve TMO'nun 200 lira alım fiyatı açıkladığı fındıkta, bu kez yüksek rekolte etkili oldu. Geçen yıl serbest piyasada bir ara kilosu 370 liraya kadar yükseldikten sonra 170-180 TL bandına gerileyen fındık, yeni sezonda da aynı seviyelerde işlem görüyor. TMO’nun bu yıl açıkladığı 250 liralık alım fiyatına karşın serbest piyasa 70-80 lira aşağıda kalırken, üreticinin 300 TL’lik beklentisi karşılanmadı. FİSKOBİRLİK ise fındık alım fiyatını üyeleri için 195 TL, üye olmayanlar için 185 TL olarak duyurdu. Üretici temsilcileri, piyasayı dengelemek adına fındığın emanete bırakılması çağrısında bulunuyor.

KURU ÜZÜMDE ALIM FİYATLARI GERİLEDİ

Geçen yıl 9 numara kuru üzümü 120 TL’den alan TARİŞ, bu sezon 80 lira avans fiyatı açıkladı. Geçen yılın 40 lira altında kalan bu fiyata karşın serbest piyasada ürün 60-65 liradan işlem görürken, üreticinin beklentisi en az 150 lira seviyesindeydi. Son bir yılda bağcılıktaki girdi maliyetlerinin yaklaşık yüzde 70 arttığını vurgulayan Manisa Salihli Ziraat Odası Başkanı Cem Yalvaç, “2023 yılında üretici ürününü 100-120 TL, 2025 yılında ise yaklaşık 120 TL seviyesinde sattı. 2026'ya gelmişiz, açıklanan fiyat 80 lira. Üstelik bu brüt rakam, bundan hangi kesintilerin yapılacağı da belli değil” dedi.

Tüccarın üzümü 65-70 TL seviyesinden aldığını belirten Yalvaç, “Devletin sezon başlamadan önce fiyat açıklaması ve alım noktalarını belirlemesi gerek. Üretici üzümünü kestiği anda ilaççısı, mazotçusu, gübrecisi ve işçisi parasını istiyor. Eylül sonu, ekim başı geldiğinde zaten çiftçinin elinde ürün kalmıyor. Ürününü satıp borçlarını ödüyor” ifadelerini kullandı. Yalvaç; karpuz, kayısı, salatalık, salçalık domates, kiraz ve erikte de benzer sorunların yaşandığını ekledi.

Rakiplerle mücadele için devlet desteğine işaret eden Yalvaç, “Mısır, İran, Özbekistan, Azerbaycan ve Hindistan gibi ülkelerde üretim maliyetleri bizden daha düşük. Türkiye'de 1 ton üzümün maliyeti yaklaşık 2.800-2.850 dolar. Rakip ülkelerde ise 1.700-1.750 dolar seviyesinde. Bu şartlarda dünya pazarında nasıl rekabet edeceğiz? Ürünü Kanada'ya, İngiltere'ye, Almanya'ya, Hollanda'ya nasıl satacağız? Üreticinin ayakta kalabilmesi için devlet desteğine ihtiyaç var. Devlet, üreticinin sürdürülebilirliği için sattığı ürünün kilosuna en az 15-20 lira prim vermeli. İster tüccara, ister işletmeye, ister TMO'ya, ister TARİŞ'e versin. Bu prim üreticinin hesabına yatmalı. Aksi halde çiftçi yanar” dedi.

YEŞİL MERCİMEK VE SARIMSAKTA DÜŞÜŞ MEYDANA GELDİ

Yozgat'ta geçen yıl kilosu 45 TL olan yeşil mercimeğe tüccar bu yıl 18 ile 25 lira arasında fiyat verdi. Tepkiler üzerine TMO’nun ürünü 32 liradan alacağını açıklamasıyla piyasa 30 lira bandına yükseldi. 3 yıl önce kilosunu 60 liradan sattıkları ürünü 30 liraya satmakta zorlandıklarını belirten Sorgun Ziraat Odası Başkanı Fatih Özdemir, “Geçen yıl oluşan 45 lira alım fiyatlarına bu yıl ulaşılması hayal. Ekim alanları daralmasına rağmen TMO devreye girmeseydi fiyatlar hala 30 TL’nin altında olacaktı. Aynı durum ekmeklik buğdayda da geçerli TMO 16,5 lira verdi üretici ancak 14,5-15,5 liraya ürün satmakta zorlanıyor” değerlendirmesinde bulundu. Özdemir, düşüşün rekolteden değil, ithalat ve değerli TL kaynaklı olduğunu savundu.

Sarımsakta da Kastamonu, Gaziantep ve Maraş’ta yüksek verime rağmen fiyatlar geriledi. Geçen yıl 120-150 liradan satılan Taşköprü sarımsağı bu sezon 100-120 liraya, Gaziantep Araban’da ise 60 liradan satılan sarımsak 30-40 liraya düştü.

KAYISIDA REKOLTE DÜŞTÜ FİYAT YÜKSELMEDİ

Malatya’da rekoltenin normal seviyenin yarısına gerileyerek 67 bin ton civarında kalmasına rağmen fiyatlar düştü. Geçen yıl 350-400 lira seviyesinde olan kayısı fiyatlarının şu anda 230-270 lira arasında değiştiğini belirten Malatya Yağızhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç, “Geçen sene kayısımız yoktu, fiyat yükseldi. Ama bu yıl çiftçi kayısıyı satacağı yer bulamıyor. Birkaç tane ihracatçı var ve şu anda kayısı almıyorlar. Amaçları fiyatı düşürmek mi, yoksa dışarıya mı gönderemiyorlar, anlayamadık. Şu anda fiyat, maliyetine verilen bir fiyat” açıklamasını yaptı.

TMO'nun taban fiyat belirlemesi gerektiğini vurgulayan Kılınç, “TMO taban fiyat olarak 300 lira demeli ki kayısı değerinde satılsın. Şu anda 230-270 lira bandında giren kayısıya 250 lira fiyat açıklarsanız bunun ne anlamı var? Hiçbir anlamı yok” diye konuştu.

KAYNAK: EKONOMİM 

BEKLENTİNİN ÜZERİNDE KATKI SAĞLADI 

21 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısına hazırlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın en dikkatle takip ettiği ana göstergelerden biri olan çekirdek enflasyon rakamları ise beklentilerin üzerinde geldi. Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşten doğrudan etkilenen ulaştırma grubundaki fiyatlar ağustosta yüzde 4,02 gerileyerek beklentilerin üzerinde katkı sağladı. Öte yandan petrol fiyatlarında olası bir yükselişte bu katkının tersine dönme ihtimali bulunuyor. İşlenmemiş gıda hariç gıda fiyatlarında yüzde 3,3 artış yaşanırken, yıllık enflasyon bu grupta yüzde 33,28'e yükseldi.

