ZORUNLU UYGULAMA TARİHİ 1 ARALIK 2026 OLDU

Sistemin tüm unsurlarıyla etkin, güvenli ve kesintisiz bir şekilde işleyebilmesi, ilgili paydaşlar arasındaki teknik altyapı ve entegrasyon süreçlerinin tamamlanması, uygulamada yaşanabilecek teknik ve operasyonel sorunların önlenmesi amacıyla Yönetmelik değişikliğine gidildi. Yapılacak değişiklikle sistemin zorunlu uygulama başlangıç tarihi 1 Aralık 2026 olarak yeniden belirlendi.

BANKALAR VE TKGM ARASINDA ENTEGRATÖR DÖNEMİ

Sistemin uygulamaya alınması için gerekli teknik çalışmalar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ile iş birliği halinde sürdürülüyor. Bu kapsamda TKGM bilgi sistemleri ile bankalar arasında veri paylaşımına ilişkin teknik altyapı hazırlanırken bankaların teknik altyapılarını oluşturmalarına ilişkin çalışmalar devam ediyor. Ayrıca verilerin paylaşımının ve teknik altyapının kurulmasının kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir entegratörün belirlenmesi yönünde de değişiklik gerçekleştirildi.

PİLOT UYGULAMA BAŞLATILACAK

Banka altyapılarının hazır hale gelmesinin ardından Sisteme yönelik bir pilot uygulamanın başlatılması öngörülüyor.

KAYNAK: BAKANLIK

18. KATTAKİ KARTLI GEÇİŞ SİSTEMİ KALKACAK

Yazısında Odakule'de gömü olmadığını ancak 18. katın bulunduğunu ifade eden Murat Çetin, Dalgakıran’ın aktardığı bilgilere göre Meclis üyelerinin yüzde 80’inin yönetimin bulunduğu bu kata çıkamadığını kaydetti. Çetin, Dalgakıran’ın “Öyle bir oda olur mu kardeşim?” diyerek duruma tepki gösterdiğini ve kartlı geçişin kalkacağını beyan ettiğini bildirdi. Aktarılan bilgilere göre Meclis üyesi yönetime ulaşacak, karar mekanizmasındaki ağırlığı artacak ve üyelere doğrudan “İSO’dan memnun musunuz?” sorusu yöneltilecek.

ELEŞTİRİ VE İKİ DÖNEM BATIŞI

Dalgakıran’ın eleştiri konusundaki sert tutumunu aktaran Çetin, Dalgakıran’ın “En ufak bir eleştiriyi hakaret gibi zannedenler… Bu mekanizmanın içinde biz olmayacağız.” dediğini belirtti. Çetin ayrıca, Dalgakıran’ın başkanlık süresinin en fazla iki dönem olması gerektiğini savunduğunu ve geçmişin faturasını yalnız Bahçıvan yönetimine kesmeyerek “Biz de oradaydık.” dediğini satırlarına taşıdı.

Murat Çetin, tüm bu anlatılanların iki kelimelik özetinin “Kültürel değişim” olduğunu vurgulayarak, Adnan Dalgakıran’ın rakibinin ismini vermediğini ancak tanımını ve tarifini yaptığını ifade etti.

YAZININ TAMAMI BURADA
 

GÖZALTINA ALINAN 21 ŞÜPHELİ İÇİN TUTUKLAMA TALEBİ

Savcılıkta ifade işlemleri tamamlanan Ali Rıza İncekara, Haldun Saffet İnal, Erkan Kilimci, Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Nilgün Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Sezai Bekgöz, Ahmet Özcan, Mehmet Ziya Gökalp, Sibel Gökalp, Tamer Akbal, Abdullah Yusuf Yarız, Selim Dağbaşı, Özdemir Ataseven, Gökhan Ataseven ve Hamza Kablan tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildi.

DOSYADAKİ TUTUKLU SAYISI 45'E YÜKSELDİ

Çıkarıldıkları mahkemece şüphelilerden Ayşe Seher Aydın, Enes Yazıcı, Feryal Köker, Müjdat Ede, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya ve Ahmet Özcan tutuklanırken; Nilgün Sarıçalı ve Sezai Bekgöz adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Hakimliğe sevk edilen diğer 11 şüphelinin de ifadelerinin ardından tutuklanmasıyla birlikte soruşturma kapsamındaki toplam tutuklu sayısı 45'e çıktı. Böylece adliyeye sevk edilen 21 kişiden 19'u tutuklanmış oldu.

ESKİ MERKEZ BANKASI BAŞKAN YARDIMCISI DA TUTUKLANDI

Soruşturma kapsamında tutuklanan isimler arasında dikkat çeken bir isim yer aldı. 2016-2018 yılları arasında Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevini yürüten ve son olarak Tera'da yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Erkan Kilimci de tutuklanarak cezaevine gönderildi.

KAYNAK: EKONOMİM

Eylül ayına ilişkin sektörel güven endekslerinde farklı yönlü hareketler görüldü. Hizmet sektöründe endeks, bir önceki aya göre değişmeyerek 111,9 seviyesinde kaldı.

PERAKENDEDE YÜZDE 1,1 ARTIŞ

Perakende ticaret sektöründe güven endeksi, aylık bazda yüzde 1,1 artışla 111,3 değerine yükseldi. Böylece açıklanan üç sektör arasında güven endeksi artan tek sektör perakende ticaret oldu.

İNŞAATTA SINIRLI DÜŞÜŞ

İnşaat sektöründe ise güven endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,2 azalarak 83,0 seviyesine geriledi.

İKİZ DÖNÜŞÜM KONUSUNDA ARTILARIMIZI VE EKSİLERİMİZİ BİLİYORUZ

Yerli ve küresel markaların temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen konferansın açılışında konuşan İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, ikiz dönüşümün 20 yıldır temel önceliklerini oluşturduğunu hatırlattı. İkiz dönüşüm için 20 yılda 12 projeyi tamamladıklarını, üç projenin devam ettiğini bildiren Paşahan, şunları söyledi: “İSTKA tarafından desteklenen ve 29 Eylül’de kapanışını yapacağımız 14,5 milyon TL bütçeli ‘Hazır Giyim Tedarik Zincirinde İkiz Dönüşüm’ projemizin en önemli etkinliklerinden biri olan uluslararası konferansı geniş bir katılımla gerçekleştirdik. Bir yıl önce başlattığımız projede, ikiz dönüşümü bütüncül bir yaklaşımla ele aldık. Bu süreçte artılarımızı ve eksilerimizi görme fırsatı bulduk. Değerlendirilen tüm tesislerde ikiz dönüşüm konusunda belli bir altyapının olduğunu tespit ettik. Ancak örneğin dijital ürün pasaportuna hazırlık konusunda daha yolun başındayız. Bu tablo bize sektörde dijital ve yeşil uygulamaların ortak veri ve yönetişim yapısı altında yeterince bütünleşmediğini gösteriyor. Dolayısıyla önümüzdeki süreçte üretim sahasından anlık veri toplama, sistemleri birbirine bağlama, çevresel veriyi dijitalleştirme, tedarik zinciri izlenebilirliği ve iklim risklerini yatırım kararlarına entegre etme kapasitesini güçlendirmeye odaklanacağız.”

TÜM HAZIR GİYİM YATIRIMLARI 3 YIL BOYUNCA 6’INCI BÖLGE TEŞVİKLERİNDEN YARARLANMALI

Moda endüstrisiyle ilgili güncel gelişmeleri de değerlendiren Paşahan, ihracatta 2023’le birlikte başlayan daralmanın, hız kesmekle birlikte bu yıl da devam ettiğini söyledi.

Ocak-Ağustos döneminde yaklaşık 11 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini bildiren Paşahan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 eksideyiz. Rekabetçiliğimizi geri alabilmemiz ve ihracatta aşağı yönlü gidişi durdurabilmemiz için pozitif ayrımcılık bekliyoruz. Çünkü biz, çok değil üç dört yıl öncesine kadar yıllık 18-19 milyar dolar dış ticaret fazlası veriyorduk. 2025 gibi zor bir yılda bile ülkemize 12,5 milyar dolar net döviz kazandırdık. Dolayısıyla pozitif ayrımcılığı fazlasıyla hak ediyoruz.

Bu kapsamda taleplerimizi bir kez daha paylaşmak istiyorum: Hazır giyim gibi dış ticaret fazlası veren sektörlerde döviz dönüşüm desteği yüzde 3’ten yüzde 10’a yükseltilmeli. Türkiye genelindeki hazır giyim yatırımları en az üç yıl boyunca 6. bölge teşviklerinden yararlandırılmalı. 4., 5. ve 6. bölgelerde süresi dolan veya dolmak üzere olan teşvik belgeleri için öncelikli ve acil olarak 10 yıl daha süre uzatımı sağlanmalı. Teşvik belgeli yatırımlarda asgari ücretin yüzde 50 fazlasına kadar ücret verilen personelin SGK primleri tam teşvik kapsamına alınmalı; emekli çalışan için ödenen SGK primi teşvikli yatırımlarda tamamen kaldırılmalı. Reeskont kredisi faiz oranları azami yüzde 15 olacak şekilde düzenlenmeli ve acil destek paketleri devreye alınmalı. ve 6. bölgelere taşınan yatırımlarda ikinci el makineler teşvik mevzuatı kapsamına dahil edilerek, bu hatlarda istihdam edilen tüm personel, doğrudan Sigorta Primi İşveren ve İşçi Hissesi desteklerinden faydalandırılmalı.”

Mustafa Paşahan, talep ve beklentilerinin karşılanması durumunda 2027’de hızlı bir toparlanma sağlayabileceklerini, 2030’da sektörü eski gücüne kavuşturabileceklerini sözlerine ekledi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL

KIYMADA TEK TIRNAKLI ETİ VE SAKATAT SKANDALI

Son yapılan laboratuvar testleri, sofralarımıza gelen tehlikenin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi. Mersin'de bir kasapta satılan çiğ kırmızı et kıymasında tek tırnaklı hayvan eti tespit edilirken, Bursa ve Diyarbakır gibi illerdeki bazı işletmelerin adana kebap ile lahmacun harçlarında kanatlı eti ve baş eti kullandığı belirlendi. Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde faaliyet gösteren bir yemek firmasının ise tavuklu rosto köftesinde sakatat (taşlık) bulunduğu ortaya çıktı. Dana köfte, sucuk ve çiğ lahmacun harcı gibi ürünlerde de yaygın olarak kanatlı eti kullanımına rastlandı.

ZEYTİNYAĞI, BAL VE BAHARATTA BÜYÜK OYUN

Uygunsuzluklar sadece et ürünleriyle sınırlı kalmadı. Hatay, Balıkesir, Aydın ve İzmir başta olmak üzere pek çok bölgedeki zeytinyağı markasının natürel sızma zeytinyağı adı altında sattığı ürünlere daha ucuz tohum yağları karıştırdığı saptandı. Burdur'da üretilen süzme çiçek balında taklit ve tağşiş tespit edilirken, çeşitli baharat markalarının sumak ve kırmızı toz biber gibi ürünlerinde gıdada kullanımına izin verilmeyen boya maddelerine rastlandı. İstanbul'da üretilen bir safran ürününde ise yabancı madde saptandı.

BİTKİSEL ÜRÜNLERDE İLAÇ ETKEN MADDESİ

Zayıflama çayları, kahveler ve bitkisel karışımlı macunlar da denetimlere takıldı. İstanbul, Mersin ve Kocaeli'de satılan bitkisel detox çayları, kolajenli kahveler ve epimedyumlu bitkisel macunların içerisinde ilaç etken maddesi kullanıldığı belirlendi. Ayrıca Antalya'daki bir otelde sunulan cin cinsi alkollü içecekte gıdada kullanımına izin verilmeyen alkol tespit edildi.

KAYNAK: EKONOMİM 

DESTEKLER İL VE İLÇEYE GÖRE BELİRLENECEK

Edinilen bilgilere göre, GETAD kapsamında gelir düzeyi düşük ailelerin ihtiyaçları tek tek belirlenecek. AK Parti kaynakları, desteklerin bölgesel ihtiyaçlara göre değişebileceğini belirterek, “Tek tek il il, ilçe ilçe ihtiyaçlar belirleniyor. Gelir düzeyi düşük ailelerin tamamına aynı destekler sağlanmayacak, Antalya’da verilen destekle Hakkari’de verilen aynı olmayacak, ihtiyaçlar ve ailelerin bütçelerindeki ağırlığı çerçevesinde kimi yerde enerji, ısınma kimi yerde kira yardımı gibi ihtiyaçlarına göre belirlenecek.” değerlendirmesinde bulundu. Bu kapsamda bazı bölgelerde enerji ve ısınma, bazı bölgelerde kira, bazı bölgelerde ise gıda desteğinin öne çıkması planlanıyor.

GETAD 2027’DE UYGULAMAYA GİRECEK

2027 bütçesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi sürecinin tamamlanmasının ardından GETAD için bütçe planlaması yapılması bekleniyor. İhtiyaç duyulması halinde sistemin uygulanabilmesi için yasal düzenleme konusunda da adım atılacağı belirtiliyor. GETAD’ın 2027 yılında uygulamaya alınması planlanıyor.

DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI ALANLAR DA KAPSAMDA

Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi ile geliri belirli bir seviyenin altında bulunan hanelere gıda, kira ve ısınma gibi alanlarda destek sağlanması öngörülüyor. Sistemin, düşük emekli maaşı alan vatandaşlara yönelik destek mekanizması açısından da önem taşıması bekleniyor.

SOSYAL YARDIM SİSTEMİ YENİDEN TASARLANACAK

GETAD kapsamında mevcut sosyal yardım sisteminin aile odaklı, kapsayıcı ve fert başına asgari bir geliri sağlayacak şekilde yeniden tasarlanması hedefleniyor. Ekonomi yönetimi tarafından üzerinde çalışmaların sürdürüldüğü belirtilen sistem, sosyal yardım alanında yapısal bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

ALTIN YATIRIM TERCİHİNDE İLK SIRADA

Katılımcıların yatırım tercihleri arasında altın ilk sırada yer aldı. “Altın alırım” diyenlerin oranı bir önceki aya göre 1,7 puan artarak yüzde 43 oldu. Ev, dükkân ve arsa gibi gayrimenkul alacağını belirtenlerin oranı ise 3,5 puan azalarak yüzde 33,6’ya geriledi. Vadeli mevduata yatırım yapacağını belirtenlerin oranı yüzde 7,1’den yüzde 7,3’e yükseldi. Döviz alacağını belirtenlerin oranı yüzde 2,8’den yüzde 4,2’ye, borsada değerlendireceğini söyleyenlerin oranı yüzde 2,4’ten yüzde 3,2’ye çıktı.

12 AY SONRASI ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜZDE 45,60

Hanehalkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi eylül ayında bir önceki aya göre 0,02 puan artarak yüzde 45,60 seviyesinde gerçekleşti. Demografik kırılımlara göre erkeklerde enflasyon beklentisi yüzde 44,2’den yüzde 44,6’ya yükselirken, kadınlarda yüzde 47,4’ten yüzde 47’ye geriledi. 18-39 yaş grubunda beklenti yüzde 43,9’dan yüzde 44,1’e çıkarken, 40-54 yaş grubunda yüzde 45,7’den yüzde 45,3’e geriledi. 55 yaş ve üzerindeki katılımcılarda ise yüzde 48,1’den yüzde 48,3’e yükseldi.

GIDA İLE YAKIT VE ENERJİ ÖNE ÇIKTI

Hanehalkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını düşündüğü ve gelecek 12 ayda fiyatlarının en çok artmasını beklediği gruplarda gıda ile yakıt ve enerji öne çıktı. Gıdayı son bir yılda fiyatı en çok artan grup olarak değerlendirenlerin oranı yüzde 37,8 oldu. Yakıt ve enerjiyi en çok artan grup olarak değerlendirenlerin oranı ise yüzde 33,6’dan yüzde 36,2’ye yükseldi. Gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını bekledikleri gruplarda da gıda yüzde 36,7 ile ilk sırada yer alırken, yakıt ve enerji yüzde 34,7 ile ikinci sırada bulundu.

KONUT FİYATI BEKLENTİSİ GERİLEDİ

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarında beklenen artış oranı bir önceki aya göre 1,44 puan azalarak yüzde 30,69 oldu. Konut fiyatı beklentisi erkeklerde yüzde 30,4’ten yüzde 29,6’ya, kadınlarda ise yüzde 34,5’ten yüzde 32’ye geriledi. Gelir gruplarının tamamında da konut fiyatı beklentisinde düşüş görüldü.

DOLAR BEKLENTİSİ 55,90 TL OLDU

12 ay sonrası ABD doları kuru beklentisi bir önceki aya göre 1,43 TL artarak 55,90 TL olarak gerçekleşti. Erkeklerde dolar beklentisi 55,4 TL’den 56,8 TL’ye, kadınlarda ise 53,2 TL’den 54,7 TL’ye yükseldi. Yaş gruplarının tamamında da 12 ay sonrası dolar kuru beklentisi arttı.