EYLÜL ENFLASYONUNA EĞİTİM ETKİSİ

Çekirdek enflasyonu oluşturan b Grubu ve C Grubu endekslerindeki yükseliş dikkat çekti. B Grubu aylık yüzde 2,77 artışla yıllık bazda yüzde 29,22 seviyesine ulaştı. B Grubu endeksi işlenmiş gıda, enerji, alkollü içki ve tütün ile altını dışarıda bırakıyor. Tüm enerji, gıda ve tütün ürünlerini dışarıda bırakan C Grubu ise ağustosta yüzde 2,84 aylık artış kaydetti. C Grubu yıllık enflasyonu böylece yüzde 30,06 ile yeniden yüzde 30 sınırını aştı.

ÇEKİRDEK ENFLASYONDA YILLIK YÜKSELİŞ

Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,3'lük artış dikkat çekerken; giyim ve ayakkabı grubunda yüzde 4,3'lük gerileme yaşandı. Konut grubundaki artış yüzde 2,75 seviyesinde kaldı. Eğitim grubunda ise okul sezonu öncesi özel okul ve kurs ücretlerindeki artışların etkisiyle aylık yüzde 11,34 gibi yüksek bir artış kaydedildi. Bu gruptaki yıllık enflasyon yüzde 60,37 seviyesine yükseldi.

MERKEZ BANKASININ 19 EYLÜL KARARI BEKLENİYOR

Ağustos verilerinin ardından gözler TCMB'nin 19 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısına çevrildi. Enflasyonun ana eğilimindeki katılığın sürmesi ve çekirdek enflasyondaki katılık nedeniyle Merkez Bankasının faiz indirim döngüsüne başlamak için acele etmeyeceği, faiz indirimlerinin son çeyreğe veya 2025 yılı başına kalabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, ağustos enflasyonunun ardından eylül ayında da eğitim harcamalarının etkisiyle yüksek enflasyon beklendiğini belirtiyor.
 

AYLIK ARTIŞ YÜZDE İKİ NOKTA DÖRT YETMİŞ YEDİ OLDU

Fiyat hareketlerinin üç yıldır en düşük seviyelerini gördüğü ağustos ayında, TÜFE’deki aylık artış yüzde 2,47 olurken yıllık bazdaki gerileme de sürdü. Yıllık enflasyon önceki aya göre düşerek yüzde 31,51 olarak kayıtlara geçti.

GIDA VE ULAŞTIRMADA ARTIŞ ORANLARI

Yıllık enflasyon haritasına bakıldığında ana harcama grupları içinde TÜFE; ulaştırmada yüzde 33,51, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33,28 ve konutta yüzde 28,77 olarak gerçekleşti.

​AĞIR SANAYİDE KAPSAYICI ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ

​Programın Eskişehir ayağı, ağır ticari araç üretimi gibi yüksek disiplin, kalite ve güvenlik gerektiren bir sahada uygulanmasıyla öne çıkıyor. Ford Trucks’ın tek üretim merkezi olan fabrikada düzenlenen etkinlikte katılımcılar, modelin sosyal etkisinin yanı sıra üretim süreçlerine sunduğu somut katkıyı yerinde inceleme fırsatı buldu. Ford Otosan İnsan Kaynakları ve Dönüşüm Lideri Osman Özdemir’in ev sahipliğindeki etkinliğe İşkur Eskişehir İl Müdür Yardımcısı Ömer Gezer, Tohum Otizm Vakfı İstihdam ve Kariyer Direktörü Elif Karabulut ve IMPACT2030 Türkiye Başkanı Arzu Demirel katıldı.

​ALT AYDA ALTI SÜREÇTE YETKİNLİK KAZANDILAR

​1 Aralık 2025’te başlayan uygulama kapsamında bugün üç nöro-çeşitli çalışan, bir iş koçunun desteğiyle Kamyon Montaj alanında görev yapıyor. Projenin başında bir ila iki proseste görev alan çalışanların, altı ay içinde altı ve üzeri proseste yetkinlik kazanması, modelin üretim ortamında yarattığı etkiyi gözler önüne seriyor. Program; görev analizi, doğru pozisyon eşleştirmesi, iş koçluğu, ekip hazırlığı ve düzenli takip adımlarını bir arada sunarak bütüncül bir yapı sergiliyor.

​Etkinlikte konuşan Ford Otosan İnsan Kaynakları ve Dönüşüm Lideri Osman Özdemir, “Ford Otosan olarak kapsayıcı istihdamı sahada uygulanabilir, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir modele dönüştürmekten gurur duyuyoruz. Destekli İstihdam Programı’nı yalnızca bir istihdam projesi olarak değil; işin tasarımını, ekip kültürünü ve çalışma ortamını birlikte dönüştüren bir yaklaşım olarak ele alıyoruz. Eskişehir’de gördüğümüz sonuçlar, uygun destek mekanizmaları kurulduğunda nöro-çeşitli çalışma arkadaşlarımızın üretim süreçlerine kalıcı ve nitelikli katkılar sunabildiğini gösteriyor. Bu deneyimin sanayide kapsayıcı istihdam uygulamalarının yaygınlaşmasına katkı sağlamasını önemsiyoruz.” dedi.

​UZMANLIK VE METODOLOJİ DESTEĞİ

​Tohum Otizm Vakfı, programın uzmanlık ortağı olarak görev analizi, birey-iş eşleştirmesi, iş koçluğu ve takip süreçlerini yürütüyor. Modelin önemine değinen Tohum Otizm Vakfı İstihdam ve Kariyer Direktörü Elif Karabulut, “Destekli istihdam modelinde görev analizi, birey-iş eşleştirmesi, iş koçluğu, ekip hazırlığı ve düzenli izleme süreçlerini birlikte ele alıyoruz. Ford Otosan ile yürüttüğümüz bu uygulama, doğru destek mekanizmaları kurulduğunda nöro-çeşitli bireylerin üretim ortamında kalıcı ve nitelikli biçimde yer alabileceğini gösteren güçlü bir örnek sunuyor.” açıklamasında bulundu.

SEKİZ AYLIK İHRACATTA YÜZDE 4 ARTIŞ

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, 2026 yılına 282 milyar dolarlık mal ve 128 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedefiyle başladıklarını hatırlattı. Gültepe, “Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, ağustos ayında yüzde 8,1 artışla, 23,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Ocak-Ağustos dönemindeki mal ihracatımız 185 milyar dolara, son 12 aylık ihracatımız ise 280,3 milyar dolara ulaştı. Sekiz aylık ihracatta yüzde 4, 12 aylık çevrimde yüzde 4,2 artıdayız.” dedi.

OTOMOTİV İHRACATTA ZİRVEDE

Ağustos ayında 17 sektörün ihracatı artarken, 9 sektörde düşüş yaşandı. Sektörler sıralamasında otomotiv 2,8 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 2,7 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,7 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1,6 milyar dolarla mücevher ve 1,5 milyar dolarla çelik sektörü takip etti. İhracatını en fazla artıran sektörler ise yüzde 175 ile mücevher, yüzde 19 ile demir ve demir dışı metaller ile yüzde 16 ile elektrik-elektronik oldu. Gültepe, bu üç sektörün toplam ihracatında yaklaşık 1,5 milyar dolarlık artış gerçekleştiğini belirtti.