DÖVİZ VE BORSA TERCİHİNDE ARTIŞ

Yatırım tercihlerinde döviz ve borsada değerlendirme yapacağını belirtenlerin oranında da artış görüldü. Döviz alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,2’ye, borsada değerlendireceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 3,2’ye yükseldi. TL’ye dayalı yatırım fonu alacağını belirtenlerin oranı yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e çıktı. Buna karşılık araba alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,1’den yüzde 3,5’e, beyaz eşya ve mobilya gibi dayanıklı tüketim malları alacağını belirtenlerin oranı yüzde 0,9’dan yüzde 0,7’ye geriledi.

ŞEKERBANK’TA ÖDEME 35 BİN TL’YE KADAR ÇIKIYOR

Şekerbank, SGK emeklilerine maaş tutarlarına göre farklı oranlarda promosyon sunuyor. Maaşı 0-9.999 TL arasında olan emeklilere 23 bin TL, 10.000-14.999 TL arasında olanlara 26 bin TL, 15.000-19.999 TL arasında olanlara 32 bin TL, 20 bin TL ve üzerinde olanlara ise 35 bin TL’ye kadar ödeme imkânı sunuluyor. Ek ödemelerden yararlanmak için kampanya kapsamında belirtilen ürün ve hizmet koşullarının yerine getirilmesi gerekiyor.

İŞ BANKASI’NDA 25 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

İş Bankası, SGK emeklileri için 25 bin TL’ye varan emekli promosyonu kampanyasını duyurdu. Bankanın açıklamasında, emekli maaşını İş Bankası’na taşıyan veya ilk emekli maaş ödemesinde İş Bankası’nı tercih eden müşterilere 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunulduğu belirtildi. Bunun yanında 10 bin TL’ye varan ek promosyon fırsatı bulunuyor. İş Bankası kampanyasının 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında geçerli olduğu bildirildi.

YAPI KREDİ’DE 30 BİN TL’YE VARAN ÖDEME

Yapı Kredi, SGK emekli aylığını üç yıl boyunca bankadan alma taahhüdü veren müşterilerine 30 bin TL’ye varan nakit promosyon fırsatı sunuyor. Bankanın açıkladığı koşullara göre temel promosyon tutarı maaş aralığına göre değişiyor. Buna ek olarak fatura talimatı ve kredi kartı harcaması gibi şartların yerine getirilmesi halinde ek ödüller alınabiliyor.

DENİZBANK’TA 18 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

DenizBank, emeklilere 18 bin TL’ye varan nakit promosyon fırsatı sunuyor. Bankanın açıklamasına göre yeni hesap açan, üç yıl boyunca maaş alma sözü veren ve belirlenen ürün ve hizmet koşullarını yerine getiren emekliler, maaş tutarlarına göre ek promosyonlardan yararlanabiliyor.

GARANTİ BBVA’DA 25 BİN TL’YE VARAN FIRSAT

Garanti BBVA’nın 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında geçerli kampanyasında 25 bin TL’ye varan promosyon ve ödül fırsatı bulunuyor. Bankanın açıklamasına göre emeklilere 15 bin TL’ye kadar nakit promosyon sunulurken, belirli harcama, Avans Hesap ve yeni sigorta poliçesi koşullarıyla toplam ödül tutarı artırılabiliyor.

HALKBANK VE VAKIFBANK’TA 12 BİN TL’YE KADAR

Halkbank ve VakıfBank, emekli maaşını taşıyan müşterilerine maaş aralığına göre 8 bin TL ile 12 bin TL arasında promosyon ödemesi sunuyor. Maaşı 10.000-15.000 TL arasında olanlara 8 bin TL, 15.000-20.000 TL arasında olanlara 10 bin TL, 20 bin TL ve üzerindeki maaşlara ise 12 bin TL promosyon ödeniyor.

ZİRAAT BANKASI’NDA 12 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

Ziraat Bankası, SGK emekli maaşını bankadan alan müşterilerine maaş tutarına göre 12 bin TL’ye varan promosyon sunuyor. Maaşı 0-9.999,99 TL arasında olanlara 5 bin TL, 10.000-14.999,99 TL arasında olanlara 8 bin TL, 15.000-19.999,99 TL arasında olanlara 10 bin TL, 20 bin TL ve üzerinde olanlara ise 12 bin TL promosyon ödeniyor.

AKBANK’TA 15 BİN TL’YE VARAN NAKİT PROMOSYON

Akbank, 1-30 Eylül 2026 tarihleri arasında emekli maaşını bankaya taşıyan veya mevcut promosyon taahhüdünü yenileyen müşterilerine 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunuyor. Kampanyadan yararlanmak için üç yıl boyunca maaşın Akbank’tan alınacağının taahhüt edilmesi gerekiyor.

ING’DE TOPLAM 32 BİN TL’YE VARAN PROMOSYON

ING, SGK emekli maaşını bankaya taşıyan müşterilerine maaş tutarına göre ek koşulsuz 15 bin TL’ye varan nakit promosyon sunuyor. Ek nakit promosyonlarla birlikte toplam ödeme tutarının 32 bin TL’ye kadar çıkabildiği belirtiliyor.

EMEKLİ PROMOSYONU BAŞVURUSU NASIL YAPILIYOR?

Emekli promosyonu başvuruları bankaların şubeleri, mobil uygulamaları, internet bankacılığı veya bankaların belirlediği diğer kanallar üzerinden yapılabiliyor. Başvuru yöntemleri bankalara göre değişiklik gösterebildiği için emeklilerin başvuru öncesinde ilgili bankanın güncel kampanya koşullarını incelemesi gerekiyor. Maaşını başka bankaya taşımak isteyen emeklilerin ise öncelikle mevcut bankalarında devam eden bir promosyon taahhüdü bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Taahhüt süresi sona eren veya gerekli koşulları sağlayan emekliler yeni bankanın kampanyasına başvurabiliyor.

142 BİN 768 BEYANNAME YENİDEN İNCELENDİ

Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri bünyesindeki 18 Kontrol Şubesi tarafından yürütülen ikincil kontrol çalışmaları kapsamında 142 bin 768 gümrük beyannamesi ikinci kez incelenerek 717 inceleme raporu hazırlandı. Kontrollerde, 3 bin 606 firma tarafından tescil edilen 23 bin 132 beyannamede usulsüzlük tespit edildi. Bu beyannameler için toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Söz konusu tutarın, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 yükseldiği bildirildi.

160 FİRMAYA SONRADAN KONTROL DENETİMİ

Bakanlık müfettişleri, ileri veri analizi teknikleriyle riskli olduğu belirlenen firmalara yönelik sonradan kontrol denetimleri de gerçekleştirdi. Bu kapsamda denetlenen 160 firma için toplam 1,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı kesildi. Bu tutarda da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 12 artış kaydedildi.

İki denetim çalışmasının toplamı sonucunda, ocak-ağustos dönemindeki toplam ek tahakkuk ve ceza kararı tutarı 10,1 milyar liraya ulaştı. Bakanlık, vergi kayıplarının önlenmesi ve kurallara uygun faaliyet gösteren firmaların haklarının korunması amacıyla dış ticaret işlemlerine yönelik denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.

SATIŞLARDA İNDİRİM HAKİMİYETİ VE DÜŞEN KÂRLILIK

Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, temmuz ayı ile kıyaslandığında ağustosta markaların yüzde 58’inin adet satışını artırdığını aktardı. Ağustos 2025’e göre ise BMD üyelerinin yüzde 57’sinin adet satışının azaldığına işaret eden Sinan Öncel, şu ifadeleri kullandı:

"Markalarımız için kira, enerji ve hammadde başta olmak üzere işletme maliyetleri artarken kârlılık düşmeye devam ediyor. Hazır giyim ve ayakkabı gibi gıda dışı perakendede neredeyse indirimsiz satış yapılamıyor."

MALİYETLERİ DÜŞÜRECEK ÖNLEMLERİN DEVREYE ALINMASI GEREKİYOR

BMD üyesi markaların yüzde 56’sının cironun en az yüzde 41’ini indirimli satışlardan elde ettiğini ve birçok marka için ciro artışının enflasyonun altında kaldığını vurgulayan Sinan Öncel, değerlendirmelerini şöyle sürdürdü: "Üyelerimizin yüzde 76’sı, yani her dört markadan üçü, ağustostan ağustosa yıllık yüzde 30’un altında ciro artışı sağlayabildi. Ciro artışı enflasyonun altında kalmasına rağmen, üyelerimizin büyüme iştahı devam ediyor. Ağustos anketinde markalarımızın altı aylık dönemde mağaza yatırımı ve istihdamla ilgili planlarını da ölçümledik. Üyelerimizin yüzde 47’si yeni mağaza açmayı ve istihdamını artırmayı, yüzde 32’si mevcut mağaza sayısını ve kadroyu korumayı, yüzde 21’i ise verimsiz mağazaları kapatarak istihdamını azaltmayı, yani 2027’ye girerken küçülmeyi planlıyor. Mevcut koşullarda markaların yaklaşık yarısının mağaza yatırımı yapmayı planlaması ekonomiye güven ve yatırım iştahının devam etmesi anlamında olumlu. Ancak her üç üyemizden birinin sadece pozisyonunu korumaya çalıştığını ve her beş üyemizden birinin küçülme hesapları yaptığını görmezden gelemeyiz. Biz bu durumu sektörde artan maliyetlere ve kârsızlığa karşı savunmacı bir döneme doğru gidişin sinyalleri olarak değerlendiriyoruz. BMD üyelerinin mağaza yatırımıyla ilgili planlarını ilk kez bir anketle ölçümlediğimiz için önceki dönemle kıyaslama yapamıyoruz. Ancak sektörde maliyetleri düşürecek önlemlerin geciktirilmesi halinde mağaza sayısını ve istihdamını azaltacak markaların oranının giderek artmasından endişe ediyoruz."

KÜRESEL PİYASALARDA ONS ALTININ SEYRİ

Küresel piyasalarda altının ons fiyatı, geçtiğimiz haftayı yüzde 0,67 yükselişle 4.378 dolardan tamamlamıştı. Üç haftalık düşüş serisine ara veren altın, yeni haftanın ilk işlemlerinde ise hafif aşağı yönlü ve yatay bir seyir izliyor. Yeni haftada ons altın güne 4.360,15 dolar seviyesinden başladı.

GRAM VE ÇEYREK ALTINDA SON DURUM

İç piyasada da vatandaşlar güne "Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?" sorularıyla başladı. Güne 6.849 TL seviyesinden başlayan gram altın 6.849,34 TL’den satılırken, çeyrek altın satış fiyatı ise 11.165,00 TL olarak kayıtlara geçti.

21 EYLÜL 2026 GÜNCEL ALTIN SATIŞ FİYATLARI

Piyasalarda işlem gören diğer altın türlerinde ise satış fiyatları şu şekilde listelendi:

Gram altın: 6.849,34 TL

Çeyrek altın: 11.165,00 TL

Yarım altın: 22.323,00 TL

Tam altın: 44.558,24 TL

Cumhuriyet altını: 44.502,00 TL

Gremse altın: 111.737,31 TL

Ons altın: 4.360,15 dolar

BAŞVURULAR 22 EYLÜL'DE BAŞLIYOR

Kampanyadan faydalanmak isteyen vatandaşlar, 22 Eylül Salı gününden itibaren 19 Ekim'e kadar satış işlemlerini gerçekleştirdikleri bankalara başvurabilecek. Alıcılar, borç kapatma tarihi itibarıyla hesaplanacak borç bakiyelerini de aynı tarihler arasında ilgili bankalardan öğrenebilecek.

Borcunun tamamını kapatamayacak konut ve iş yeri alıcılarına da kısmi ödeme imkânı tanınacak. Borç bakiyesinin yüzde 25'inden az olmamak şartıyla yapılacak peşin ödemelerde de yüzde 25 indirim uygulanacak. Kampanyadan yaklaşık 228 bin konut ve iş yeri sahibinin yararlanması öngörülüyor.

KAMPANYADAN YARARLANMA ŞARTLARI

Kampanyadan, geri ödeme taksitleri en geç Haziran 2025'in sonuna kadar başlamış konut ve iş yeri alıcıları faydalanabilecek. Başvuru tarihi itibarıyla borç kapatmanın yapılacağı aya ait taksitlerin ödenmiş olması, geriye dönük taksit ile emlak vergisi borcunun bulunmaması şartı aranacak. Kalan taksit sayısı 12 ay ve daha az olan alıcılar ise kampanyadan yararlanamayacak.

Kat mülkiyeti oluşmuş projelerde borcunu kapatan alıcılara tapuları teslim edilecek. Bu kapsamdaki vatandaşların bankaya başvururken ilgili belediyeden alacakları emlak beyan değerini gösteren belge ile DASK poliçesini yanlarında bulundurmaları gerekecek.

YENİ ŞİRKETLERİN YÜZDE 37,5’İ İSTANBUL’DA KURULDU

Şirket kuruluşlarının illere dağılımında İstanbul ilk sırada yer aldı. Ağustosta kurulan şirketlerin yüzde 37,5’i İstanbul’da, yüzde 11,1’i Ankara’da, yüzde 5,7’si İzmir’de faaliyete başladı. Ardahan’da ise söz konusu ayda şirket kuruluşu gerçekleşmedi. Sektörel dağılımda toptan ve perakende ticaret öne çıktı. Kurulan şirket ve kooperatiflerin 3 bin 276’sı ticaret, bin 212’si inşaat, bin 155’i imalat sektöründe faaliyet göstermek üzere kuruldu. Gerçek kişi ticari işletmelerinde ise inşaat sektörü 548 kuruluşla ilk sırayı aldı. Bu sektörü 324 kuruluşla toptan ve perakende ticaret, 85 kuruluşla imalat izledi.

KAPANISLARDA DA TİCARET İLK SIRADA YER ALDI

Ağustosta kapanan şirket ve kooperatiflerin 717’si toptan ve perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteriyordu. İmalat sektöründe 266, inşaat sektöründe ise 198 şirket ve kooperatif kapandı.

SEKİZ AYDA 75 BİN 814 ŞİRKET KURULDU

Ocak-ağustos döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4 artarak 75 bin 814’e ulaştı. Bu dönemde kapanan şirket sayısı ise yüzde 1,1 azalarak 18 bin 284 oldu. İlk sekiz ayda kooperatif kuruluşları yüzde 22,5 düşüşle 979’a gerilerken, gerçek kişi ticari işletmesi kuruluşları yüzde 2,1 artışla 11 bin 542’ye yükseldi. Aynı dönemde kapanan kooperatif sayısı yüzde 9,3 azaldı. Kapanan gerçek kişi ticari işletmesi sayısı ise yüzde 9,6 artarak 11 bin 307’ye çıktı.

952 YABANCI ORTAKLI ŞİRKET KURULDU

Ağustosta kurulan yabancı ortak sermayeli şirket sayısı 952 olarak kayıtlara geçti. Bunların 467’si Suriye, 56’sı İran ortaklı şirketlerden oluştu. Yabancı ortak sermayeli şirketlerde yabancı sermaye payı yüzde 79,5 olarak açıklandı. Yılın ilk sekiz ayında kurulan yabancı ortak sermayeli şirketlerin toplam sayısı ise 7 bin 339’a ulaştı. Ağustosta faaliyete geçen 63 kooperatifin 37’sini konut yapı, 19’unu işletme, 3’ünü tarımsal kalkınma kooperatifleri oluşturdu.

Malatya’daki fabrikadan: Çetin Tecdelioğlu (sol başta),
Nihat Tecdelioğlu (sağ başta), Mustafa Tecdelioğlu (sağdan ikinci)

Abdullah Bey’in askere gittiği dönemlere dükkânı kapanıyor, dönünce yeniden işbaşı yapıyordu. Askerlik bitiminde yine Malatya’daki hırdavatçı dükkânında işe koyuldu. Zamanla yanına oğulları Nihat ve Nevzat Tecdelioğlu’nu aldı. Oğullarıyla birlikte hırdavatçılık işi 1966 yılında vefatına kadar sürdü.

Abdullah Bey’in vefatı sonrası Nihat Tecdelioğlu, kardeşi Nevzat Tecdelioğlu’yla işlerini ayırdı, kendi hırdavatçı dükkanını açtı. Nihat Tecdelioğlu, bir yandan hırdavatçılık yaparken, diğer taraftan üretime dönük radarını hep açık tuttu. Nitekim 1968-1969 döneminde bir eczacı arkadaşının yönlendirmesiyle İstanbul’daki Filiz İlaç’a ortak oldu.

Nihat Tecdelioğlu’nun daha çok üretime dönük arayışları, DYO bayiliğinin de etkisiyle Yaşar Holding’in Pınar Süt, Tuborg, Altın Yunus gibi yatırımlarını yaparken bayilerine hisse satışı zincirinin halkaları arasına girmesini de sağladı. Ancak o hisseler sembolik düzeyde kaldı.

Derken 1970’li yıllarda Malatya’daki esnaflar bir araya gelip art arda un fabrikası, Merbolin boya fabrikası, mobilya fabrikası ve kireç fabrikası kurdu. Nihat Tecdelioğlu, üretime dönük radarı hep açık olduğu için bu yatırımların da ortakları arasına girdi.