43 İL İHRACATINI ARTIRDI

TİM verilerine göre ağustos ayında 43 il ihracatını artırdı. Aynı dönemde 874 firma ise ilk kez ihracat gerçekleştirdi. Türkiye’nin ağustos ayında en fazla ihracat yaptığı ülkeler Almanya, ABD ve Birleşik Krallık olarak sıralandı. Gültepe, ağustos ayında parite nedeniyle yaklaşık 32,5 milyon dolarlık kayıp yaşandığını, birim ihracat değerinin ise 1,65 dolar olduğunu açıkladı.

“BÜYÜMENİN DİNAMOSU ÜRETİM VE İHRACAT OLMALI”

Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 2,3 büyüdüğünü hatırlatan Gültepe, net ihracatın altı çeyrek sonra büyümeye 0,6 puanlık pozitif katkı verdiğini söyledi. Gültepe, “Net ihracattan gelen 0,6 puanlık katkı önümüzdeki dönem için bizi umutlandırdı. Biz her dönem ihracatın büyümenin dinamosu olmasını arzu ediyoruz.” dedi. İmalat sanayinin milli gelirdeki payının gerilemeye devam ettiğini belirten Gültepe, bu oranın 2022 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 23 iken 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 15,1’e indiğini ifade etti. Gültepe, “Dört yılda yaklaşık 8 puanlık bir kayıp var. Her fırsatta söylüyorum: Büyümenin en az yarısının üretim ve ihracattan gelmesi gerekiyor.” dedi.

“YÜKSEK MALİYETLER HIZIMIZI KESMEYE DEVAM EDİYOR”

Gültepe, 2026’nın ilk yarısında küresel mal ticaretinin yüzde 12,5 arttığının tahmin edildiğini, aynı dönemde Türkiye’nin ihracat artışının ise yüzde 3,6 seviyesinde kaldığını belirtti. Gültepe, “En büyük pazarımız Avrupa’da beklenen toparlanmayı fırsata çevirebiliriz. Ama öncelikle rekabetçiliğimizi güçlendirecek hamleleri yapmamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı. TİM ve ihracatçı birliklerinin yeni pazarlar ve müşteriler için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Gültepe, ağustos ayında 7 ticaret heyeti, 1 alım heyeti, 8 fuar katılımı ve 3 Ur-Ge faaliyeti organize edildiğini söyledi.

SURİYE İLE TİCARET VURGUSU

Gültepe, ağustos ayında gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında Suriye’nin ayrı bir yeri olduğunu belirterek, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile birlikte 200 kişilik heyetle Şam’da Türkiye-Suriye Ticaret Heyeti ve ikili iş görüşmelerinin gerçekleştirildiğini aktardı. Gültepe, “Türkiye ile Suriye arasında her alanda çok geniş iş birliği imkânı bulunuyor. Üretim ve ticaret altyapısının güçlenmesi, Suriye için ekonomik toparlanma, Türkiye için yatırım ve ihracat anlamına geliyor.” dedi.

YENİ OVP’DE REKABET İSTİKRARI BEKLENTİSİ

2027-2029 dönemini kapsayacak Yeni Orta Vadeli Program’ın pazar günü açıklanmasının beklendiğini hatırlatan Gültepe, yeni programda fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da öncelenmesini beklediklerini söyledi. Gültepe, “Yeni OVP’de fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da önceleneceğini umut ediyoruz. Bu beklentimizi Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında yapılan toplantıda dile getirdim. Rekabet istikrarının ihracatımız açısından öneminin altını çizdim.” dedi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

KONUTTA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 39,77

Endekste en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda yıllık artış devam etti. Fiyatlar, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33,79, ulaştırmada yüzde 35,08, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 39,77 yükseldi. Bu grupların yıllık enflasyona katkısı gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,12, ulaştırmada 5,94, konutta ise 5,01 yüzde puan olarak hesaplandı.

AYLIK ARTIŞTA ULAŞTIRMA ÖNE ÇIKTI

Ağustos ayında en yüksek aylık artış yüzde 4,82 ile ulaştırma grubunda görüldü. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlardaki artış yüzde 2,26 olurken, gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatlar yüzde 0,22 yükseldi. Söz konusu grupların aylık enflasyona katkısı ulaştırmada 0,82, konutta 0,27, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise 0,06 yüzde puan oldu.

134 ALT SINIFTA FİYATLAR YÜKSELDİ

Endeks kapsamındaki 174 alt sınıftan 134’ünde fiyat artışı yaşandı. Ağustos ayında 35 alt sınıfın endeksi gerilerken, 5 alt sınıfta herhangi bir değişiklik olmadı.

ÖZEL KAPSAMLI GÖSTERGEDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 30,68

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B), ağustos ayında yüzde 1,84 arttı. Bu göstergedeki artış geçen yılın aralık ayına göre yüzde 20,97, yıllık bazda yüzde 30,68 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,12 olarak gerçekleşti.

TCMB’nin tablosuna göre kredi kartı faizleri 2026 yılının başından bu yana aynı seviyelerde tutuluyor. Ocak ayından eylüle kadar referans oran ve TL kredi kartlarına uygulanan azami faiz oranlarında değişiklik bulunmuyor.

BORÇ TUTARINA GÖRE FAİZ ORANLARI BELLİ OLDU

Kredi kartı alışveriş borçlarında uygulanabilecek aylık azami akdi faiz, dönem borcunun büyüklüğüne göre belirlenmeye devam ediyor. Dönem borcu 30 bin TL’nin altında olan kredi kartlarında aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,25 olarak uygulanacak. Bu gruptaki azami gecikme faizi ise yüzde 3,55 seviyesinde kalacak. Dönem borcu 30 bin TL ile 180 bin TL arasında bulunan kredi kartlarında aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,75 olacak. Bu borç grubunda aylık azami gecikme faizi ise yüzde 4,05 olarak uygulanacak.

Dönem borcu 180 bin TL’nin üzerinde bulunan kredi kartlarında azami aylık akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 seviyesinde kaldı.

KURUMSAL KREDİ KARTLARINDA ORAN DEĞİŞMEDİ

TCMB’nin düzenlemesine göre kurumsal kredi kartlarında dönem borcunun büyüklüğüne bakılmaksızın aynı oranlar uygulanıyor. Buna göre kurumsal kredi kartlarında aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak devam ediyor.

NAKİT ÇEKİM VE KMH FAİZLERİ DE AYNI KALDI

Kredi kartından gerçekleştirilen nakit çekim ve kullanım işlemlerinde de eylül ayında değişiklik yapılmadı. Bu işlemlerde aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak uygulanacak. Aynı üst sınırlar kredili mevduat hesapları (KMH) için de geçerli olacak.