Nihat Tecdelioğlu’nun hırdavatçı dükkanını ben de 1960’lı yılların sonları, 70’li yılların başlarında Malatya’daki oto elektrik-bobinaj ustası abim Kemal Munyar’ın yanında çıraklık yaptığım günlerden anımsıyorum. Cıvata ihtiyacı olduğunda abimin talimat sesi yükselirdi:

-          Tecdeli’ye git, o cıvataları al gel…

Nihat Bey, 1970’lerin ortalarında büyük oğlu Mustafa ile onun bir küçüğü Abdullah’ı İstanbul’a, Kadıköy Maarif Koleji’ne gönderdi. Bir-iki yıl sonra Malatya’da olaylar patlayınca İstanbul’a taşınma kararı aldı. İstanbul’da ilk aşamada bir un fabrikası kurmak için kolları sıvadı. Ortakları gönülsüz davranınca bir cıvata imalat atölyesi bulundu ve satın alındı.

Nihat Tecdelioğlu, İstanbul Topçular’daki 500 metrekarelik atölyede cıvata üretimini 3-4 yıl kadar ortaklarıyla birlikte sürdürdü. 1980’lerin başlarında ortaklarından ayrıldı, cıvata üretimine işin tek sahibi olarak devam etti.

1985 yılında büyük oğlu Mustafa Tecdelioğlu, ODTÜ İnşaat Mühendisliğini bitirdi, bir inşaat şirketiyle aylık 5 bin dolarlık maaşla Libya’ya gitmeyi planlarken aile işine odaklanması için teklifini yaptı:

-          Gel, 5 bin doları kendi fabrikamızda kazanırsın…

Mustafa Tecdelioğlu, babasının sözünü dinledi, küçük kardeşi Çetin’in adını taşıyan Çetin Cıvata’nın pazarlama şirketini kurdu. Üretim de bu dönemde Topçular’daki 500 metrekarelik atölyeden Bayrampaşa’daki 1500 metrekarelik fabrikaya taşındı.

1990 yılında babası Nihat Tecdelioğlu kanser olunca Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi. Aynı yıl küçük kardeşi de Çetin Cıvata’da göreve başladı. Çatalca’daki mevcut fabrikanın bulunduğu alana ilk adım 4 bin metrekareyle atıldı.

Çatalca’daki tesisin büyüklüğü 60 bin metrekareye ulaşırken, 4 ayrı lokasyondaki yıllık üretim de yıllık 60 bin tonları gördü. Çetin Cıvata’nın ihracatı da 20 milyon Euro’yu aştı.

Geçen gün Mustafa Tecdelioğlu’nun ev sahipliğinde İbrahim Nalbant, Cem Şirolu ve Çetin Tecdelioğlu’yla buluştuk. Mustafa Tecdelioğlu’ndan Çetin Cıvata’nın daha önce dinlediğim öyküsünü anlatmasını istedim. Öyküyle ilgili bilgilerimi tazelerken dönemin Çelik İhracatçıları Birliği Başkanı Adnan Aslan, Diler Holding Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Pektaş ve Mustafa Tecdelioğlu’yla 2018 yılı Eylül ayı başlarındaki buluşmaya uzandım.

İbrahim Pektaş, Mustafa Tecdelioğlu’na takılmıştı:

-          Mustafa Bey’in işi iyi. Tonu 800 dolardan filmaşini alıyor, cıvata yapıp, tonu 3 bin 800 dolardan ihraç ediyor.

Adnan Aslan, sektörün kilo başı ihracat rakamlarından örnekler vermişti:

-          İnşaat demirinin kilosu 60 cent’e, yassı ürün 70 cent’e, boru 1 dolara ihraç ediliyor. Cıvata daha katma değerli bir ürün. O nedenle kilo başına ihracatı 3.8 doları buluyor.

Mustafa Tecdelioğlu’ndan bu verileri güncellemesini istedim, paylaştı:

-          Filmaşinin tonu 750 dolar. Sektörümüzün ortalama ihracat geliri ton başına 3 bin dolar dolayında. Bizde 4 bin dolara kadar çıkıyor. Filmaşin fabrikalarımızda özel işleniyor. İşlemenin de önemli maliyeti var.

1913 yılında Malatya’da Abdullah Bey’in nalbur dükkanıyla çıktığı yolculukta rota, ikinci kuşakta (Nihat Tecdelioğlu) cıvata üretimine yöneldi. Üçüncü kuşak şirketi cıvata üretiminde Türkiye ikinciliğine taşıdı…

Çetin Cıvata Grubu, üçüncü ve dördüncü kuşağın kol kola girmesiyle daha büyük hedeflere doğru yol alıyor…

Nalbur dükkanıyla çıktığı Malatya’ya cıvata fabrikasıyla döndü

 KENDİSİNİ “modern dilenci” olarak tanımlayan CHP eski milletvekili, eski bankacı rahmetli Mevlüt Aslanoğlu’nun Malatya’ya yatırıma yönlendirdiği ailelerden biri de Tecdelioğlu oldu.

Mevlüt Aslanoğlu öncülük etti, Çetin Cıvata Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tecdelioğlu, kardeşleri Abdullah ve Çetin, birlikte karar verip babaları Nihat Tecdelioğlu adına Malatya’da bir ilköğretim okulu yaptırdı.

Böylece Tecdelioğlu Ailesi, Nihat Bey’in 1970’li yılların ikinci yarısında nalbur dükkanını kapatıp ayrıldığı Malatya’ya okul bağışıyla dönmüş oldu.

Rahmetli Mevlüt Aslanoğlu, okulla yetinmedi, Tecdelioğlu Ailesinin Malatya’ya bir de fabrika kurması için çaba harcadı. Çetin Cıvata’yı yöneten Mustafa ve Çetin Tecdelioğlu kardeşler, 2011 yılında Malatya OSB’deki fabrikanın ilk fazını devreye aldı. Malatya’daki fabrika da adım adım büyütüldü, 2016’da bugünkü 30 bin metrekarelik kapalı alana ulaştı.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin olumsuz etkisi sürse de Çetin Cıvata Grubu, Malatya’da üretimini sürdürüyor.

Mustafa Tecdelioğlu, Çetin Cıvata Grubu’nun dört ayrı lokasyonda üretimini sürdürdüğünü belirtti:

• Çatalca: 60 bin metrekare
• Malatya: 30 bin metrekare
• Hadımköy: 2 bin 500 metrekare
• Hadımköy: 4 bin 500 metrekare
  
  3’ten 27 milimetreye kadar bağlantı elemanı üretiyor ciro 60 milyon Euro’yu buluyor

 ÇETİN Cıvata Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tecdeliolu’na ürün yelpazesini sordum, sayı vermek yerine şöyle tanımladı:

-          3 milimetreden 27 milimetre kalınlığa kadar her türlü bağlantı elemanını üretiyoruz. Ürünlerimiz beyaz eşyadan otomotive, mobilyaya birçok sektörde kullanılıyor.

Ciroyu sordum, hesapladı:

-          60 milyon Euro dolayında ciromuz var.

Ekonomide yaşanan sıkıntılı dönemin etkisini de şöyle ortaya koydu:

-          Yıllık 60 bin tonluk üretimimiz vardı. Bu yılı muhtemelen yarısı düzeyinde üretimle kapatacağız.

  Abdullah bilişime yöneldi Çetin Cıvata’da 4’üncü kuşak da görev aldı

  MUSTAFA Tecdelioğlu, kardeşlerinden Abdullah Tecdelioğlu’nun Boğaziçi Üniversitesi mezunu olduğunu belirtti:

-          Abdullah, mezuniyeti sonrasında ortaklarıyla “Boğaziçi Bilgisayar”ı kurdu. Bilişim sektörüne odaklandı.

Ailenin dördüncü kuşağını sordum, anlattı:

• Babamın adını taşıyan büyük oğlum Nihat, yönetim kurulu üyesi. Üretim ve ihracata bakıyor.
• Çetin’in oğlu Kerem, yönetim kurulu üyesi, satış ve pazarlamada görev aldı.
• Benim küçük oğlum Serhat, Hadımköy’deki tel çekme-somun fabrikasıyla ilgileniyor.
   
• BESİAD’ın kurucusu MEV’de Başkan, İSO’da Meclis Başkanlığı adayı

 MUSTAFA Tecdelioğlu, işlerinin yanı sıra sektörün, iş dünyasının sivil toplum örgütlerinde de elini taşın altına koyduğunu belirtti:

-          2001 yılında Bağlantı Elemanları Sanayici ve İş İnsanları Derneği’ni (BESİAD) kurduk. Uzun süre başkanlık görevini yürüttüm. Çelik İhracatçıları Birliği’nin yönetim kurulunda görev aldım, Başkanvekilliği görevinde bulundum.

Adnan Dalgakıran’la MAKFED’i kuran ekibin içinde yer aldığını kaydetti:

-          İhracatçı Birliklerinde ve Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde (TİM) kardeşim Çetin daha etkin görevler aldı. TİM’de Başkanvekili.

Kendisini en fazla mutlu eden sivil toplum örgütü görevinin Malatya Eğitim Vakfı (MEV) Başkanlığı olduğunu vurguladı:

-          Burs verebildiğimiz öğrenci sayısı arttıkça daha çok mutlu oluyoruz. MEV’de ülkemizin gençlerinin eğitimine katkı vermeyi son derece önemsiyoruz.

İstanbul Sanayi Odası’nda (İSO) Meclis Üyesi olduğunu anımsattı:

-          Yeni dönemde İSO Meclis Başkanlığına aday oldum. Deneyimlerimle Meclis Başkanlık Divanı’nda İstanbul sanayisine katkı verebileceğime inanıyorum.

KAYNAK: EKONOMİM

Serbest fonlara ilişkin yapılan düzenlemelere değinen Şimşek, bu fonların dünyadaki uygulamalara kıyasla daha katı kurallara tabi hale getirildiğini söyledi. Şimşek, yeni fon rehberinde teminat sürecinin de güçlendirildiğini belirterek, “Geçiş süreçleri var. Piyasanın uyum sağlaması için geçiş süreçleri normaldir.” ifadesini kullandı.

SORUNLU ALAN KARANTİNAYA ALINDI

Piyasa geneline ilişkin rakamları paylaşan Bakan Şimşek, “2038 adet fon var, bunun 131'ine ilişkin adım atılmış, fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işliyor. Riskin piyasa geneline yayılmaması için güçlü tedbirler alındı. Sorunlu alanı karantinaya aldık, yatırımcıların birikimleri belli sürece yayılarak korunacak.” açıklamasını yaptı.

Tasarruf finansmanı şirketlerinin farklı bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, “Emlak Katılım dün yatırımcıları korumaya yönelik bir süreç başlattı.” diye konuştu. Fon rehberiyle tedbirlerin alındığını kaydeden Şimşek, “Serbest fonlara ilişkin alan çok güçlü şekilde düzenlendi, benzer bir şeyin tekrarlanması çok düşük bir ihtimal.” değerlendirmesinde bulundu.

SPK’nın adımlarına dikkat çeken Şimşek, “Dün düşündüğümüz tedbirlerin çoğunu uygulamaya gerek kalmadı. SPK lisans iptalinden, suç duyurusuna kadar üzerine düşenleri yaptı, bundan sonrası adli makamların süreci, hiç bir ayrım gözetmeden yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak.” dedi. Piyasada güvenin devam ettiğini belirten Şimşek, likiditede ve varlık kalitesinde problem olmadığını ifade etti.

KÜRESEL ARZ ŞOKU VE ENFLASYON BEKLENTİSİ

Dünya konjonktürü ve makroekonomik hedeflere ilişkin verileri de paylaşan Bakan Şimşek, “2026 için geçen yıl öngördüğümüz senaryo, savaş sonucu arz şokuyla çok farklı noktalara geldi.” dedi. Çoklu bir arz şokunun yaşandığını vurgulayan Şimşek, “Hürmüz'ün kapanması önemli ama Bab-ül Mendeb buna eklendi, boru hatları ve rafineriler vuruluyor, bu mazot gibi nihai ürünlere direkt yansıyor. Eşelmobil ile mücadele etmeye çalıştık ama gerçekçi olalım onun da sonu var, yılı yüzde 28-29 gibi bir seviyede enflasyonla tamamlayacağız, piyasa böyle bekliyor.” ifadelerini kullandı.

Cari açık ve bütçe hedeflerine değinen Şimşek, “Hep sürdürülebilir cari açık hedefledik, bu yıl da rahatlıkla yüzde 2'nin altı olurdu ama yüzde 2,6-2,7 gibi bir rakam olacak, bu yönetilebilir. Bu yıl bütçe açığını yüzde 3 olarak öngörüyoruz ama hedef yüzde 3,5'ti, 2027'de de temkinli davranarak açığı yüzde 3,5 olarak öngördük.” dedi.

SAVUNMA VE SOSYAL KONUT BÜTÇESİ ARTIRILDI

Gelecek yılın bütçe önceliklerini aktaran Şimşek, “Gelecek yıl bazı alanları önceliklindendik, böyle bir dünya konjonktüründe savunma harcamalarını yüzde 229 artırıyoruz. Sosyal konut bütçesini yüzde 150 artırdık, sanayi altyapısı, OSB, sulama altyapısı gibi alanları da önceliklindendik ve bütçelerini artırdık.” bilgisini verdi.

Gelecek sene petrol ortalama fiyatının 75-76 dolara inmesi halinde gelir kaybının yaşanmayacağını söyleyen Şimşek, “Para politikası duruşunu bozmadan bütçe ve kamu imkanlarıyla sanayi sektörünü daha güçlü destekleyeceğiz. Bizim için istihdam, sanayi kapasitesinin korunması çok önemli.” diyerek sözlerini tamamladı.

KAYNAK: EKONOMİM

Şirket tarafından yapılan açıklamada, daha önce Pusula Finans Holding Yönetim Kurulu üyeliklerine atandıkları kamuoyuna duyurulan Emre Tezmen ve Erkan Kilimci’nin görevlerinden ayrıldığı bildirildi.

TİCARET SİCİLİ’NDE TESCİL YAPILMADAN AYRILDILAR

Tera Yatırım tarafından yapılan açıklamada, Tezmen ve Kilimci’nin yönetim kurulu üyeliklerinden Ticaret Sicili nezdinde herhangi bir tescil işlemi gerçekleştirilmeden önce ayrıldıkları belirtildi.

Şirketin açıklaması şöyle:

"Şirketimiz tarafından daha önce kamuya yapılan özel durum açıklamalarında, Pusula Finans Holding A.Ş. ve bağlı şirketlerine ilişkin planlanan pay devir süreci kapsamında, Sayın Emre Tezmen ve Sayın Erkan Kilimci'nin Pusula Finans Holding A.Ş. Yönetim Kurulu üyeliklerine atandıkları kamuoyuna duyurulmuştu.

Bu kapsamda, Sayın Emre Tezmen ve Sayın Erkan Kilimci, söz konusu Yönetim Kurulu üyeliklerine ilişkin Ticaret Sicili nezdinde herhangi bir tescil işlemi gerçekleştirilmeden önce, Pusula Finans Holding A.Ş. Yönetim Kurulu üyeliklerinden ayrılmışlardır.

Söz konusu gelişme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği kapsamında yatırımcılarımızın ve kamuoyunun bilgisine sunulur."

TEZMENDEN’İN DE ARALARINDA OLDUĞU 48 KİŞİYE YURT DIŞI YASAĞI

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında yeni kararlar açıklandı.

Başsavcılık tarafından yapılan açıklamaya göre, Tera Yatırım Teknolojisi Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile Katılımevim Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan'ın da aralarında bulunduğu toplam 48 kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı tedbiri uygulandı.

YURT DIŞINA ÇIKIŞ YASAĞI GETİRİLEN İSİMLER

Adliye kaynaklarından edinilen bilgiye göre tedbir uygulanan 48 kişinin isimleri şöyle sıralandı:

Ahmet Özcan, Ali Rıza İncekara, Alper Öztürk, Ayşe Seher Aydın, Berkan Gülen, Bülent Uygun, Büşra Alçelik, Celal Yarız, Emre Tezmen, Enes Furkan Çetinkaya, Enes Yazıcı, Enver Çevik, Erdin Özel, Erkan Kilimci, Feryal Köker, Furkan Baki, Gözde Hacıoğlu, Haldun Saffet İnal, Halil İbrahim Ege, İbrahim Bekci, İlhan Aygün, İsmail Ege, Kemal Akkaya, Lütfi Çetinel, Mehmet Erbey, Mehmet Salih Turhan, Mehmet Yıldırım, Muhammed Yarız, Murat Keçeci, Müjdat Ede, Mustafa Bor, Nilgül Sarıçalı, Oğuzhan Özerkaya, Onur Göğebakan, Orçun Berkay Kaya, Ömer Bedir Çetinel, Ramazan Erbey, Sabahattin Reha Şen, Salih Can Bülbül, Samet Çetinel, Selçuk Kahya, Serdar Turhan, Serhat Güven, Sezai Bekgöz, Sezer Gümüş, Şerifegül Yıldırım, Uğur Akkafa ve Yunus Emre Yıldırım.

PUSULA FİNANS HOLDİNG SÜRECİNDE YENİ GELİŞME

Tera Grubu tarafından daha önce Pusula Finans Holding'in satın alınması konusunda mutabakata varıldığı ve pay devir sürecinin planlandığı açıklanmıştı.

Bu kapsamda Emre Tezmen'in Pusula Finans Holding'de yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanı olarak atandığı kamuoyuna duyurulmuştu.

Son açıklamayla birlikte Tezmen ve Erkan Kilimci'nin, söz konusu yönetim kurulu üyeliklerinden Ticaret Sicili'nde tescil işlemi yapılmadan önce ayrıldıkları bildirildi.

EĞİTİM VE GIDA ENFLASYONU AŞAĞI ÇEKECEK

TCMB, ana eğilimin ağustos ayındaki yükselişinde, geçen yıl eylülde tek seferde gerçekleşen vakıf üniversitesi ücret artışlarının bu yıl ağustos ve eylüle yayılmasının ve hac ücretlerinin kasımdan ağustosa kaymasının etkili olduğunu açıkladı. Bu takvim değişikliklerinin ağustos enflasyonunu yaklaşık 0,25 puan artırdığı, eylül enflasyonunu ise eğitim hizmetleri kaynaklı olarak mekanik biçimde aşağı çekeceği ifade edildi.

Öncü verilerin eylülde mevsimsellikten arındırılmış aylık hizmet enflasyonunda yavaşlamaya işaret ettiği, temel mal fiyatlarında ılımlı seyrin sürmesinin beklendiği kaydedildi. İlk verilerin, özellikle sebze fiyatlarındaki gerilemeyle gıda grubunda yıllık enflasyonun önemli ölçüde düşeceğine işaret ettiği belirtildi.

ENERJİ FİYATLARINDA YUKARI YÖNLÜ RİSK SÜRÜYOR

Gıda ve eğitim tarafındaki olumlu beklentilere karşılık, yüksek enerji fiyatlarının akaryakıt ve tüp gaz üzerinden enerji grubu yıllık enflasyonunu yukarı çekmeye devam etmesi bekleniyor. TCMB, Brent petrolün ağustosta ortalama 91 dolar seviyesinde gerçekleştiğini, eylülün ilk 10 gününde ise ortalamanın 103 dolara yükseldiğini bildirdi. Hürmüz Boğazı kaynaklı gelişmelerin enerji fiyatlarında belirgin yükselişe yol açtığı, TTF doğal gaz fiyatlarındaki artışın da sürdüğü aktarıldı.

SIKILAŞTIRMA MESAJI YİNELENDİ

TCMB, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma olması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını yineledi ve yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu bir kez daha vurguladı.

DÖNERİN ÇEŞİDİ AÇIKÇA YAZILACAK

Yeni düzenlemeyle döner; yaprak, kıyma ve yaprak-kıyma olmak üzere üç kategoride tanımlandı. Yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranının en az yüzde 60 olması şartı getirildi. Döner üretiminde fıstık, peynir, nişasta ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Süt ve yumurta kaynaklı proteinler dışında dışarıdan eklenen azot kaynaklarına da izin verilmeyecek. Tüketicinin satın aldığı ürünün niteliğini anlayabilmesi için “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri, ürün adıyla aynı renk ve puntoda belirtilecek.

ETİKETLERDE “YÜZDE 100” İFADESİ KULLANILAMAYACAK

Tebliğ kapsamındaki ürünlerin ambalajlarında veya markalarında “yüzde 100”, “yüzde 100 dana eti” ve “yüzde 100 göğüs eti” gibi ifadeler yer alamayacak. Bu yönde algı oluşturabilecek logo ve görseller de kullanılamayacak. Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılması halinde etikette “Baş eti içerir” ifadesinin bulunması gerekecek. Kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içindekiler bölümünde açıklanacak.

KÖFTEDE SOYA VE PROTEİN TOZUNA İZİN YOK

Kıymadan hazırlanan köfte, burger ve benzeri kırmızı et karışımlarında protein tozu ve soya ürünleri kullanılamayacak. Baharat ve galeta unundan kaynaklanan nişasta ile bitkisel proteinlerin toplam miktarı yüzde 5’i aşamayacak. Sucukta pH değerinin en fazla 5,4 olması şartı getirilirken, pastırma ve kavurma gibi ürünlerde nem, yağ ve tuz oranlarına ilişkin kriterler de yeniden düzenlendi.

KANATLI KIYMA SADECE DONDURULMUŞ SATILACAK

Kanatlı kıyma ve bu kıymadan hazırlanan karışımlar yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek. Çiğ kanatlı eti ürünlerinin ambalajlarında ise “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” uyarısı bulunacak.

İŞLETMELERE 31 MART 2027’YE KADAR SÜRE

Yeni düzenleme kapsamında mevcut işletmelerin üretim ve etiketleme uygulamalarını 31 Mart 2027’ye kadar yeni şartlara uygun hale getirmesi gerekecek. Geçiş hükümleri kapsamında eski düzenlemelere uygun üretilmiş ve ambalajlanmış ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek.

Bu doğrultuda, KOVAN-Kurumsal Kaynak Planlama Uzmanı Yetiştirme Programı Protokolü İŞKUR ile HAVELSAN arasında imzalandı. Yürütülen programla, Türkiye açısından stratejik öneme sahip savunma sanayisinde nitelikli ve yetkin iş gücünün artırılması hedefleniyor.

500 GENCE EĞİTİM DESTEĞİ

Protokol kapsamında 500 gencin eğitimi için yaklaşık 45 milyon liralık kaynak ayrıldığını belirten Bakan Işıkhan, programın gençlerin mesleki bilgi ve yetkinliklerinin geliştirilmesine ve savunma sanayisinde ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynağının güçlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Işıkhan, iş birliğiyle aynı zamanda gençlerin istihdamına katkı sunulacağını belirterek, savunma sanayisinin nitelikli insan kaynağının güçlendirilmesi yönündeki çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.
 

ÇOCUKLARIN AİLE ORTAMINDA BÜYÜMESİ ÖNEM TAŞIYOR

Çocukların kendi aile ortamlarında büyümelerinin toplumsal değerlerin korunmasındaki kritik rolüne dikkat çeken Bakan Göktaş, "Sosyal ve Ekonomik Destek" hizmetiyle çocukların hem ailelerinin yanında hem de kendi sosyal çevreleri içerisinde desteklendiğini ifade etti.

EYLÜL AYI ÖDEMELERİ HESAPLARA YATIRILDI

Bakanlık olarak çocukların geleceğe güvenle hazırlanması için çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Göktaş, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Çocukların eğitimli, sağlıklı ve kendine güvenen birer fert olarak yetişmeleri, güvenli ve sevgi dolu bir aile ortamında büyümeleri için gayretle çalışıyoruz. Bu kapsamda, çocukların sosyal açıdan desteklenmesi ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması için eylül ayına ilişkin 2 milyar 186 milyon lira tutarındaki Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ödemesini hesaplara yatırdık."

SANDIKTAKİ DENGELER VE MATEMATİKSEL HESAPLAR

Geçmiş seçim sonuçlarındaki farkın kritik yapısına dikkat çeken Çetin, durum analizinde şu ifadelere yer verdi: "Erdal Bahçıvan: 74. Adnan Dalgakıran: 56. Fark: 18 oy. Rahat görünüyordu. Sandığa yaklaşınca tablo başka. Dokuz sandalye el değiştirir… 65–65. Bir tane daha kayar… Başkanlık gider. Demek ki 18 oy fark, aslında 10 sandalyelik bir dengeye dayanıyormuş."

YENİ ADAYLAR VE SEÇİM TAKVİMİ

Seçim sürecindeki yeni dönemi ve adaylık durumlarını aktaran Çetin, yazısında şu değerlendirmelerde bulundu: "Şimdi takvim 2026. 26 Ekim’de İSO yeniden sandığa gidiyor. Bahçıvan yarıştan çekildi. Yerine Ender Yılmaz sahada. Adnan Dalgakıran ise dört yıldır bugünü bekliyor. Eski sonuca bakıp: 'Bahçıvan’ın 74 oyu kime gider?' diye sormak mümkün. Fakat o rakamın tapusu kimsenin cebinde değil."

MİRAS OY DEĞİL KURULAN DÜZEN

Meclis yapısındaki olası değişimlere ve adayların durumuna değinen Çetin, sözlerini şöyle sürdürdü: "Meclis üyeleri de yeniden seçilecek. Bazı isimler yerini koruyacak. Yeni yüzler girecek. Meslek gruplarındaki ağırlıklar farklılaşacak. Kimi ittifak sürecek. Kimi sandıkta çözülecek. Dolayısıyla Ender Yılmaz’ın hanesine peşinen yazılacak 74 oy bulunmuyor. Bahçıvan’dan kalan başka bir şey var: İlişki. Ağırlık. Denge. Yılların kurduğu temas. Miras oy değil, oyu üreten düzen. Yılmaz bunu ne kadar taşıyabilecek? Dalgakıran dört yılda ne kadar alan açtı? Seçimin düğümü burada. İSO’da milyonlar konuşulur. İhracat rakamları sıralanır. Yatırımlar anlatılır. Vizyon çizilir. Sandık açıldığında ise… On sandalye konuşur."

YAZININ TAMAMI BURADA

Berke Öztürk (sol başta), Cem Yalın (sağdan ikinci), Seda Öncel Arıcı (sağ başta)

Cem Yalın, ABD’de sonra bir süre Almanya ve İsviçre’de yaşadı. Sonra Türkiye’ye döndü. Bir süre ailesinin yan sanayi işinde çalıştı. Derken Gebze’de kurulup zamanla üretime de geçen şirkette genel müdürlük görevini üstlendi.

12-13 yıl görev yaptıktan sonra hiç sigorta şirketleriyle bağlantısı yokken, farklı adım atmak amacıyla Türkiye’deki sigorta şirketlerinin yöneticilerine birer mektup gönderdi:

Kasko ve trafik sigortası kapsamında hasarlı araçların tamiri sırasında yedek parçaları aslında pahalı almış oluyorsunuz. O yedek parçaları daha uygun fiyata almanızın bir yolu var.

Cem Yalın’a ilk yanıt veren dönemin Güneş Sigorta Genel Müdürü Mehmet Aydoğdu oldu. Yalın’a ikinci mektup da dönemin Şeker Sigorta Yönetim Kurulu Üyesi Yurdal Sert’ten ulaştı.

Yalın, sigorta sektöründen iki önemli isimden ulaşan yanıtlar üzerine 1994 yılında şirket kurmak üzere kolları sıvadı. Yalın’ın hedeflediği iş modeli şöyleydi:

-          Kasko ve trafik sigortası kapsamında tamiri gereken hasarlı araçlar için doğrudan sigorta şirketleriyle bağlantılı kendi şirketleri devreye girecek. Bu şirket yedek parçayı doğrudan ana tedarikçiden alarak daha uygun fiyatı tutturacaktı.

Kurdukları ilk iki şirketin işleri hayal ettiği şekilde yürümedi. Bunun üzerine 1998 yılında dönemin Genel Sigorta Genel Müdürü Hulusi Taşkıran’ın kapısını çaldı. İş modelini anlattı. İş modeli Taşkıran’ın aklına yattı:

-          Birlikte şirket kuralım ama biz küçük pay sahibi olmayı kabul etmeyiz.

Cem Yalın’ın kasko ve trafik sigortalarına dönük yeni iş modeli çabaları sürerken başta babası olmak üzere ailesinin şu yorumuyla karşılaştı:

-          Ne işin var sigortacılarla. Yedek parça işiyle devam et.

Derken Hulusi Taşkıran, 1999 yılında Cem Yalın’la yeniden buluşma istedi:

-          Sizinle bu işi yapmaya varız. Ancak, Genel Sigorta ve Çukurova Grubu şirketleri için münhasırlık istiyoruz.

Bu kez Cem Yalın çekimser davranan taraf oldu:

-          Bu iş modeline güvenim sarsıldı. Bu işe sermaye koyamayacağım.

Model Genel Sigorta yönetiminin aklına iyiden iyiye yatmış olacak ki, Cem Yalın’a oldukça cazip teklif sunuldu:

-          Sermayeyi Genel Sigorta koyacak. Yatırımı beraber yapacağız. İlk tamirhaneyi de Çukurova Ziraat’in Bayrampaşa’daki arazisinde açacağız.

Böylece “Genel Servis” başlangıçta Maslak’taki bir tamirhanede yola koyuldu ama kısa süre sonra Bayrampaşa’ya geçti.

Genel Sigorta ortaklığıyla kurulan “Genel Servis”te işler 2007 yılına kadar rayında gitti. 2000-2001 döneminde Çukurova Grubu’na ait Pamukbank’a el konulması sonrasında grubun finansal şirketlerinin yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) geçti. TMSF’nin yönetim atadığı şirketler arasında Genel Sigorta da yer aldı.

Cem Yalın, ortaklıkları döneminde Genel Sigorta’nın temettüsünü aksatmadı. 2007 yılında Genel Sigorta’nın Mapfre’ye satılmasıyla birlikte Yalın’da “Biz sigorta tarafında sahipsiz kaldık” hissi oluştu.

2011 yılında Maphre ile Genel Servis arasında ortaklık görüşmesi gündeme geldi. Yalın, Genel Sigorta ile ortaklık oranlarını anımsattı:

-          Yüzde 50-50 ortaklığımız söz konusuydu…

Maphre yönetimi de globaldeki yaklaşımlarını ortaya koydu:

-          Bizim dünyadaki iş modelimizde genelde bu tür ortaklıklar yok…

2012 yılında Maphre tarafı kararını verdi:

-          Biz yüzde 51 pay isteriz. Globalde bir otomotiv akademimiz var. “Genel Servis”i onların çizeceği yol haritasına göre dizayn edelim.

Maphre ile Cem Yalın, 2023 yılında ortaklığı sonlandırma kararı aldı. 2024 yılında da ayrılık gerçekleşti.

Geçenlerde Genel Servis’in Dudullu’daki merkezinde kurucusu Cem Yalın’la sohbet ettim. Yalın, 2024’te başlayan yeni dönem için şu noktanın altını çizdi:

-          Yeni dönemde Axa Sigorta elimizden tuttu. Aslında Axa ile geçmişte, “Bize de Genel Servis benzeri bir yapı kurun, yüzde 50-50 ortak olalım” teklifiyle gelmişti. O dönemde gerçekleşmedi. Maphre ile ortaklık bittiği anda Axa yönetimi aradı.

Axa’nın ardından Allianz ve Anadolu Sigorta ile de çalışmaya başladıklarını bildirdi:

-          Birlikte iş yaptığımız sigorta şirketleri arasında 10 yıl ortağımız olan Maphre de yer alıyor. Ayda 1200 araç onarım kapasitemiz var ama şu anda 3’te biri düzeyinde çalışıyoruz. Şube sayısını çok hızlı olmayan bir tempoda artırmayı düşünüyoruz.

Cem Yalın, otomotiv yedek parçası işi yaparken 32 yıl önce sigorta şirketlerinin yöneticilerine gönderdiği, “Kasko ve trafik sigortası kapsamında hasarlı araçlar için gereken yedek parçayı daha uygun bedelle alma şansınız var” mektubuyla farklı bir kapı açtı…

Genel Servis şimdi, 5 şube, toplam 25 bin metrekarelik alanda 120 personelle farklı sigorta şirketlerine hizmet veriyor…

 Malatya’dan TOBB Yönetim Kuruluna giren ilk başkandı 

MALATYA Ticaret ve Sanayi Odası Genel Sekreterliğinden 1983 yılı sonlarında emekli olan Abdurrahman Yavuz, aynı günlerde oda seçimlerine katıldı ve Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi.

Beyaz eşya ticareti, tekstil ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren Abdurrahman Yavuz, 1984 yılı Ocak ayında önderlik yaptığı kalabalık bir heyetle Ankara’ya gidip bir hafta boyunca başta dönemin Başbakanı Turgut Özal olmak üzere bakanlar ve bürokratlarla görüşmeleriyle dikkatleri çekti.

Abdurrahman Yavuz başkanlığındaki heyet Ankara’da özellikle Organize Sanayi Bölgesi konusunda önemli çalışmalar yaptı, Malatya’ya da görüşmelerden oldukça memnun döndü.

Abdurrahman Yavuz’un başkanlığı döneminde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın o günler için fark yaratan faaliyetlerinden biri de ilk defa eğitim amaçlı bir ihracat seminerinin düzenlenmesi oldu. Yavuz, seminerdeki konuşmasında şu mesajları verdi:

• İlimiz ekonomisinin geliştirilmesi için üretimin ve ihracat hızının artırılması gerekir. İhracat işlemleri daha önce ilimiz dışında yapılırken son zamanlarda kısmen ilimizden yapılmaya başlandı. Bu hususta en büyük eksikliğimiz eleman yetersizliğidir.
• Bu arada devlet her türlü tarım ürünlerine teşvik edici kolaylıklar verdiği halde kuru kayısı bu teşviklerin dışında kalmaktadır. Kuru kayısı, vergi iadesi kapsamına alınmalıdır.

Abdurrahman Yavuz başkanlığındaki Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın girişimleri ile “Kayısı Birlik” kurulması konusu 1984 yılı Eylül ayında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin (TOBB) hazırladığı “Türkiye’nin Sorunları Raporu”na girdi, Başbakan Turgut Özal’a sunuldu.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın İnönü Üniversitesi’yle kurmak üzere adımlarını attığı “sanayi işbirliği merkezi”yle ilgili karar, 3 Temmuz 1987 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak kayıtlara geçti.