YOKSULLUK SINIRI 121 BİN 786 LİRAYA ÇIKTI

Dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı ağustosta 121 bin 786 TL olarak hesaplandı. Yoksulluk sınırı, Ağustos 2025’te 88 bin 309,98 TL seviyesindeydi. Böylece bir yıllık dönemde yoksulluk sınırı 33 bin 476 TL’den fazla arttı. Temmuz ayında ise yoksulluk sınırı 120 bin 325,30 TL olarak açıklanmıştı. Yoksulluk sınırı hesaplamasında gıdanın yanı sıra barınma, enerji, eğitim, ulaşım ve sağlık gibi zorunlu ihtiyaçlar da dikkate alınıyor.

BEKÂR ÇALIŞANIN YAŞAMA MALİYETİ 48 BİN LİRAYI AŞTI

Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ağustosta 48 bin 305,38 TL’ye yükseldi. Böylece tek bir çalışanın temel giderleri için gerekli aylık tutar 48 bin lirayı aşmış oldu.

MUTFAK ENFLASYONU YILLIK YÜZDE 37,90

Dört kişilik bir ailenin gıda harcaması ağustos ayında yüzde 1,21 arttı. 12 aylık mutfak enflasyonu yüzde 37,90 olarak hesaplanırken, yıllık ortalama artış yüzde 40,33 oldu. Sekiz aylık yükseliş ise yüzde 24,03 seviyesine ulaştı. TÜRK-İŞ Açlık Sınırı Endeksi de ağustosta 1404,24 seviyesine çıktı. Endeks temmuz ayında 1387,40, Ağustos 2025’te ise 1018,25 seviyesindeydi.

PATATES VE SOĞAN FİYATLARI YÜKSEK KALDI

Araştırmaya göre ağustos ayında mevsimsel sebze ve meyve ucuzlaması gerçekleşmedi. Özellikle patates ve soğan fiyatları yüksek seviyelerini korudu. Sebzelerin ortalama kilogram fiyatı 113,23 TL, meyvelerin ortalama kilogram fiyatı ise 150,77 TL oldu. Meyve ve sebzenin ortalama kilogram fiyatı 119,41 TL olarak hesaplandı.

ET VE YUMURTA FİYATLARI ARTTI

Dana kıyma, kuşbaşı ve tavuk fiyatlarında ağustos ayında artış görüldü. Kuzu eti fiyatlarında ise sınırlı bir gerileme yaşandı. Yumurta fiyatlarında da artış kaydedildi. Araştırmada bu değişimin okulların açılış dönemine yaklaşılmasıyla birlikte gerçekleştiği belirtildi.

AYÇİÇEK YAĞI VE ÇAYDA ARTIŞ

Ekmek fiyatı ağustos ayında değişmedi. Pirinç, un, makarna ve irmikte de belirgin bir fiyat hareketi görülmedi. Bulgur fiyatında sınırlı artış yaşanırken, yağ ürünlerinde genel olarak yükseliş kaydedildi. En yüksek artış ayçiçek yağında görüldü. Margarin, tereyağı ve zeytinyağı fiyatlarında da yükseliş yaşandı. Yeşil zeytin ve çay fiyatlarındaki artış ise ağustos ayında devam etti.

TÜRK-İŞ’TEN YOKSULLUK SINIRI AÇIKLAMASI

TÜRK-İŞ, yoksulluk sınırının bir ücret göstergesi olmadığını belirtti. Araştırmada açıklanan yoksulluk sınırının, dört kişilik bir hanenin gerekli toplam gelirini ifade ettiği belirtildi. Hesaplamaya gıda harcamalarının yanı sıra diğer zorunlu harcamalar da dahil ediliyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

EKONOMİNİN BÜYÜKLÜĞÜ 19,9 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artarak 19 trilyon 869 milyar 747 milyon liraya çıktı. Ekonominin ikinci çeyrekteki büyüklüğü dolar bazında 438 milyar 347 milyon dolar olarak hesaplandı.

BÜYÜMENİN LİDERİ TARIM OLDU

Ekonomik faaliyetler içerisinde en güçlü büyüme yüzde 13,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe gerçekleşti. Bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8,6, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 4 büyüdü. Diğer hizmet faaliyetlerinde yüzde 3,2, sanayide yüzde 2,4, finans ve sigorta faaliyetleri ile gayrimenkul sektöründe yüzde 2,1 artış kaydedildi. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 2; ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri ise yüzde 0,5 büyüdü. İnşaat sektöründe ise yüzde 1,9 daralma yaşandı.

HANE HALKI TÜKETİMİ ARTTI

Yerleşik hane halklarının tüketim harcamaları, ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 3,5 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,8 azalırken gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,6 arttı. Aynı dönemde mal ve hizmet ihracatı yüzde 3,4, ithalat ise yüzde 6,4 geriledi.

İŞ GÜCÜ ÖDEMELERİ YÜZDE 36,7 ARTTI

İş gücü ödemeleri, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,7 arttı. Net işletme artığı ve karma gelirdeki artış yüzde 38,7 olarak gerçekleşti. İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içerisindeki payı yüzde 38,3’ten yüzde 38,1’e geriledi. Net işletme artığı ve karma gelirin payı ise yüzde 41,3’ten yüzde 41,6’ya yükseldi.

İLK FAZ 4 KASIM 2024’TE BAŞLADI

Bakanlık tarafından kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden güvenilir şekilde hazırlanmasına yönelik hizmetin ilk fazı 4 Kasım 2024 tarihinde vatandaşların kullanımına sunuldu. Bu kapsamda taşınmaz sahibi gerçek kişi tarafından e-Devlet Kapısı'ndaki “kira sözleşmesi işlemleri” bölümü üzerinden hazırlanan sözleşmenin, kiracı ve varsa kefil tarafından yine e-Devlet üzerinden onaylanması sağlandı.

EMLAK DANIŞMANLARI DA SİSTEME DAHİL EDİLDİ

Uygulamanın ikinci fazına 9 Mayıs 2025 tarihinde geçildi. Bu aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de sözleşme hazırlama ve sözleşmeyi tarafların onayına sunma imkânı tanındı. Sözleşmenin tarafları arasında taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefil bulunuyor.

SÖZLEŞMELERDE HATA DÜZELTME İMKÂNI

Hizmetin fonksiyonları kullanıcıların talepleri doğrultusunda geliştirilmeye devam ediyor. Bu kapsamda “hata düzeltme” ve “güncelleme” fonksiyonları da kullanıma sunuldu. Hazırlanan sözleşmelerde onay verilmesinin ardından 15 gün içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebiliyor. “Güncelle” fonksiyonu ile sözleşmenin taraflarının iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödemeye ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.