1988 yılı Mayıs ayı sonunda yapılan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği seçimli genel kurulunda Malatya için bir ilk yaşandı. Dönemin Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Abdurrahman Yavuz, TOBB yönetim kuruluna girdi.

1991 yılı Eylül ayında dönemin Malatya Valisi Oğuz Kaan Köksal, Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Abdurrahman Yavuz, Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Meral’den oluşan heyet, Ankara’da çeşitli görüşmeler yaptı. Bu görüşmeler sonrası şu bilgiler paylaşıldı:

• Kayısı Birliğin kurulması için gerekli hazırlıklara başlandı.
• Malatya OSB için ek ödenek sorunu aşıldı.

Abdurrahman Yavuz’un görevdeki son döneminde, 1995 yılı ortalarında Malatya OSB’nin yüzde 90 doluluğa ulaşması sonrası, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2. OSB’nin kurulması için çalışmalara başlanması ve yüzde 30 hisse ile ortak olunarak müteşebbis heyetinde de Odanın temsil edilmesi kararlaştırıldı.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın çabaları sonucu Havalimanı yolunda, Özal Köyü’ne kadar olan, yüzde 15’i Hazine, yüzde 10’u özel mülkiyet, geri kalanı da mera olan 3 bin dönüm arazide 2. OSB’nin kurulması çalışmaları başladı, konu Maliye Bakanlığı’na intikal ettirildi. Birkaç ay içinde de 150’den fazla sanayi tesisi için yer tahsisi müracaatı yapıldı.

Malatya Girişim Grubu ve Gürbaşlar Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Başdemir, geçen Pazar sabahı ortak yazışma gruplarından birinde Abdurrahman Yavuz’un vefat haberini paylaştı:

• Malatya’nın ticaret ve sanayi hayatına uzun yıllar boyu önemli hizmetlerde bulunan Abdurrahman Yavuz vefat etti.

Adnan Başdemir, Abdurrahman Yavuz’un Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı döneminden bir fotoğrafı ile son halini şu mesajla gönderdi:

• Kimse gençliğine, yakışıklılığına, zenginliğine, makamına güvenmesin. İbret alalım…

Abdurrahman Yavuz’un vefatı üzerine Nezir Kızılkaya’nın “Bir Asrın Tanığı, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası” kitabından 1983-1995 dönemini yeniden okudum.

Abdurrahman Bey’e Allah’tan rahmet diliyorum…

Mekanı cennet olsun…

KAYNAK: EKONOMİM

​PRİMLER NE KADAR OLDU?

​Trafik sigortası primlerine yaklaşık yüzde 2 oranında zam geldi. İstanbul'daki sıfırıncı basamakta bulunan içten yanmalı motora sahip riskli sürücünün primi 58 bin 214 lira olurken, riski en düşük olan 8'inci basamaktaki sürücünün primi 9 bin 702 lira oldu. Başka bir deyişle, riskli ile risksiz sürücü arasındaki fark yüzde 500 civarında gerçekleşti. Ankara'da ise sıfırıncı basamakta bulunan içten yanmalı motora sahip riskli sürücünün primi 56 bin 566 lira, riski en düşük olan 8'inci basamaktaki sürücünün primi ise 9 bin 428 lira olarak belirlendi.

​CEZA KESİLİP TRAFİKTEN MEN EDİLİYOR

​2026 yılı itibarıyla bin 246 lira ceza ve eksiklik giderilinceye kadar araç trafikten men edilme uygulaması yapılıyor. Trafik polisleri inisiyatif kullanarak yakalanma anında ceza kesip, aracın bağlanmaması için sürücülerden trafik sigortası poliçelerini hemen yaptırmalarını isteyebiliyor. Trafik kazasına karışılması halinde ise poliçe olmadığı için 2 bin 39 lira ceza kesiliyor ve karşı tarafa verilen hasar ödeniyor.

​GECİKEN HER AY İÇİN EK YÜZDE 5 ÖDEME ÇIKIYOR

​Zorunlu trafik sigortasını zamanında yaptırmamak veya yenilememek, gecikilen her 30 gün için poliçe primine yüzde 5 oranında sürprim (gecikme zammı) uygulanmasına neden oluyor. Bu artış oranı maksimum yüzde 50'ye kadar çıkabiliyor. 0'ncı basamak en riskli sürücü grubu olarak kabul ediliyor ve bu gruptaki zorunlu trafik sigortası primine yüzde 200 oranında zam (sürprim) uygulanıyor.

KAYNAK: NTV

​PİYASALAR 25 BAZ PUANLIK FAİZ ARTIŞINI FİYATLIYOR

​Fed, iki günlük toplantısının ardından faiz kararını çarşamba günü saat 18.00 GMT’de açıklayacak. Finans piyasalarında Fed’in politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltmesi güçlü şekilde fiyatlanıyor. Ancak piyasalar açısından asıl belirleyici gelişmenin faiz kararından çok Fed Başkanı Kevin Warsh’ın gelecekteki para politikasına ilişkin mesajları olması bekleniyor.

​FAİZ ARTIŞLARININ DEVAMI ALTINI BASKILAYABİLİR

​IG piyasa analisti Tony Sycamore, Warsh’ın faiz artışını nasıl çerçeveleyeceğinin altın fiyatları açısından kritik olduğunu belirtti. Sycamore, "Faiz artışlarının toplantıdan toplantıya devam edecek bir sıkılaşma döngüsünün başlangıcı olarak sunulması halinde bu, altın başta olmak üzere riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturabilir." ifadelerini kullandı. Buna karşılık, daha ölçülü bir faiz politikasına işaret edilmesinin altın fiyatlarını ve risk iştahını destekleyebileceği değerlendiriliyor.

​YÜKSEK FAİZ ALTININ CAZİBESİNİ AZALTAN FAKTÖRLER ARASINDA

​Altın, enflasyon ve jeopolitik risklere karşı güvenli liman olarak öne çıkarken, yüksek faiz ortamı değerli metal üzerinde baskı oluşturuyor. Bunun temel nedeni, faiz getirisi bulunmayan altını elde tutmanın fırsat maliyetinin faizlerin yükselmesiyle birlikte artması olarak gösteriliyor. ABD’de ağustos ayında tüketici fiyatlarının hızlanması ve çekirdek enflasyonun dört ayın en yüksek artışını kaydetmesi de Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentileri doğrudan etkiliyor.

​ABD TAHVİL FAİZİNDE KRİTİK EŞİK AŞILDI

​Altın fiyatları üzerinde baskı oluşturan bir diğer gelişme ise ABD tahvil faizlerindeki yükseliş oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi pazartesi günü yüzde 5 seviyesine çıkarak Ekim 2023’ten bu yana ilk kez bu psikolojik eşiği aştı. Analistler, yüzde 5 seviyesinin aşılmasının ABD ekonomisi ve hisse senedi piyasaları açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.

​ORTADOĞU GERİLİMİ PETROL FİYATLARINI DESTEKLİYOR

​Jeopolitik cephede ise Yemen’de İran yanlısı Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik yeni saldırıları öne çıktı. Kızıldeniz kıyısında yeni saldırı hazırlıkları yapılırken, petrol arzında yaşanabilecek kesintilere ilişkin endişeler enerji fiyatlarını destekledi.

AÇILAN İŞYERİ SAYISINDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR

TESK verilerine göre, geçen yılın Ocak-Ağustos döneminde 209 bin 991 olan açılan esnaf işyeri sayısı, bu yılın aynı döneminde yüzde 7,99’luk azalışla 193 bin 222’ye geriledi. Yılbaşından bu yana yalnızca Haziran ayında açılan işyeri sayısı geçen yılın üzerine çıkabildi. Geçen yıl Haziran’da 22 bin 286 olan sayı, bu yıl yüzde 10,01 artışla 25 bin 178 oldu. Diğer aylarda ise düşüş hakim oldu. Açılan işyeri sayısı Mart’ta yüzde 12,7 azalarak 22 bin 333’e, Mayıs’ta yüzde 29,24 azalarak 19 bin 414’e, Temmuz’da yüzde 15,16 azalarak 23 bin 396’ya ve Ağustos’ta yüzde 7,54 azalarak 23 bin 387’ye geriledi.

KAPANAN İŞYERİ SAYISINDA ÇİFT HANELİ ARTIŞ

Yeni açılan işletmelerdeki gerilemeye karşın, kapanan işyeri sayısındaki çift haneli artış dikkat çekiyor. Ocak-Ağustos döneminde kapanan dükkan sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11,26 artarak 74 bin 300’den 82 bin 669’a yükseldi. Kapanışlar Ocak’ta yüzde 1,47 artışla 12 bin 736, Şubat’ta yüzde 26,08 artışla 11 bin 617, Mart’ta yüzde 11,54 artışla 9 bin 802 ve Nisan’da yüzde 24,31 artışla 11 bin 699 olarak gerçekleşti. Mayıs’ta yüzde 20,77 düşüşle 7 bin 234’e inen kapanan işyeri sayısı, Haziran’da yüzde 38,61’lik rekor artışla 10 bin 304’e ulaştı. Temmuz’da yüzde 4,44 artışla 9 bin 767, Ağustos’ta ise yüzde 12,96 artışla 9 bin 510 kepenk kapatıldı.

GÜNDE ORTALAMA 344 ESNAF KEPENK KAPATIYOR

Açıklanan istatistiklere göre, bu yılın ilk sekiz ayında Türkiye genelinde günlük ortalama 805 yeni işyeri kurulurken, 344 esnaf ise faaliyetlerine son verdi. Geçen yıla oranla aylık ortalama açılan esnaf işyeri sayısı 26 bin 248 seviyesinden 24 bin 152’ye gerilerken, aylık ortalama kapanan işyeri sayısı 9 bin 287’den 10 bin 333’e yükselmiş oldu.

KAYNAK: EKONOMİM

PİYASA ANALİSTLERİNDEN KRİTİK DEĞERLENDİRME

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yükselen enerji fiyatlarının yanı sıra Fed ve Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) toplantıları öncesinde artan faiz beklentilerinin altın fiyatlarını baskıladığını belirtti. Waterer, "Buna karşın jeopolitik risklerin ve para politikalarına ilişkin belirsizliklerin devam etmesi halinde altındaki düşüşlerin güvenli liman arayan yatırımcılardan alım getirebileceğine" işaret etti.

FED VE BOJ İÇİN FAİZ ARTIŞI BEKLENTİSİ GÜÇLENDİ

ABD’de geçen hafta açıklanan enflasyon verileri, ağustos ayında tüketici fiyatlarının hızlandığını gösterdi. Çekirdek enflasyon göstergelerinden birinde de dört ayın en yüksek artışı kaydedildi. Verilerin ardından piyasalarda Fed’in bu haftaki toplantısında faiz artıracağı beklentisi belirgin biçimde güçlendi. CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed’in salı ve çarşamba günlerindeki toplantısında faiz artırma ihtimalini yüzde 86,5 olarak fiyatlıyor. Bu oran, geçen haftaki enflasyon verileri açıklanmadan önce yaklaşık yüzde 67 seviyesindeydi. Japonya Merkez Bankası’nın da cuma günü faiz artırması bekleniyor. Kalıcı enflasyon ve dirençli ekonomik büyüme, büyük merkez bankalarının faiz artışlarına devam edebileceği beklentisini güçlendiriyor. Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi de küresel enflasyon görünümü üzerindeki baskıyı artırıyor. Altın, geleneksel olarak enflasyona karşı korunma aracı olarak görülse de yüksek faiz ortamı faiz getirisi sağlamayan değerli metalin cazibesini azaltıyor.

PETROL VE DİĞER DEĞERLİ METALLERDE SON DURUM

Petrol fiyatları haftaya yüzde 2’nin üzerinde yükselişle başladı. Suudi Arabistan’a yönelik yeni Husiler saldırıları ve İran’ın Körfez’deki gemilere yönelik saldırıları arz endişelerini artırdı. Suudi Arabistan’daki önemli bir petrol boru hattının kapanması da piyasadaki arz baskısını güçlendirdi. İran ile Körfez ülkeleri arasında yapılması planlanan toplantının ertelenmesi ise Orta Doğu’daki diplomatik çabaların zayıfladığına ilişkin endişeleri artırdı.

Diğer değerli metallerde de aşağı yönlü hareket görüldü. Spot gümüş yüzde 0,7 düşüşle 64,02 dolara geriledi. Platin 1.796,90 dolar seviyesinde yatay seyrederken, paladyum 1.298,80 dolar civarında fazla değişmedi.

TOPLANAN İNEK SÜTÜ 987 BİN TONU AŞTI

Ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü miktarı temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4 artarak 987 bin 634 tona yükseldi. Ocak-temmuz döneminde toplanan süt miktarı ise yüzde 1,9 artışla 6 milyon 841 bin 125 ton seviyesinde gerçekleşti. Temmuz ayında inek peyniri üretimi yüzde 2,9 artarak 72 bin 77 tona, ayran ve kefir üretimi yüzde 5,6 yükselişle 103 bin 171 tona ulaştı. Yoğurt üretimi yüzde 3,5 artışla 140 bin 86 ton, içme sütü üretimi ise yüzde 2,6 artışla 130 bin 610 ton oldu. Tereyağı ve sadeyağ üretimi ise yüzde 0,1 azalarak 8 bin 954 tona geriledi.

AYLIK VERİLERDEKİ DEĞİŞİM DİKKAT ÇEKTİ

Aylık veriler incelendiğinde tavuk eti üretimi haziran ayına göre yüzde 8,4, yumurta üretimi ise yüzde 3,5 artış gösterdi. Aynı dönemde toplanan inek sütü miktarında yüzde 0,8, içme sütü üretiminde ise yüzde 6,6 oranında düşüş kaydedildi.

EN BÜYÜK PAY BUZAĞI DESTEĞİNE

Açıklanan destek paketinde en büyük payı büyükbaş hayvancılık destekleri aldı. Bu kapsamda buzağı desteği için 4 milyar 51 milyon 204 bin 220 lira üreticilerin hesaplarına aktarılacak. Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında malak yetiştiricilerine de 45 milyon 810 bin 800 liralık ödeme gerçekleştirilecek.

BİTKİSEL ÜRETİME DE DESTEK VERİLECEK

Bitkisel üretim kapsamında temel destek için 5 milyon 702 bin 714 lira ödeme yapılacak. Planlı üretim desteği kapsamında üreticilere aktarılacak tutar ise 5 milyon 288 bin 204 lira olarak açıklandı.

TOPLAM ÖDEME 4 MİLYAR 108 MİLYON LİRA

Buzağı ve malak destekleri ile bitkisel üretim ve planlı üretim destekleri dahil olmak üzere çiftçilere bugün aktarılacak toplam tutar 4 milyar 108 milyon 5 bin 938 liraya ulaşacak.

TOPLAM CİRO YÜZDE 30,2 ARTTI

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Temmuz 2026 dönemine ilişkin ciro endeksleri açıklandı. Verilere göre sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerini kapsayan toplam ciro endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,2 yükseldi. Sektörler ayrı ayrı değerlendirildiğinde yıllık bazda en yüksek artış inşaat sektöründe kaydedildi.

YILLIK ARTIŞTA İNŞAAT ZİRVEDE

Temmuz ayında inşaat sektörü ciro endeksi yıllık bazda yüzde 35,8 arttı. Hizmet sektöründe ciro artışı yüzde 34,5 olurken, sanayi sektöründe yüzde 31,5, ticaret sektöründe ise yüzde 27,7 olarak gerçekleşti. Böylece dört ana sektör içerisinde yıllık ciro artışının lideri inşaat sektörü oldu.

AYLIK ARTIŞTA DA İNŞAAT ÖNE ÇIKTI

Toplam ciro endeksi temmuz ayında haziran ayına göre yüzde 1,7 yükseldi. Sektörel bazda aylık değişimlere bakıldığında yine inşaat sektörü öne çıktı. İnşaat sektörünün cirosu bir önceki aya göre yüzde 9,2 arttı.

Aynı dönemde sanayi sektörünün cirosu yüzde 3,0, hizmet sektörünün cirosu ise yüzde 2,5 yükseldi.

TİCARET SEKTÖRÜNDE DEĞİŞİM OLMADI

Temmuz ayında ticaret sektörünün ciro endeksinde ise haziran ayına göre herhangi bir değişim kaydedilmedi. Böylece ticaret sektörü aylık ciro değişiminde diğer üç sektörün gerisinde kaldı.

İNŞAAT İKİ AYRI VERİDE DE ZİRVEDE

Temmuz verileriyle birlikte inşaat sektörü, dört ana sektör arasında hem yıllık hem de aylık ciro artışında ilk sırada yer aldı. İnşaat sektörünün cirosundaki yıllık yüzde 35,8’lik artışın yanı sıra aylık yüzde 9,2’lik yükseliş de sektördeki hareketliliği ortaya koydu.

TEKİRDAĞ’DA E-TİCARET İÇİN YENİ LOJİSTİK KAMPÜSÜ

Bakan Bolat, açılışını gerçekleştirdikleri modern tesisin otomasyon destekli altyapısıyla başta e-ticaret olmak üzere sanayicilerin artan lojistik ihtiyaçlarına hızlı, verimli ve sürdürülebilir çözümler sunacağını belirtti. Bolat, “Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu modern tesisin; 22.000 palet, 730 bin koli ve günlük 250 bin adet sevkiyat kapasitesiyle, otomasyon destekli altyapısı; başta e-ticaret olmak üzere sanayicilerimizin artan lojistik ihtiyaçlarına hızlı, verimli ve sürdürülebilir çözümler sunacak inşallah.” dedi.

HİZMET İHRACATI 124,9 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Lojistik sektörünün Türkiye’nin hizmet ihracatında önemli bir güç haline geldiğini belirten Bolat, hizmet ihracatındaki artışa ilişkin rakamları paylaştı. Bolat, “2002 yılında 14 milyar dolar seviyesinde olan hizmet ihracatımız, 2025 yılında 124,9 milyar dolara yükseldi. Bunun 42,6 milyar doları, yani %34,1’i lojistik hizmetlerinden oluştu.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE LOJİSTİKTE DÜNYADA 9’UNCU SIRADA

Türkiye’nin stratejik konumu, genç ve nitelikli iş gücü, lojistik altyapısı ve hizmet kalitesine dikkat çeken Bolat, ülkenin lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatındaki konumunu da açıkladı. Bolat, “Ülkemiz, sahip olduğu stratejik konum, genç ve nitelikli iş gücü, güçlü lojistik altyapısı ve hizmet kalitesi sayesinde 2025 yılında lojistik ve taşımacılık hizmetleri ihracatında dünyada 9’uncu sıraya yükseldi.” dedi.

LOJİSTİK SEKTÖRÜNE 3,2 MİLYAR LİRALIK DESTEK

Ticaret Bakanlığı olarak lojistik ve taşımacılık sektörünün küresel rekabet gücünü artırmaya yönelik desteklerin sürdürüldüğünü belirten Bolat, 2022-2025 dönemindeki destek miktarını açıkladı. Bolat, “2022-2025 döneminde lojistik ve taşımacılık sektörümüze sağladığımız desteklerin toplamı 3,2 milyar TL’yi aştı. 2012 yılından bu yana hizmet sektörlerimize verdiğimiz toplam destek ise 31 milyar TL’nin üzerine çıktı.” ifadelerini kullandı.

ABD VE AVRUPA’DA LOJİSTİK AĞI OLUŞTURULUYOR

Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları projesi kapsamında ABD ve Avrupa’da lojistik ağı oluşturulduğunu belirten Bolat, ihracatçıların ürünlerini küresel pazarlara daha hızlı ve güvenli ulaştırabilmeleri için altyapı çalışmalarının sürdüğünü söyledi. Bolat ayrıca geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen IGEXX 2026 İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi’nde uluslararası pazaryerleri ve firmalarla yapılan temasların yeni ticari iş birliklerine dönüşmesini ve daha fazla işletmenin küresel e-ticaret ekosistemine dahil olmasını temenni ettiğini belirtti.

YENİ KAMPÜSÜN E-İHRACATA KATKI SAĞLAMASI HEDEFLENİYOR

Tekirdağ’da açılan lojistik kampüsünün e-ihracat kapasitesine katkı sağlaması bekleniyor. Bolat, “Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz bu kampüsün, e-ihracat kapasitesini daha ileri taşıyacağına, Türk ürünlerinin dünya pazarlarındaki tüketicilere daha hızlı ulaşmasına ve ülkemizin e-ihracat hacminin artmasına katkı sağlayacağına inanıyorum.” dedi.

“TÜRKİYE LOJİSTİKTE KÜRESEL MERKEZ OLACAK”

Türkiye’nin üretim, ihracat, lojistik altyapı ve e-ticaret kapasitesinin birlikte büyütüleceğini belirten Bolat, Türkiye Yüzyılı vizyonuna ilişkin mesaj verdi. Bolat, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda; üretimimizi, ihracatımızı, lojistik altyapımızı ve e-ticaret kapasitemizi birlikte büyüterek Türkiye Yüzyılı’nı ticaretin ve ihracatın yüzyılı yapma hedefimize yönelik çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN LOJİSTİK MERKEZ OLMA HEDEFİ

Küresel ticarette güzergâhların yeniden şekillendiğine ve lojistik maliyetlerle tedarik zincirlerinin rekabet gücünde belirleyici hale geldiğine dikkat çeken Bolat, Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasındaki konumuna vurgu yaptı.

Bolat, “Bu dönemde, Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasında güvenilir, hızlı ve alternatif bir lojistik merkez olma potansiyelini daha da güçlendireceğiz.” dedi.

Bakan Bolat, yatırımın Tekirdağ, sanayiciler, ihracatçılar ve e-ticaret sektörü için hayırlı olmasını dileyerek, “Türkiye üretecek, Türkiye ihraç edecek, Türkiye lojistikte küresel merkez olacak.” ifadelerini kullandı.

VERİLERDE OLUMLU GÖRÜNÜM

PPK metninde enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine yönelik değerlendirme öne çıktı. Aylık dalgalanmalara karşın son dönemde enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret ettiği belirtildi. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının da iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği ifade edildi. Metindeki değerlendirmeler, TCMB’nin enflasyon görünümüne ilişkin daha olumlu bir tablo gördüğü şeklinde yorumlandı.

PETROL FİYATLARI YUKARI YÖNLÜ RİSK OLUŞTURUYOR

PPK metninde jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtildi. Brent petrol fiyatının mayıs ayından bu yana ilk kez 102 doların üzerine çıktığı dönemde açıklanan karar, politika faizinin yüzde 37’de tutulmasıyla sonuçlandı. Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükseliş, eylül ayında faiz indiriminin önündeki temel unsurlardan biri oldu.

ATILIM MURAT: “TCMB’Yİ FAİZ İNDİRİMİNDE ENGELLEYEN TEK ŞEY PETROL FİYATLARI”

TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat, eylül PPK metninin makroekonomik iyileşmeleri kabul eden ancak ihtiyatlı yaklaşımı koruyan bir çerçeve sunduğunu belirtti. Murat, “Eylül PPK metni makroekonomik iyileşmeleri kabul eden ancak ihtiyatı elden bırakmayan bir çerçeve sunuyor. Ve ayrıca iç talep zayıflamasının, enflasyon eğiliminin hedefler doğrultusunda ilerlediğini teyit ediyor. Verilerdeki iyileşme vurgusu gelecekteki olası faiz indiriminin teorik zeminini hazırlıyor. Buna karşılık sıkılaşma tedbirinin metinde tutulması da enerji fiyatlarından dolayı yukarı yönlü risklerin vurgulanmaya devam etmesi, piyasadaki erken gevşeme beklentisinin önüne geçmeyi amaçlıyor. TCMB aceleci bir sinyal vermekten özenle kaçınıyor. İşler beklediğimiz gibi iyiye gidiyor diyor TCMB, ama benden hemen bir faiz indirimi de beklemeyin, tetikteyim, diyor.” ifadelerini kullandı.

Murat, petrol fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde ise “Enflasyon Raporu yayımlandığı gün Brent petrol 88 dolardı, bugün 102 dolar. Eğer bugün 88 dolar olsaydı TCMB kesinlikle 100 baz puan indirim yapardı. Metin oldukça güvercin, her şey istediği gibi ilerliyor TCMB’nin. Bir sıkıntı ABD Başkanı Trump’ın seçime kadar petrol fiyatlarının düşmeyeceğine yönelik açıklaması. Şayet Brent petrol ekim toplantısında 115-120 dolar seviyesinde olursa TCMB yine pas geçebilir. TCMB’yi faiz indiriminde engelleyen tek şey petrol fiyatları; onun dışında tüm göstergeler TCMB’nin istediği doğrultuda gidiyor.” dedi.

EKİMDE 100 BAZ PUANLIK İNDİRİM BEKLENTİSİ

QNB Türkiye Baş Ekonomisti Erkin Işık, TCMB’nin enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama ve zayıf talebin fiyat baskılarını sınırlayıcı rolü konusunda daha olumlu değerlendirme yaptığını belirtti. Işık, “TCMB, enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama ve zayıf talebin fiyat baskılarını sınırlayıcı rolü konusunda daha olumlu bir değerlendirme yaparken, enerji fiyatlarına ilişkin riskleri de vurgulayarak temkinli yaklaşımını koruyor.” dedi.

Işık, faizlerin sabit tutulmasının enflasyon risklerine karşı temkinli duruşu yansıttığını belirterek, “Faiz kararlarına ilişkin yeni bir yönlendirme yapılmasa da enflasyon eğiliminde bozulma yaşanmaması ve enerji fiyatlarının bir miktar gerilemesi halinde, ekim toplantısında 100 baz puanlık bir indirim olasılığını yüksek görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

İNANÇ SÖZER: “EKİM TOPLANTISINDA 100 BAZ PUANLIK SINIRLI BİR FAİZ İNDİRİMİ İÇİN ALAN OLUŞACAKTIR”

EMCAP Advisory Yönetici Ortağı Dr. İnanç Sözer, Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutarak bekle-gör yaklaşımını sürdürdüğünü belirtti. Sözer, “Merkez Bankası, beklentilere paralel olarak politika faizini %37,0 seviyesinde sabit tutarken, 22 Ekim’de gerçekleştirilecek bir sonraki toplantıya ilişkin belirgin bir yönlendirme yapmayarak bekle-gör yaklaşımını sürdürdü. TL cinsi tasarruflardan dövize doğru belirgin bir yönelim yaşanmaması halinde, ekim toplantısında 100 baz puanlık sınırlı bir faiz indirimi için alan oluşacaktır.” dedi.

2027’DE ENFLASYON SINAVI

Sözer, enflasyondaki düşüşün kalıcı hale gelmesinin önemine dikkat çekerek, 2027 yılına ilişkin değerlendirmesinde “Ancak asıl sınav 2027’de başlayacak. Baz etkisinin desteği azaldığında enflasyondaki düşüşün devam edip etmeyeceği, beklentilerin ne ölçüde iyileştiği ve fiyatlama davranışlarındaki katılığın kırılıp kırılmadığı daha net görülecek.” ifadelerini kullandı.

ALTUĞ ÖZASLAN: “FAİZ İNDİRİMİ SÜRECİNE YENİDEN BAŞLAYACAĞIZ”

Nurol Portföy Yönetim Kurulu Danışmanı Dr. Altuğ Özaslan, petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesine geldiği bir ortamda TCMB’nin faiz indirimine başlamasının daha güvercin algılanabileceğini belirtti.

Özaslan, “Brent petrol $100’e gelmişken TCMB’nin faiz indirimi sürecini yeniden başlatması olması gerekenden daha güvercin algılanırdı. Bu yüzden TCMB olması gerekeni yaparak faizi sabit tuttu.” dedi.

PPK metnini önceki toplantıya göre daha iyimser bulduğunu belirten Özaslan, “Baz etkisi sebebiyle eylül ayı enflasyonu açıklanınca yıllık enflasyonda gerileme göreceğiz. 22 Ekim’deki PPK itibarıyla, bugünkü şartlar devam ederse, faiz indirimi sürecine itidalli adımlarla yeniden başlayacağımızı ve seneyi %35 seviyesinde bir politika faizi ile kapatacağımızı düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

GÖZLER EKİM TOPLANTISINDA

TCMB’nin politika faizini yüzde 37’de sabit tutmasının ardından piyasalarda gözler 22 Ekim’de yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısına çevrildi. Uzmanların değerlendirmelerinde, enflasyon görünümünün olumlu seyretmesi ve enerji fiyatlarındaki risklerin sınırlanması halinde ekim ayında 100 baz puanlık faiz indirimi beklentisi öne çıktı. Petrol fiyatlarının yükselmesi halinde ise TCMB’nin temkinli duruşunu sürdürmesi ihtimali gündemde bulunuyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

11 Eylül 2026 Cuma gününün ilk saatlerinde güncel altın satış fiyatları belli oldu.

GRAM ALTIN 6 BİN 733 LİRAYI AŞTI

Günün ilk saatlerinde gram altının satış fiyatı 6.733,35 TL olarak kaydedildi.

Çeyrek altının satış fiyatı ise 11.007,00 TL oldu.

YARIM ALTIN 22 BİN LİRAYI AŞTI

Yarım altın 22.012,00 TL'den satışa sunulurken, tam altının satış fiyatı 44.275,17 TL olarak açıklandı.

Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 43.882,00 TL oldu.

GREMSE ALTIN VE ONS ALTINDA SON DURUM

Gremse altının satış fiyatı 111.027,47 TL olarak belirlenirken, ons altının satış fiyatı 4.303,84 dolar seviyesinde bulunuyor.

11 EYLÜL GÜNCEL ALTIN SATIŞ FİYATLARI
Gram altın satış fiyatı: 6.733,35 TL
Çeyrek altın satış fiyatı: 11.007,00 TL
Yarım altın satış fiyatı: 22.012,00 TL
Tam altın satış fiyatı: 44.275,17 TL
Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.882,00 TL
Gremse altın satış fiyatı: 111.027,47 TL
Ons altın satış fiyatı: 4.303,84 dolar

BİR SONRAKİ TOPLANTI 22 EKİM’DE

Merkez Bankası, temmuz ayında gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu toplantısında da politika faizini yüzde 37’de sabit bırakmıştı. TCMB’nin bir sonraki faiz toplantısı 22 Ekim tarihinde gerçekleştirilecek.

YÜKSEK ENERJİ FİYATLARI ENFLASYON İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR

PPK karar metninde enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelere yer verildi. Kurul karar metninde şu ifadeleri kullandı: “Aylık dalgalanmalara karşın son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğilimi, haziran ayındaki eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı bir miktar gerilediği görülmüştür.”

Karar metninde öncü verilerin ana eğilimde geçici bir yükselişe işaret ettiği belirtilirken, iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiği ifade edildi. Kurul, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğuna dikkat çekti.

“ENFLASYONDA KALICI BOZULMA OLURSA SIKIŞTIRACAĞIZ”

Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini bildirdi. PPK karar metninde şu ifadelere yer verildi: “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir.” Karar metninde politika faizine ilişkin adımların enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak belirleneceği ifade edildi. Kurul ayrıca enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını açıkladı. “Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.”

LİKİDİTE KOŞULLARI YAKINDAN İZLENECEK

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması halinde likidite koşullarının yakından izleneceği belirtildi. Karar metninde, parasal aktarım mekanizması ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği kaydedildi.

ENFLASYON HEDEFİ YÜZDE 5

Merkez Bankası, politika kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleneceğini bildirdi. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edeceğini ifade etti.

KAYNAK: EKONOMİM

ENDEKS 50 EŞİĞİNİN ÜZERİNDE SEYRİNİ SÜRDÜRDÜ

Endeksin Ocak 2024’ten bu yana büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşik değerinin üzerinde seyretmesi, ihracat pazarlarındaki talep koşullarının pozitif görünümünü koruduğunu ortaya koydu. Yılın ilk çeyreğinde ortalama 51,5, ikinci çeyreğinde ise 50,3 seviyesinde bulunan endeks, temmuz-ağustos döneminde ortalama 52,5’e yükseldi. Veriler, üçüncü çeyrekte Türkiye’nin ihracat yaptığı pazarlardaki talep koşullarının güç kazandığına işaret etti.

ABD VE AVRUPA PAZARLARINDA HAREKETLİLİK...

Türkiye imalat sanayi ihracatından yaklaşık yüzde 6 pay alan ABD’de üretim artışının Nisan 2022’den bu yana en yüksek hızına ulaştığı bildirildi. Almanya ve Birleşik Krallık’ta ekonomik aktivite ikinci ay üst üste genişlerken, büyüme hızının temmuz ayına kıyasla arttığı kaydedildi.

ORTA DOĞU PAZARLARINDA TOPARLANMA...

Orta Doğu pazarlarında da toparlanma eğilimi güçlendi. Birleşik Arap Emirlikleri’nde üretim artışı son 6 ayın, Suudi Arabistan’da ise son 7 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Kuveyt’te büyümenin savaş öncesinden bu yana en güçlü seviyeye ulaştığı belirtildi. Katar ve Mısır’da ise üretimdeki gerilemenin devam ettiği kaydedildi.

YILLIK İHRACAT 280,3 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Türkiye’nin ağustos ayı ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,1 artarak 23,5 milyar dolara yükseldi. Yıllıklandırılmış ihracat ise 280,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. 282 milyar dolarlık yıllık ihracat hedefiyle mevcut seviye arasındaki fark 1,7 milyar dolara kadar geriledi.

BOLAT’TAN İHRACAT PERFORMANSI MESAJI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dış pazarlardaki talep koşullarındaki iyileşmenin yanı sıra ihracata yönelik destekler ve ticari diplomasi faaliyetlerinin katkısına dikkat çekti. Bolat, bu gelişmelerin etkisiyle ihracat performansındaki artışın önümüzdeki dönemde de sürmesinin beklendiğini ifade etti.

MADENCİLİK VE ELEKTRİK ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ

Sanayinin alt sektörlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,8 düştü. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektöründe ise yıllık bazda yüzde 5,6 azalış kaydedildi. İmalat sanayi ise yıllık bazda yüzde 0,3 artış göstererek diğer ana sektörlerden pozitif ayrıştı.