72 BİN 581 KİRA SÖZLEŞMESİ ONAYLANDI

Uygulama kapsamında kira sözleşmeleri için zaman damgalı “barkodlu belge” oluşturulabiliyor ve e-Devlet Kapısı üzerinden doğrulama işlemi yapılabiliyor. Bugüne kadar 72 bin 581 kira sözleşmesinin onaylandığı belirtilirken, uygulamanın 81 ilin tamamında kullanıldığı bildirildi.

KİRA SÖZLEŞMELERİNİN KURUMLARA İLETİLMESİNE GEREK KALMIYOR

Hizmetle birlikte vatandaşlar ve emlak işletmeleri bakımından olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Uygulamayla vatandaşların doğrulanmış ve şeffaf bilgilere erişebilmesi hedeflenirken, yetki belgesiz kira işlemlerine aracılık edilmesinin önüne geçilmesi ve kiralamaya konu taşınmazın sahipliğinin kontrol edilebilmesi amaçlanıyor.

Vatandaşlar, kira sözleşmelerini kurumlara iletme yükünden de kurtulurken, entegre hizmetlerle bürokrasinin azaltılması hedefleniyor.

“VATANDAŞLARIMIZI KİRA SÖZLEŞMESİ İŞLEMLERİNİ E-DEVLET KAPISI ÜZERİNDEN YAPMAYA DAVET EDİYORUZ”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, e-Devlet Kapısı üzerinden vatandaşların kullanımına açılan “kira sözleşmesi işlemleri” uygulamasının ilgi gördüğünü belirtti. Şimşek, sistemi vatandaş odaklı hizmet anlayışı kapsamında devreye aldıklarını ifade etti.

Şimşek, şöyle konuştu: “Vatandaşlarımızı kira sözleşmesi işlemlerini e-Devlet Kapısı üzerinden yapmaya davet ediyoruz. Böylece, mekandan bağımsız, zaman ve belge maliyeti olmadan hızlı, kolay ve güvenilir şekilde sözleşme işlemleri yapılabilir.”

ZORUNLULUK İÇİN ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek bir çalışma da yürütülüyor. Uygulamanın vatandaşlar tarafından etkin şekilde kullanılması amacıyla sistem ekranlarının kullanıcı dostu olarak tasarlandığı, ayrıca “kira sözleşmesi işlemleri” giriş ekranında kullanım videosu ve kullanım kılavuzuna yer verildiği bildirildi.

KAYNAK: EKONOMİM 

DESTEK SÜRESİ 2028’E UZATILDI

Daha önce 2026 yılıyla sınırlı olan destek tarihleri, yapılan düzenlemeyle 2028 yıl sonuna kadar uzatıldı.

Önceki uygulamada istihdamın korunması gereken referans dönem 2025 Kasım-Aralık olarak belirlenmişti. Yeni düzenlemeyle referans dönem ile istihdamı koruma dönemi, altı aydan kısa olmamak şartıyla Bakanlık tarafından belirlenecek.

Referans döneminde ortalama prim gün sayısı sıfır olan veya sigortalı çalıştırmadığı hâlde beyanname vermeyen işyerleri ise program kapsamı dışında tutulacak.

BELİRLİ SEKTÖRLERDE 3 BİN 500 LİRALIK DESTEK SÜRECEK

Tekstil ürünlerinin imalatı, giyim eşyalarının imalatı, deri ve ilgili ürünlerin imalatı, mobilya imalatı ile kot ve benzeri baskı düğmeleri ve fermuar imalatı alanlarında faaliyet gösteren işletmelere sağlanan destek tutarında değişiklik yapılmadı.

Bu işletmelere her 30 prim günü için aylık 3 bin 500 TL destek uygulanmaya devam edecek.

Yeni düzenlemeyle söz konusu NACE kodlarında faaliyet gösteren işletmeler için SGK işyeri sicil numarasındaki işkolu koduna göre kayıtlı işyerleri esas alınacak. Destek tutarının hesaplanmasında ise kıstelyevm, yani gün bazlı orantısal hesaplama yöntemi uygulanacak.

KREDİ DESTEĞİNİN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ

Önceki düzenlemede kredi desteğinden yararlanmak için KOBİ statüsünde bulunma ve belirlenen sektörlerin dışında faaliyet gösterme şartları aranıyordu.

Yeni düzenlemeyle hem KOBİ olma hem de belirtilen sektörlerin dışında kalma şartları kaldırıldı.

Böylece kredi desteğinin kapsamı genişletilmiş oldu.

KREDİ LİMİTİ İKİ KATA KADAR ÇIKABİLECEK

Kredi üst limitinin hesaplama yöntemi de değiştirildi.

Yeni sisteme göre üst limit, referans dönemindeki prime esas kazanç aylık ortalamasının, koruma dönemindeki ay sayısının altıda biriyle çarpılması üzerinden hesaplanacak.

Bakanlığın belirleyeceği teknik kriterleri sağlayan işletmeler için kredi limiti bir kat artırımlı uygulanabilecek. Böylece söz konusu işletmeler açısından kredi limiti iki kata kadar çıkabilecek.

Kredilerde uygulanabilecek azami destek puanı da 10’dan 15’e yükseltildi. Bu sınır içerisindeki destek puanı Bakanlık tarafından belirlenecek.

Bakanlık ayrıca işletmeleri sektör veya işletme ölçeğine göre gruplandırabilecek; kredi kullanımlarını toplam tutar, takvim, banka ve kredi türü bakımından sınırlandırabilecek.

TAŞINAN İMALAT YATIRIMLARINA YENİ İMKÂN

Birinci bölgeden dördüncü, beşinci veya altıncı bölgelere taşınan ve ilgili mevzuat şartlarını sağlayan imalat sanayi yatırımları için düzenlenen nakil yatırım teşvik belgesine sahip işletmelere de yeni bir imkân getirildi.

Bu işletmeler, ilave istihdam sayısının brüt asgari ücretin altı katıyla çarpımı kadar kredi kullanabilecek.

Ayrıca bu yatırımlar için 1 Haziran 2028 tarihine kadar tamamlama vizesi yapılabilecek.

SON BAŞVURU TARİHİ İÇİN ESNEKLİK

Daha önce 31 Mart 2027 olarak belirlenen programa son başvuru tarihi de değiştirildi.

Yeni düzenlemeye göre başvuru süresi, programın bitiş tarihi olan 31 Aralık 2028’den itibaren azami altı aya kadar uzatılabilecek.

Yönetmelik değişikliğiyle birlikte istihdam desteğinin süresi uzatılırken kredi desteğinin kapsamı ve limitleri genişletildi, destek puanında artışa gidildi ve başvuru sürecine ilişkin yeni düzenlemeler getirildi.

İSTİHDAMINI KORUYAN İŞLETMELERE DESTEK

Programdan yararlanmak isteyen işletmelerin, Bakanlık tarafından belirlenecek referans dönemindeki ortalama aylık prim gün sayısını, en az 6 ay olarak belirlenecek koruma döneminde aylık bazda koruması gerekecek. Ödeme talep edilen aydaki prim gün sayısının referans dönemi ortalamasına eşit veya daha yüksek olması halinde işletmenin o ay istihdamını koruduğu kabul edilecek.