AYLIK BAZDA TÜM ANA SEKTÖRLER GERİLEDİ

Temmuz ayında sanayi üretimi bir önceki aya göre yüzde 1,0 azaldı. Aylık bazda madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,2, imalat sanayinde yüzde 0,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımında ise yüzde 2,2 düşüş gerçekleşti.

HAZİRAN VERİLERİNE GÖRE GÖRÜNÜM DEĞİŞTİ

Haziran ayında sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 1,4 gerilemiş, aylık bazda ise yüzde 0,1 artmıştı. Temmuz verileriyle birlikte sanayi üretimindeki yıllık daralmanın sürdüğü görülürken, aylık görünüm yeniden negatife döndü.

TÜİK SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİNİ NASIL ÖLÇÜYOR?

TÜİK’in sanayi üretim endeksi; madencilik ve taş ocakçılığı, imalat ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörlerindeki üretim hacminde meydana gelen değişimi ölçüyor.

Altı aydır devam eden savaşta kalıcı bir çözüm sağlanacağına ilişkin beklentilerin zayıflaması ve çatışmaların yeniden alevlenmesi, fiyatları ağustos başından bu yana yaklaşık yüzde 25 yukarı taşıdı. Piyasalarda özellikle bölgedeki saldırıların enerji altyapısına ve petrol taşımacılığına zarar verme ihtimali yakından takip ediliyor.

ORTA DOĞU’DA GERİLİM YENİDEN TIRMANDI

Orta Doğu’daki çatışmalar salı günü daha da şiddetlendi. İran destekli Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerine saldırılar düzenledi. Böylece ABD’nin bölgedeki önemli müttefiklerinden Suudi Arabistan da çatışmaların daha fazla içine çekilmiş oldu. Yaşanan gelişmeler, petrol üretimi ve sevkiyatında yeni aksaklıklar yaşanabileceği endişesini artırdı.

Bölgedeki gerilim yalnızca Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki saldırılarla sınırlı kalmadı. ABD güçlerinin çok sayıda İran petrol tankerini hedef aldığı belirtilirken, İran da Ürdün’de bulunan bir ABD üssüne saldırı düzenledi. Karşılıklı saldırıların enerji piyasalarına yansımasıyla birlikte yatırımcıların petrol fiyatlarında daha yüksek bir risk primi talep ettiği görülüyor.

ANALİSTLER: RİSK PRİMİ YÜKSEK KALABİLİR

ING analistleri, son gelişmelerin bölgedeki çatışmanın kısa sürede sona ereceğine yönelik beklentileri zayıflattığını belirtti. Analistler, barış görüşmelerinin yeniden başlamasının hâlâ uzak bir ihtimal olduğunu vurgularken, petrol piyasasının bu süreçte önemli bir risk primini fiyatlamaya devam edebileceği değerlendirmesinde bulundu.

PETROL ARZINDA YENİ KESİNTİ KORKUSU

Bölgede enerji altyapısına ve kritik deniz taşımacılığı güzergahlarına yönelik saldırılar, küresel petrol arzı açısından yeni riskler oluşturuyor. Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının bir bölümünü Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştırdığı belirtilirken, krallığa yönelik saldırıların uzun sürmesi halinde ham petrolün küresel piyasalara ulaştırılması daha karmaşık hale gelebilir. Bu durum, zaten baskı altında olan petrol arzına yönelik endişeleri daha da artırıyor.

OCBC analistleri de son gelişmelerin petrol piyasası açısından ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. Analistler, İran’ın Suudi Arabistan’daki enerji tesislerine yönelik saldırıları ve ardından beş İran tankerinin imha edilmesinin, petrol arzında yeni ve uzun süreli bir kesinti yaşanabileceğine ilişkin endişeleri güçlendirdiğini belirtti.

GÖZLER ŞİMDİ YÜZ DOLAR SEVİYESİNDE

Petrol piyasalarında bundan sonraki süreçte Orta Doğu’daki saldırıların seyri ve enerji sevkiyatının ne ölçüde etkilenebileceği belirleyici olacak. Brent petrolün 100 dolar sınırına dayanması, piyasaların bölgedeki gelişmelere ne kadar duyarlı hale geldiğini ortaya koyarken, çatışmaların genişlemesi durumunda fiyatların bu kritik seviyeyi aşabileceğine ilişkin beklentiler de güçleniyor.

KAYNAK: EKONOMİM

-          MÜSİAD EXPO’nun ilki 1996 yılında İzmir Fuarı’nda gerçekleşmişti. O tarihten beri iki yılda bir MÜSİAD EXPO’yu düzenliyoruz. Bu yıl 114 ülkeden 50 bini aşkın katılımcı bekliyoruz. 50 bin katılımcının 8 bini yurt dışından gelecek.

Burhan Özdemir’e düzenlediği sohbet toplantısında MÜSİAD Genel Başkan Yardımcıları Muhammed Selim Başdemir, Fahrettin Oylum, Yönetim Kurulu Üyesi Mahmut Sefa Çelik eşlik etti.

Özdemir’de MÜSİAD EXPO ile ilgili sunumu sonrası 6 Eylül 2026’da açıklanan ve aynı gün Resmi Gazete’de yayınlanan Orta Vadeli Program 2027-2029’la ilgili değerlendirmesini sorduk, yanıta şöyle girdi:

-          OVP’de ilk kez nominal istikrar değil, piyasanın reel beklentileri öne çıktı. Daha gerçekçi veriler ortaya konuldu. Bu yılın yüzde 28.4 enflasyonla tamamlanması beklentisi, MÜSİAD’ın üye anketiyle uyumlu. Bizim ankette de yüzde 28.5 çıktı.

Enflasyonda tek hanenin 2029’da öngörülmesini de daha gerçekçi bulduklarını belirtti:

-          2027 yılında yüzde 21 enflasyon öngörülmesini de daha gerçekçi bulduk. Yeni dönem OVP’si genel olarak daha temkinli bir yaklaşımı yansıtıyor.

Şu noktanın altını çizdi:

-          Bir yılda enflasyonun tek haneye düşeceği gibi bir hedef belirlenseydi, piyasa için öngörülemez durum devam ederdi. O nedenle en gerçekçi, en rasyonel OVP diye değerlendiriyoruz.

OVP’deki büyüme hedeflerini irdeledi:

-          OVP’de bu yılki büyüme hedefi yüzde 3.3’e çekilirken, 2027’de yüzde 4.2, 2028’de yüzde 4.6 ve 2029’da yüzde 5 öngörülüyor. Enflasyon düşürülürken büyüme nasıl yönetilecek? “Enflasyon düşerken büyüme olmaz” diye bir şey yok ama nasıl yönetilecek, tartışılmalı.

Türkiye’nin sadece enflasyonla boğuşmadığına işaret etti:

-          Enflasyon toplumun canını yakıyor, o nedenle gündemde ilk sırada yer alıyor ama ekonomi programının tek hedefi haline gelmesi de doğru değil. “Enflasyon düşerse tüm problemler hallolur” bakışını doğru bulmuyorum.

Ardından ekledi:

-          “Enflasyonu önemsemeyelim” demiyorum ancak tek hedef haline getirilmesini doğru bulmuyorum. Enflasyonu yaratan farklı kaynaklar var. Tüketim bunlardan biri. Ayrıca şokların, yatırım ile finansman koşullarının etkisi de var.

Enflasyonla mücadele konusunda sanayi üretimine dikkat çekti:

-          Enflasyonu düşürmek amacıyla üretimi soğutmak zorunda kalmamalıyız. Ülkemizin insanını ve sanayicisini enflasyonu düşürmek ve üretimi soğutmak gibi bir seçenek arasında bırakmayalım.

Burhan Özdemir, faizlerin yüksekliği konusundaki bir soruyu yanıtlarken şu değerlendirmeyi yaptı:

-          Üretimi canlandırmak amacıyla faizleri indirmek tek başına doğru bir sonuç vermez. Önceki dönemlerde düşük faiz ortamında sağlanan kredilerin önemli bölümü üretim yerine arsa ve servet birikimine yöneldi. Yani, geçmişte bu test edildi.

Sanayicilerin bugün yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kalmasının nedenlerini geçmişte aramak gerektiğine vurgu yaptı:

-          Kredi imkanlarının olduğu dönemlerde teknolojik dönüşüme ve özkaynakların güçlendirilmesine yeterince kaynak ayrılmadı.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, bir süredir uygulanan ekonomik programın, “erken sanayisizleşme” etkisine dikkat çekiyor.

MÜSİAD Başkanı Özdemir’in, “Enflasyonu düşürmek amacıyla üretimi soğutmak zorunda kalmamalıyız” mesajı da “erken sanayisizleşme” uyarısıyla örtüşüyor…

‘Savunma’yı örnek alalım, sağlık ve gıda sektörü için ‘başkanlık modeli’ne geçelim 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, savunma sanayisinde sağlanan başarıya, ulaşılan noktanın önemine dikkat çekti:

-          Doğrudan Cumhurbaşkanımıza bağlı Savunma Sanayi Başkanlığı modelinin sağlanan başarıda büyük payı var. Ancak, savunma sanayi bugünkünün 3 katı büyüklüğe de ulaşsa, Türkiye’nin genel büyümesine etkisi, katkısı sınırlı kalır.

Savunma sanayinde başarıya ulaştıran modelin başka sektörlere de uygulanmasını önerdi:

-          Sağlık ve gıda sektörü için de başkanlık modeline geçilmeli. Yani, “Gıda Endüstrisi Başkanlığı” ve “Sağlık Endüstrisi Başkanlığı” kurulmalı. Evet, bakanlıklar var ama her iki bakanlık da endüstri tarafına odaklanacak yapıda değil.

 Teknoloji yoğun üretime geçişte gecikmenin maliyeti daha yüksek 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, sanayide yatırım kararlarının yalnızca kısa vadeli finansman koşullarıyla alınmaması gerektiğini belirtti:

-          Sanayide yatırım kararları öngörülebilirlik, verimlilik ve teknolojik dönüşüm perspektifiyle ele alınmalı. Türkiye, önümüzdeki dönemde yapay zeka ve yeni teknolojilere daha fazla yatırım yapmalı.

Teknolojiye, yapay zekaya bütün dünyanın para harcadığını vurguladı:

-          Bizim de harcamamız gerekiyor. Başkaları bu dönüşümden yüzde 20, 30, 40 etkilenirken biz yüzde 100 etkilenebiliriz. Çünkü, teknoloji yoğun üretime geçişte gecikmenin maliyeti çok daha yüksek olur. Bilmediğimiz şeyi tahminle yönetemeyiz.

Ardından ekledi:

-          Türkiye’nin rekabet gücü yalnızca maliyet avantajıyla değil, teknoloji, Ar-Ge, yazılım, tasarım, mühendislik ve verimlilik artışıyla şekillenecek.

İhracatta imalat sanayinin payının yüzde 94 dolayında olmasının güçlü sanayi altyapısının kanıtı olduğuna işaret etti:

-          Ancak, yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının yüzde 4.4 seviyesinde kalması, önümüzdeki dönüşümü net bir şekilde ortaya koymaktadır.

70 ülkeden 400’ü aşkın nitelikli alım heyeti geliyor 

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, “MÜSİAD EXPO 2026”nın 300’ü aşkın firmanın stantlarında dünya pazarlarıyla buluşmasına ortam hazırlayacağını bildirdi:

-          MÜSİAD EXPO, yalnızca ürünlerin sergilendiği bir alan değil, yeni ortaklıkların kurulduğu, ihracat ağlarının genişletildiği ve sürdürülebilir küresel ticaret fırsatlarının inşa edildiği dinamik bir ekosistemdir.

Fuar döneminde 70 ülkeden 400’ü aşkın nitelikli alım heyetinin üreticilerle, ihracatçılarla doğrudan masaya oturtulacağını vurguladı:

-          Organize edilecek ikili iş görüşmeleri ve ticari diplomasi temaslarıyla fuar kapsamında en az 5 milyar dolarlık somut ticaret hacmine ulaşmayı hedefliyoruz. Üreticimizin yeni pazarlara erişimini hızlandırmak en temel gayemiz.

  Her önüne gelenin istediği yatırımı yapmaması gerekir

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, 3-4 aydır Türkiye’deki atıl kapasite üzerinde çalıştıklarını bildirdi:

-          Atıl kapasite hem fırsattır hem de dert yaratabilir. Atıl kapasite üretim maliyetlerine yansıyor. Yani, çok daha masraflı üretim yapılmasına yol açabiliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın yatırımlarla ilgili frenleyici tedbirlerle donatılması gerektiğini savundu:

-          Her önüne gelenin istediği yatırım yapmasına müsaade edilmemeli. Yatırımcılar, “Kendi paramı harcıyorum” diyebilir. Ancak, o para son tahlilde ülkenin kaynağıdır. O kaynağı plan çerçevesinde değerlendirmek gerekir.

Türkiye’nin sanayi envanterinin çıkarılması gerektiğinin altını çizdi:

-          Envanter çıktıktan sonra yatırımların doğru yönlendirilebileceği bilgiye sahip olunur.

 Çin’e karşı ticari bariyer gerekiyor

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, Çin’in küresel ticaretteki ağırlığı üzerinde durdu:

-          Çin’e karşı ticari bariyerler gerekiyor. Bu bariyerlerin belki enflasyona yukarı yönlü etkisi olabilir.

Küresel gelişmelerin Türkiye’nin ihracatına etkilerini değerlendirdi:

-          Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının olumsuz yansımaları elbette oldu. Ancak, tekstil sektörüne sipariş dönüşü sağladı. Avrupalı alıcılar olası riskleri dikkate alarak siparişlerini Çin yerine Türkiye’ye kaydırdı.

Özdemir, küresel ticaret hacminde de önemli bir yavaşlama yaşandığına işaret etti:

-          Bu ortamda Türkiye’nin yeni tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendirmesi oldukça önemli. Küresel jeopolitik gelişmeler tedarik zincirlerini yeniden şekillendiriyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

TÜRKİYE’DE FARK 6,7 PUANA ULAŞTI

Küresel piyasalardaki ayrışma Türkiye'de de dikkat çekti. 31 Ağustos itibarıyla Türkiye'de benzinin üç aylık fiyat artışı yüzde 14,3 olurken dizel yüzde 21 yükseldi. Böylece dizel, aynı dönemde benzinden 6,7 puan daha fazla zamlandı. Avrupa'nın bazı büyük ekonomilerinde de benzer bir tablo görüldü. Almanya'da üç aylık benzin fiyatı yüzde 12,2 artarken dizel yüzde 16,9 yükseldi. Fransa'da benzin yüzde 1,4 gerilerken dizel yüzde 3,9 arttı. Polonya'da benzin yüzde 2,7 yükselirken dizeldeki artış yüzde 11,3 oldu. Macaristan'da ise benzin yüzde 0,3 gerilerken dizel yüzde 10,7 arttı.

DİZEL NEDEN DAHA HIZLI YÜKSELİYOR?

Dizelin benzinden daha hızlı yükselmesinin arkasında yakıtın ekonomideki kullanım alanı da bulunuyor. Benzin ağırlıklı olarak binek araçlarda kullanılırken dizel; kamyon, gemi, tren, traktör ve ağır iş makineleri başta olmak üzere taşımacılık, tarım ve sanayinin önemli yakıtlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle dizel talebinin fiyat artışlarına karşı daha az esnek olduğu belirtiliyor. Taşımacılığın sürmesi, tarımsal faaliyetlerin devam etmesi ve üretimin kesintiye uğramaması gerektiği için dizel talebinde hızlı bir düşüş yaşanması zorlaşıyor.

RAFİNERİ KAPASİTESİ BASKI ALTINDA

Son dönemdeki fiyat hareketlerinde ham petrol fiyatları ile rafine ürün fiyatları arasındaki ayrışma da dikkat çekiyor. Piyasalardaki temel sorunun yalnızca ham petrol arzı olmadığı, ham petrolü kullanılabilir yakıta dönüştüren rafineri kapasitesindeki sıkışıklığın da fiyatları etkilediği belirtiliyor. Bu durumun önemli göstergelerinden biri olan dizel “crack spread”i, rafine dizel fiyatı ile üretimde kullanılan ham petrol arasındaki farkı gösteriyor. ABD'de dizel crack spread'i ağustos ayında ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıktı. 17 Ağustos'ta 102,20 dolara ulaşan gösterge, dizel piyasasındaki arz sıkışıklığının boyutunu ortaya koydu.

ABD’DE DİZEL FİYATI REKOR KIRDI

Eylül ayının başında ABD'de dizel fiyatı galon başına 5,82 dolara ulaşarak rekor kırdı. Rusya'daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırıları, İran savaşı ve Orta Doğu'daki arz ve taşımacılık sorunlarının dizel piyasasındaki sıkışıklığı artırdığı belirtiliyor. ABD'deki stokların da kritik seviyelere gerilemesi fiyatlar üzerindeki baskıyı artıran unsurlar arasında yer alıyor.

AVRUPA’DA RUSYA ETKİSİ HİSSEDİLİYOR

Avrupa açısından ise dizel piyasasındaki sorunların daha yapısal bir görünüm kazandığı ifade ediliyor. Rusya'dan yapılan dizel ithalatının azalması, Avrupa'nın dış tedarikçilere bağımlılığını artırırken Orta Doğu'daki arz ve taşımacılık sorunları da piyasayı etkiliyor. Avrupa dizel piyasasında rafineri marjlarının yüksek kalması da dikkat çeken gelişmeler arasında bulunuyor.