TEKSTİL, GİYİM, DERİ VE MOBİLYAYA AYLIK 3.500 TL

Düzenlemeyle bazı imalat sanayi sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelere doğrudan destek verilmesi kararlaştırıldı. Destek kapsamına giren sektörler; tekstil ürünleri imalatı, giyim eşyaları imalatı, deri ve ilgili ürünlerin imalatı ile mobilya imalatı olarak belirlendi. Belirli düğme, çıtçıt, fermuar ve benzeri ürünlerin imalatını yapan işletmeler de destekten yararlanabilecek. İstihdamını koruyan işletmelere, koruma dönemi boyunca 30 prim günü karşılığında aylık 3.500 TL’ye kadar ödeme yapılabilecek.

İŞLETMELERE 36 AYA KADAR KREDİ DESTEĞİ

Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de işletmelere kredi desteği sağlanması oldu. İstihdamını koruyan işletmeler, istihdam maliyetleri dikkate alınarak belirlenecek limitler çerçevesinde kredi kullanabilecek. Destek, başvuru tarihinden sonra kullanılan krediler için uygulanacak. Kredilerde azami 6 ay anapara ödemesiz dönem ve 36 aya kadar vade imkanı bulunacak. Sağlanacak destek miktarı ise en fazla 15 destek puanına karşılık gelen tutarla sınırlı olacak.

BAZI İŞLETMELERİN KREDİ LİMİTİ ARTIRILABİLECEK

Kredi tutarı, işletmenin referans döneminde destek kapsamındaki iş yerleri için bildirilen prime esas toplam kazanç tutarının aylık ortalaması üzerinden hesaplanacak. Bakanlık tarafından belirlenen teknik kriterleri karşılayan işletmeler için hesaplanan kredi tutarı bir kat artırılabilecek. Teşvik belgesi bulunan işletmelerde ise hesaplama farklı şekilde yapılacak. Bu işletmeler için ilave istihdam sayısı ile başvuru yılının ocak ayında geçerli olan brüt asgari ücretin 6 katı dikkate alınacak.

BAŞVURULAR ÇEVRİM İÇİ YAPILACAK

Destek programına başvurular, oluşturulacak çevrim içi başvuru portalı üzerinden gerçekleştirilecek. Başvuru sırasında talep edilecek bilgi ve belgeler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile KOSGEB tarafından belirlenecek. Referans döneminde bildirilen ortalama prim gün sayısı sıfır olan iş yerleri programdan yararlanamayacak. Sigortalı çalıştırılmadığı için ilgili dönemlerde beyanname vermeyen işletmeler de destek kapsamı dışında tutulacak.

DESTEKLER VERGİ VE SGK BORÇLARINA MAHSUP EDİLEBİLECEK

Destek ödemeleri, KOSGEB kayıtları ve sistem verileri üzerinden gerekli şartları karşıladığı belirlenen işletmelere yapılacak. KOSGEB tarafından gerçekleştirilecek ödemeler, SGK’nın ilgili banka hesabına veya işletmenin GO Dijital Cüzdan hesabına aktarılabilecek. Ödemelerin işletmelerin vergi dairesi ve SGK prim borçlarına mahsup edilmesine de imkan sağlanacak. Ancak aynı destek unsuru için hem KOSGEB hem de Bakanlık desteğinden aynı anda yararlanılamayacak.

BAŞVURU SÜRESİ 6 AYI AŞAMAYACAK

Programa ilişkin başvurular için son tarih Bakanlık veya KOSGEB tarafından belirlenecek. Belirlenecek başvuru süresi, programın yürütme tarihinden itibaren 6 ayı geçemeyecek.
 

Halep’teki Şeyh Naccar Organize Sanayi Bölgesi’ni ziyaret eden Bolat, ziyaretin ardından Türk ve Suriyeli iş insanlarıyla bir araya geldi.

Gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında Türkiye ile Suriye arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinden Halep’in yeniden imarına, sanayi altyapısının ayağa kaldırılmasından yeni yatırım ve ortaklık fırsatlarına kadar birçok konu ele alındı.

HALEP’İN YENİDEN İMARI GÜNDEMDE

Halep’in tarihi, üretim gücü ve ticaret kültürüyle Suriye ve bölge açısından önemli bir şehir olduğuna dikkat çekildi.

Bakan Bolat, Halep’in yeniden ayağa kalkmasının, fabrikaların yeniden üretime geçmesinin, çarşıların canlanmasının ve ticaret hayatının güçlenmesinin Suriye’nin ekonomik toparlanması ve bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını belirtti.

Bolat, Türkiye’nin sahip olduğu üretim kapasitesi, tecrübesi ve güçlü iş dünyasıyla Suriye’nin yeniden yapılanma sürecine katkı sunmaya devam edeceğini ifade etti.

YENİ YATIRIM VE ORTAKLIK FIRSATLARI ELE ALINDI

Türk ve Suriyeli iş insanlarının katıldığı toplantıda iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için atılabilecek adımlar değerlendirildi.

Toplantıda yeni yatırım ve ortaklık fırsatlarının yanı sıra Halep’in sanayi altyapısının yeniden güçlendirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması konuları da gündeme geldi.

“YENİ YATIRIMLARA VE ORTAK ÜRETİM TESİSLERİNE DÖNÜŞECEK”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temasların gelecekte daha güçlü ekonomik ilişkilerin temelini oluşturacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“İnanıyorum ki bugün kurduğumuz her temas, gerçekleştirdiğimiz her görüşme ve attığımız her adım; yarın Halep’te daha güçlü ticari bağlara, yeni yatırımlara, ortak üretim tesislerine ve kalıcı ekonomik ortaklıklara dönüşecektir.”

“TÜRKİYE OLARAK SURİYELİ KARDEŞLERİMİZİN YANINDA OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Türkiye’nin Suriye ile iş birliği ve ortak kalkınma vizyonu doğrultusunda hareket edeceğini belirten Bolat, Türkiye’nin üretim kapasitesi ve iş dünyasıyla sürece katkı sunacağını ifade etti.

Bolat, “Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu güçlü iş birliği ve ortak kalkınma vizyonu doğrultusunda; sahip olduğumuz üretim kapasitesi, tecrübemiz ve güçlü iş dünyamızla Suriyeli kardeşlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz.” dedi.

HEDEF HALEP’İ YENİDEN ÜRETİM VE TİCARET MERKEZİ YAPMAK

Bolat, Türkiye ve Suriye iş dünyasının birlikte hareket etmesiyle Halep’in yeniden güçlü bir üretim ve ticaret merkezi hâline gelmesi için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti.

Bolat, “Türkiye ve Suriye iş dünyasının el ele vermesiyle, Halep’in yeniden üretimin, ticaretin ve refahın güçlü merkezlerinden biri haline gelmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

VERGİ VE SGK BORCU OLAN ESNAFA KREDİ KAPISI AÇILDI

Yeni düzenlemeye göre esnaf ve sanatkârların kredi kullandırımından en fazla 15 gün önce alınmış belgeyle, vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu ve sosyal güvenlik prim borcu bulunmadığını ya da mevcut borcun yeniden yapılandırılmış veya taksitlendirilmiş olduğunu belgelemesi gerekiyor. Ancak bu şartı karşılayamayan esnaf için de kredi kullanma imkânı getirildi.

BORCUN BİR KISMI KREDİDEN TAHSİL EDİLEBİLECEK

Borçsuzluk şartını sağlayamayan esnafa kolaylık getiren karara göre banka, söz konusu borcun Hazine faiz destekli kredinin azami yüzde 25’ine denk gelen kısmını, öncelikli olarak ilgili tahsil dairelerine yatırabilecek. Bu kapsamda bir yıl içinde tahsil edilecek toplam tutarın 300 bin lirayı aşamayacağı bildirildi.

FAİZ İNDİRİM ORANLARI YENİDEN BELİRLENDİ

Kararla birlikte Hazine faiz desteği kapsamındaki bazı faiz indirim oranları düşürüldü. Buna göre; yüzde 50 faiz indirim oranı yüzde 40 olarak, yüzde 100 faiz indirim oranı yüzde 80 olarak, yüzde 60 faiz indirim oranı ise yüzde 48 olarak uygulanacak.

UYGULAMANIN SÜRESİ BİR YIL UZATILDI

Kararda ayrıca uygulamanın geçerlilik süresine ilişkin düzenlemeye yer verildi. Düzenlemede yer alan 31/12/2026 ibaresi 31/12/2027 olarak değiştirildi. Böylece Hazine faiz destekli esnaf kredisi uygulamasının süresi bir yıl daha uzatılmış oldu.

TEMMUZ AYI ANKET SONUÇLARI AÇIKLANDI

Çatısı altındaki 516 marka ile gıda dışı perakende sektörünün en önemli temsilcisi olan Birleşmiş Markalar Derneği (BMD), üyeleri arasında gerçekleştirdiği Temmuz ayı anketinin sonuçlarını açıkladı.

SATIŞLARDA SEKTÖREL MAZANİT VE TEMPO DEĞİŞİMİ

Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, mayıs ve haziran aylarında canlı geçen hazır giyim ve ayakkabı satışlarının temmuzda hız kestiğini bildirdi. Sinan Öncel değerlendirmesinde, "Temmuzda kozmetik markalarımızın yüzde 86’sının adet satışları artarken, hazır giyim markalarımızın yüzde 54’ünün, ayakkabı markalarımızın ise yüzde 58’inin adet satışları düştü." diye konuştu.

İNDİRİMSİZ SATIŞ İMKÂNI NEREDEYSE KALMADI

Sinan Öncel, hazır giyim başta olmak üzere gıda dışı perakendede indirim yapılmadan satış imkânı neredeyse kalmadığının altını çizdi. Özellikle hazır giyim ve ayakkabıda daha yüksek indirim ve daha düşük marj ile ciro artırabildiğini belirten Öncel, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

"Ciro artışı çoğu zaman enflasyonun altında kalıyor. Bugün tüketici uygun fiyatlı ürüne ulaşmakla birlikte, firmalar için orta ve uzun vadede büyük risk var. Çünkü maliyetler artarken kârlılık düşmeye devam ediyor. Uzun süredir yaşadığımız sorunun temelinde yüksek maliyet artışları yatıyor. Kira ve AVM’lerdeki şeffaf olmayan ortak alan giderleri en önemli maliyet kalemlerimizi oluşturuyor. 10 uzama yılını dolduran kontratlarda 2-3 kat kira artışı talebiyle karşılaşılırken üç yıl önce yapılan mevzuat değişikliğine rağmen ortak alan giderlerinde bir türlü şeffaflık sağlanamadı. Birçok AVM yönetimi detaylı hesap ve fatura paylaşmadığı için harcamaları net olarak göremiyoruz. Türkiye’deki AVM’lerde yaklaşık 14 milyon metrekare kiralanabilir alan bulunuyor. Her metrekare için ortalama 50 TL fazla ödeme yapılsa aylık 700 milyon, yıllık 8,4 milyar TL’lik bir maliyet ortaya çıkıyor. Temmuz anketimizde üyelerimize ortak alan giderleri konusunda AVM yönetimiyle ihtilaflarının olup olmadığını sorduk. Yanıt veren üyelerimizin yüzde 77’si, yani her dört markadan en az üçü, AVM yönetimiyle ihtilaflı olduğunu beyan ediyor. Üyelerimizin sadece yüzde 23’ünün AVM’lerle sorunu bulunmuyor. İhtilaf oranının yüksek olmasına rağmen sorunu yargıya taşıyan üyelerimizin oranının ise yüzde 6 düzeyinde kalması dikkat çekiyor."

YARGIYA TAŞINMA ORANININ DÜŞÜK KALMA NEDENİ

Sinan Öncel, ortak alan giderleri ile ilgili ihtilafın yargıya taşınma oranının düşük kalmasında, markaların 10 uzama yılı sonrası AVM yönetimiyle kira artışlarıyla ilgili sorun yaşamak istememesinin etkili olduğunu sözlerine ekledi.

ALTINDA YÜKSELİŞ SONRASI SAKİN GÖRÜNÜM

Spot altının ons fiyatı fazla değişmeyerek 4.652,39 dolar seviyesinde kaldı. Altın, ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvillere yönelik geri alım programını artıracağını açıklamasının ardından başlayan yükselişini salı günü de sürdürerek mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştı. ABD altın vadeli işlemleri ise yüzde 0,3 yükselerek 4.709,20 dolara çıktı.

GÖZLER FED'İN ENFLASYON GÖSTERGESİNDE

Yatırımcıların bugün odaklandığı başlıca veri, Fed'in para politikası kararlarında yakından izlediği temmuz ayı Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi olacak. Piyasalar ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh'ın cuma günü Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yapacağı konuşmaya çevrildi. Warsh'ın faiz politikasına ilişkin vereceği mesajların, eylül toplantısına yönelik beklentiler üzerinde etkili olması bekleniyor.

DÜŞÜK ENFLASYON ALTINI DESTEKLEYEBİLİR

Analistler, enflasyonun beklentilerin altında kalması ve Warsh'ın güvercin ya da dengeli bir mesaj vermesi halinde altın fiyatlarında yükselişin güç kazanabileceğine dikkat çekiyor. Böyle bir senaryoda reel faizlerin gerileyeceği beklentisinin artması, faiz getirisi sağlamayan altının yatırımcılar açısından cazibesini yükseltebilir. ABD'de son dönemde açıklanan istihdam verilerindeki zayıflama ve tüketici enflasyonunun beklentiler doğrultusunda gerçekleşmesi, eylül ayında faiz artışı beklentilerini sınırlamıştı.

PİYASALAR FED'DEN FAİZ KARARI BEKLİYOR

CME FedWatch verilerine göre piyasalar, Fed'in gelecek ay faizleri sabit bırakma ihtimalini yüzde 63,6 olarak fiyatlıyor. Bu nedenle PCE verisi ve Jackson Hole'dan gelecek mesajların, önümüzdeki dönemde altının yönü açısından kritik olması bekleniyor.

HÜRMÜZ GELİŞMESİ DEĞERLİ METALLERİ ETKİLEDİ

Jeopolitik gelişmeler de değerli metal piyasalarının seyrinde belirleyici olmaya devam ediyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin Umman ile görüşmeleri yeniden başlattığını açıklaması, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Piyasalarda jeopolitik risklerin seyri ve petrol fiyatlarındaki hareketlerin yanı sıra dolar ve faiz beklentileri de altının yönü açısından yakından takip ediliyor.

GÜMÜŞ PLATİN VE PALADYUM YÜKSELDİ

Diğer değerli metallerde ise yükseliş öne çıktı. Spot gümüş yüzde 0,7 artışla 69,09 dolara, platin yüzde 0,6 yükselişle 1.869,22 dolara, paladyum ise yüzde 1,4 artışla 1.345,30 dolara çıktı.

İNŞAAT İSTİHDAM ARTIŞINDA ÖNE ÇIKTI

Sektörel dağılımda en güçlü artış inşaatta görüldü. İnşaat sektöründe ücretli çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 7,1 artarken, ticaret ve hizmet sektörlerinde artış yüzde 3,5 olarak gerçekleşti. Sanayi sektöründe ise diğer sektörlerin aksine düşüş kaydedildi. Sanayide ücretli çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 geriledi. Haziran ayı itibarıyla sanayide 4 milyon 834 bin 50, inşaat sektöründe 2 milyon 34 bin 406, ticaret ve hizmet sektörlerinde ise 9 milyon 466 bin 295 kişi ücretli olarak çalıştı.

HER 10 ÜCRETLİ ÇALIŞANDAN YAKLAŞIK 6’SI TİCARET VE HİZMETLERDE

Veriler, ücretli istihdamın ağırlığının ticaret ve hizmet sektörlerinde toplandığını gösterdi. Toplam 16,3 milyon ücretli çalışanın 9,4 milyondan fazlası bu grupta yer aldı. Ticaret ve hizmetler grubunun alt sektörleri incelendiğinde yıllık istihdam artışında ulaştırma ve depolama faaliyetleri yüzde 5,9 ile ilk sıraya yerleşti. Gayrimenkul faaliyetlerindeki artış ise yüzde 5,8 olarak kaydedildi.

AYLIK VERİLERDE TÜM SEKTÖRLER ARTTI

Ücretli çalışan sayısında yalnızca yıllık değil, aylık bazda da artış yaşandı. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinin toplamında çalışan sayısı mayıs ayına göre yüzde 1 yükseldi. Aylık değişimde de inşaat sektörü öne çıktı. Ücretli çalışan sayısı inşaatta yüzde 2, sanayide yüzde 0,9, ticaret ve hizmet sektörlerinde ise yüzde 0,8 arttı.
Böylece yıllık bazda sanayide istihdam kaybı görülmesine rağmen, haziran ayındaki aylık veriler üç ana sektör grubunda da ücretli çalışan sayısının yükseldiğine işaret etti.
 

SEKTÖRLER BAZINDA FİYAT DEĞİŞİMLERİ

Sektörler bazında değerlendirildiğinde, temmuz ayında bir önceki aya göre tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 2,52 artış görüldü. Balıkçılık ve su ürünleri ile balıkçılık için destekleyici hizmetlerde yüzde 0,82 artış kaydedilirken, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde ise yüzde 1,66 düşüş yaşandı. Ana gruplar içerisinde tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,62 azalış gerçekleşirken; çok yıllık bitkisel ürünler yüzde 8,33, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler ise yüzde 0,67 oranında arttı.

SEBZE VE KAVUN-KARPUZ GRUBUNDA REKOR ARTIŞ

Yıllık değişimde en yüksek artış yüzde 84,34 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda gerçekleşti. Aylık bazda ise en yüksek değişim tropikal ve subtropikal meyvelerde görüldü. Bu grupta fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 13,61 geriledi. Açıklanan veriler, tarım ürünlerinde üretici fiyatlarının yıllık bazda artışını sürdürdüğünü ortaya koyarken, ürün grupları arasındaki fiyat değişimlerinin ise önemli farklılıklar gösterdiğini gözler önüne serdi.

MALI ALAN DEZENFLASYON İÇİN KULLANILIYOR

Bütçede harcama disiplini ve kayıt dışılıkla mücadele kapsamında oluşturulan mali alanın dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla kullanıldığını ifade eden Şimşek, motorin için yıl sonuna kadar kademeli ÖTV uygulamasına geçileceğini kaydetti.

Bakan Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle motorin fiyatlarında yaşanan yüksek artışın tüketici ve üreticilere yansımasını sınırlamak için ağustos ayının kalanında motorinde ÖTV'yi sıfırlıyor ve yıl sonuna kadar kademeli uygulamaya geçiyoruz."

ÜRETİM VE ULAŞTIRMA MALİYETLERİ HEDEFLENİYOR

Uygulamayla birlikte özellikle ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerindeki akaryakıt kaynaklı baskının azaltılması hedeflenirken, hükümetin fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikalarının sürdürüleceği belirtildi.

Bakan Şimşek, kalıcı refah artışı ve daha adil gelir dağılımının ön koşulunun fiyat istikrarı olduğunu vurgulayarak, bu doğrultudaki politikalara kararlılıkla devam edileceğini dile getirdi.

19 BİN 638 GÜMRÜK BEYANNAMESİ İNCELENDİ

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, ileri veri analitiği tekniklerinden de yararlanılarak riskli işlemler mercek altına alındı. 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Kontrol Şubeleri tarafından yürütülen İkincil Kontrol Beyanname İncelemeleri kapsamında 3 bin 223 firmanın tescil ettirdiği 19 bin 638 gümrük beyannamesi incelendi. Yapılan incelemeler sonucunda 7,2 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

145 FİRMA DENETLENDİ

Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından gerçekleştirilen Sonradan Kontrol Firma Denetimleri kapsamında ise 145 firma denetimden geçirildi. Bu denetimler sonucunda 1,7 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı uygulandı. Böylece 2026 yılının ilk 7 ayında gerçekleştirilen ikincil kontrol ve sonradan kontrol denetimleri sonucunda toplam 8,9 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiş oldu. Bakanlık, denetimlerin dış ticarette kurallara uygun hareket eden firmaların haklarının korunması, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi ve kamu gelirlerinin güvence altına alınması amacıyla önümüzdeki dönemde de sürdürüleceğini bildirdi.