ÇİN’DE TABLO FARKLI

Küresel piyasadaki eğilim bütün ülkelerde aynı şekilde gerçekleşmiyor. Çin'de üç aylık dönemde benzin fiyatı yüzde 7,8, dizel fiyatı ise yüzde 8,4 geriledi. Endonezya'da ise benzin yüzde 28,7 artarken dizel yüzde 2,2 düştü. Bu veriler, dizeldeki hızlı yükselişin küresel ölçekte her ülkede aynı şekilde yaşanmadığını gösteriyor. Özellikle arz açığı bulunan büyük pazarlarda dizelin daha kırılgan bir ürün hâline geldiği belirtiliyor.

DİZELDEKİ ARTIŞ EKONOMİYİ DE ETKİLİYOR

Dizel fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akaryakıt pompalarına yansımıyor. Dizelin taşımacılık, tarım, sanayi ve lojistikte yoğun şekilde kullanılması nedeniyle maliyet artışının ekonominin farklı alanlarına da yayılabileceği değerlendiriliyor. Dizel fiyatlarının yükselmesi, taşımacılık maliyetlerinden gıda ve tüketim ürünlerinin fiyatlarına kadar geniş bir alanda baskı oluşturabiliyor. Önümüzdeki dönemde ham petrol fiyatlarının yanı sıra rafinerilerin ne kadar dizel üretebildiği ve bu ürünün ihtiyaç duyulan bölgelere ne ölçüde taşınabildiği önem kazanacak. Rafineri kesintileri ve lojistik sorunlarının devam etmesi hâlinde dizel fiyatlarının benzinden daha hızlı yükselmesinin küresel enflasyon açısından yeni bir risk oluşturabileceği belirtiliyor.

KAYNAK: EKONOMİM
 

Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında en yüksek iş gücü maliyeti artışı yüzde 16,4 ile Macaristan’da görülürken, Türkiye’deki artış bu oranın iki katından fazla gerçekleşti.

İSTİHDAM VE ÇALIŞILAN SAATLER DE ARTTI

İş gücü maliyetlerindeki hızlı yükselişe rağmen şirketlerin istihdamı yüzde 1,7 artırdığı görüldü. Çalışılan saatlerdeki artış ise yüzde 2,7 olarak kaydedildi. Bu veriler, işletmelerin artan maliyetlere rağmen büyüme odaklarından vazgeçmediğini ortaya koydu.

ÜCRET DIŞI MALİYETLERDE YÜZDE 42,9’LUK ARTIŞ

Toplam iş gücü maliyeti yalnızca brüt ücretlerden oluşmuyor. Sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası paylarının yanı sıra kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları da toplam maliyet içerisinde yer alıyor. Türkiye’de 2026 yılının ikinci çeyreğinde brüt ücretler yüzde 35,8 arttı. Ücret dışı maliyetlerdeki artış ise yüzde 42,9’a ulaştı. Avrupa’da ise ücret ve ücret dışı maliyetlerin birbirine paralel bir seyir izlediği belirtildi.

ŞİRKETLER İÇİN VERİMLİLİK VURGUSU

Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, artan maliyetlerin ardından şirketlerin disiplinli bütçe planlamasına gitmesi gerektiğine dikkat çekti. Bal, rekabet gücünün maliyet artışının karşılığında üretilen değerle ölçüleceğini belirterek, iş süreçlerinin sadeleştirilmesi, teknolojinin etkin kullanılması ve verimliliğin bir iş stratejisi olarak ele alınmasının önemine işaret etti.

KOBİ’LERE 75 MİLYON LİRAYA KADAR KREDİ İMKANI

Bakan Kacır, program kapsamında sağlanacak desteklere ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Üreten, ihracat yapan ve dünyayla rekabet eden güçlü KOBİ'lerin, güçlü Türkiye'nin temeli olduğunu ifade eden Kacır, KOSGEB eliyle yürütülen Küresel Rekabetçilik Destek Programı ile işletmelerimizin yüksek katma değerli üretim yapmalarını, uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmalarını ve sürdürülebilir büyümelerini destekliyoruz. 75 milyon liraya kadar kredi imkanı, 20 puanlık geri ödemesiz finansman desteği ve KGF kefaleti desteği sağlayacağız."

HANGİ İŞLETMELER BAŞVURABİLECEK?

Programa hızlı büyüyen ve ihracatını artıran işletmelerin yanı sıra AR-GE yatırımlarını artıran KOBİ’ler de başvurabilecek. Yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren orta ölçekli işletmeler ile HAMLE Programı kapsamında öncelikli ürünler listesinde yer alan ürünlere ilişkin faaliyet gösteren işletmeler de destek programından yararlanabilecek.

Turcorn 100 Programı kapsamındaki işletmeler de programa başvuru yapabilecek.

PROGRAM 2025’TE YÜRÜRLÜĞE ALINDI

Küresel Rekabetçilik Destek Programı'nın 2025 yılında yürürlüğe alındığını belirten Bakan Kacır, program kapsamında KOBİ’lere toplam 3 milyar lira finansmana erişim imkanı sağlandığını ifade etti. Kacır, daha fazla işletmenin küresel başarı hikayelerine ortak olmasını hedeflediklerini belirterek, "Şimdi daha fazla işletmemizi küresel başarı hikayelerine ortak olmaya davet ediyoruz" dedi.

BAŞVURULAR 30 EYLÜL’E KADAR

Destek programından yararlanmak isteyen işletmeler başvurularını KOSGEB'in internet sitesi üzerinden gerçekleştirebilecek. Başvurular için son tarih 30 Eylül olarak açıklandı.

“WEB SİTESİNİ İNGİLİZCE YAPMAK E-İHRACAT İÇİN YETERLİ DEĞİL”

Ticimax olarak sahada yüzlerce şirketle çalıştıklarını ve binlerce şirketin ihtiyaçlarını dinlediklerini belirten Çiğdemli, e-ihracatta karşılaştığı en büyük yanılgının teknolojiyle işe başlamak olduğunu söyledi. “Benim gördüğüm en büyük hata, bir işletmenin iş modelinden önce teknolojiyi seçmesi” diyen Çiğdemli, Türkiye’de başarıyla çalışan bir e-ticaret modelinin aynı şekilde başka bir ülkeye taşınmasının sonuç vermeyebileceğine dikkat çekti. Çiğdemli, “Bir işletme yurt dışındaki bir pazaryerine ürünlerini koyduğunda ‘Ben e-ihracat yapıyorum’ zannediyor. Veya kendi web sitesini açıp dilini İngilizce yaptığında, döviz kurunu eklediğinde tamamen e-ihracata hazır olduğunu düşünüyor. Oysa Almanya’daki kullanıcının beklediği teslim süresi ve iade koşullarıyla Körfez ülkelerindeki tüketicinin alışkanlıkları ve ödeme yöntemleri birbirinden farklı” dedi.

E-İHRACATA BAŞLAMADAN ÖNCE 5 SORU

Şirketlerin teknoloji yatırımından önce hedef pazarın dinamiklerini çözmesi gerektiğini vurgulayan Çiğdemli, e-ihracata çıkmadan önce beş temel sorunun yanıtlanması gerektiğini belirtti. Bu sorular; hangi ülkeye satış yapılacağı, kime satış yapılacağı, hangi ödeme yönteminin kullanılacağı, ürünün kaç günde teslim edileceği ve iade sürecinin kaç günde tamamlanacağı olarak sıralandı. Çiğdemli, “Eğer bu soruların cevabını verebiliyorsak, cevaplar zaten hangi teknolojiyi kullanmamız gerektiğini söylüyor. Veremiyorsak sorun teknoloji değil, iş modelinin henüz belirlenmemiş olmasıdır” diye konuştu.

“YARIN OLMAK İSTEDİĞİNİZ ŞİRKET HANGİ ALTYAPIYI KULLANIYOR?”

E-ticaret şirketlerinin teknoloji altyapısını yalnızca bugünkü ihtiyaçlarına göre seçmemesi gerektiğini belirten Çiğdemli, şirketlere üç-beş yıl sonrasını düşünerek hareket etmelerini önerdi. “Ben üç yıl sonra olmak istediğim yerde bulunan, benden beş kat büyük bir şirketi kendime örnek alıyorsam, ‘O şirket hangi altyapıyı kullanıyor?’ diye bakmam lazım” diyen Çiğdemli, teknoloji sağlayıcılarının sunduğu özelliklerden çok, bu özelliklerin gerçek şirketler tarafından nasıl kullanıldığına bakılması gerektiğini söyledi.

Yaklaşık 21 yıldır e-ticaret teknolojileri geliştirdiklerini belirten Çiğdemli, “Size yüzlerce özellik gösterebilirim. Broşürlerde veya web sitesinde ‘Bizde şu özellikler var’ diyebilirsiniz. Ama asıl soru şu; Müşteri bunları gerçekten kullanıyor mu ve o altyapıyla hedeflediği büyüklüğe ulaşabiliyor mu? Bence en iyi kriterlerden biri bu” dedi.

İKİNCİ ÜLKEYLE BİRLİKTE E-İHRACAT “MÜHENDİSLİK İŞİNE” DÖNÜŞÜYOR

Tek bir ülkeye satış yapmanın görece daha kolay olduğunu ifade eden Çiğdemli, asıl sınavın ikinci ve üçüncü pazara açılırken başladığını söyledi. “Birinci ülke pazarlama, ikincisi artık mühendislik işi” diyen Çiğdemli, her yeni pazarın farklı sipariş, ödeme, lojistik, depo ve iade sistemleri anlamına geldiğine dikkat çekti. Çiğdemli, “Amerika’ya satış yapacağım, Amazon depolarını kullanacağım. Bunlara entegre olabiliyor muyum? Fransa’ya gireceğim; oranın kültürüne ve farklı ödeme sistemlerine uyum sağlayabiliyor muyum? Bunların hepsini sorgulamak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

BÜYÜDÜKÇE BİRİM TEKNOLOJİ MALİYETİ DÜŞMELİ

Büyüme sürecinde gözden kaçırılan konulardan birinin teknoloji maliyetleri olduğunu söyleyen Çiğdemli, şirket hacmi büyüdükçe toplam teknoloji maliyetinin artmasının doğal olduğunu ancak birim maliyetin düşmesi gerektiğini belirtti. Çiğdemli, “Bu altyapıda büyüdükçe, satışım arttıkça maliyetim ne olacak? İşletmenin hacmi büyüdükçe birim fiyatının düşmesi lazım. Toplam maliyet elbette artacaktır ama birim fiyatları düşerek artmalı” dedi.

ALTYAPI DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN 3 SİNYAL

Çiğdemli’ye göre şirketlerin mevcut e-ticaret altyapılarının büyümelerine artık yetişemediğini gösteren üç temel sinyal bulunuyor. Bunlar, operasyonu yönetebilmek için sürekli daha fazla insana ihtiyaç duyulması, ihtiyaç duyulan özelleştirmelerin yapılamaması ve dönüşüm oranlarının yükselmemesi olarak sıralandı.

“Belirli bir hacme geldiniz ve kendinizi artık bir kalıbın içinde hissediyorsunuz. Bazı özelleştirmelere ihtiyacınız var ve altyapı sağlayıcınız ‘Ben bu kadarım’ diyorsa artık değiştirmeniz gerekiyor” diyen Çiğdemli, şirketin büyüme hızına ayak uydurabilen ve yeni ihtiyaçlara çözüm geliştirebilen altyapıların değiştirilmesine gerek olmadığını söyledi.

“KAZANAN ŞİRKET, DENEMİŞ OLAN ŞİRKETTİR”

E-ihracatta teknolojinin ve doğru iş modelinin yanında cesaretin de kritik olduğunu belirten Çiğdemli, bunun kontrolsüz yatırım anlamına gelmediğini vurguladı. “Hiçbir fizibilite yapmadan, pazarı araştırmadan, ürün gerçekten uygun fiyata satılabilecek hale gelmeden para yakmaya başlarsanız çok sayıda başarısız işletme örneği görürsünüz. Fizibilitenin düzgün yapıldığı ve ürünlerin gerçekten kârlı biçimde satılabildiği noktada ise cesaretle gelen çok büyük başarılar gördük” dedi.

Türkiye’de şirketlerin e-ticarete girme konusunda önemli bir çekince yaşamadığını ancak aynı cesaretin e-ihracatta henüz oluşmadığını söyleyen Çiğdemli, şirketlere küçük ölçekli denemelerle yeni pazarlara açılma çağrısında bulundu. “Kazanan şirket, denemiş olan şirkettir. Çok fazla para yakmadan deneyin, test edin, farklı stratejiler uygulayın. Olmuyorsa geri dönersiniz. Ucuza geri dönmek başka bir şeydir; hiç cesaret etmemek başka bir şey. E-ihracatta başlamak, cesaret etmek ve ilerlemek değerli.”

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

​Günler kısalıyor, ajandalar yeniden doluyor, evde ve dışarıda geçirilen zaman farklı bir düzene oturuyor. Yaz aylarının daha esnek ritminden uzaklaşılırken uyku, öğün ve çalışma saatleri belirginleşiyor; günlük alışkanlıkların sürdürülebilir biçimde planlanması önem kazanıyor.

​Bu düzenin temelinde yeterli ve dengeli beslenme, düzenli uyku ve hareketli yaşam yer alıyor. Takviye edici gıda tercihinde ise yaş grubu, içerik, tavsiye edilen günlük porsiyon ve ürün formunun birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Wellcare, sıvıdan damlaya, spreyden tablete uzanan farklı form alternatifleriyle çeşitli yaş gruplarına ve kullanım alışkanlıklarına yönelik seçenekler sunuyor.

​SIVI FORMDA OMEGA 3 BALIK YAĞI ALTERNATİFLERİ

​Wellcare Omega 3 Balık Yağı; karışık meyve, doğal mandalina ve doğal portakal aromalı sıvı form seçenekleriyle günlük rutine kolayca eklenebiliyor. Trigliserid formda Omega 3 içeren karışık meyve aromalı ve doğal mandalina aromalı ürünlerin 5 ml’lik porsiyonunda 1.490 mg toplam Omega 3, 740 mg EPA ve 520 mg DHA bulunuyor. Doğal portakal aromalı Wellcare Uniq DHA balık yağı ise 5 ml’lik porsiyonda; 1490 mg Omega 3, 1.100 mg DHA ve 230 mg EPA içeriyor. Koruyucu, tatlandırıcı, şeker, renklendirici ve gluten içermeyen ürünler IFOS onayına sahip. EPA ve DHA kalbin normal fonksiyonuna; DHA ise normal beyin fonksiyonlarının ve normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunuyor. Ürünün tavsiye edilen günlük porsiyonu 3-4 yaş grubu için 2,5 mL; 4-10 yaş grubu ve yetişkinler için ise 5 mL olarak belirtiliyor.

​DEMİR DESTEĞİNDE DAMLA VE SIVI FORM SEÇENEĞİ

​Patentli Lipofer mikroenkapsüle demir içeren Wellcare Kidsfer, damla ve sıvı olmak üzere iki farklı formda sunuluyor. Damla formun 1 mL’sinde 8,5 mg mikroenkapsüle demir bulunuyor ve 4-10 yaş grubu için günde 1 mL kullanılması tavsiye ediliyor. Tutti frutti aromalı sıvı form ise 1,25 mL’de 7,5 mg, 2,5 mL’de 15 mg demir içeriyor. Sıvı formun tavsiye edilen günlük porsiyonu 4-10 yaş grubu için 1,25 mL, 11 yaş ve üzeri için 2,5 mL olarak belirtiliyor. Her iki form da koruyucu, renklendirici ve gluten içermiyor. Demir; normal enerji oluşum metabolizmasına, kırmızı kan hücrelerinin ve hemoglobinin normal oluşumuna, vücutta normal oksijen taşınmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunuyor. Ayrıca yorgunluğun ve bitkinliğin azalmasına katkı sağlıyor.

​TEK FISLA 600 IU D VİTAMİNİ VE D3K2 SPREY FORM

​Sprey formuyla pratik bir kullanım sunan Wellcare Vitamin D3 600 IU, her fısta 600 IU D3 vitamini içeriyor. D vitamini; normal kemiklerin, normal kas fonksiyonunun ve normal dişlerin korunmasına katkıda bulunurken bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunuyor. Gluten, koruyucu, renklendirici ve şeker içermeyen ürün, 30 mL’lik sprey formunda sunuluyor.

​Wellcare Vitamin D3K2 tek fısta 1000 IU D vitamini ve 25 mcg K2 vitamini içerir. D ve K vitamini normal kemiklerin korunmasına katkıda bulunurken, D vitamini normal kas fonksiyonunun korunmasına katkıda bulunuyor. Gluten, koruyucu, renklendirici ve şeker içermeyen Wellcare Vitamin D3K2 30 mL’lik sprey formunda sunuluyor.

​GÜNLÜK KULLANIM ALIŞKANLIĞINA GÖRE TABLET VEYA SIVI FORM

​Wellcare NeuroGo ailesi, tablet ve kiraz aromalı sıvı form seçenekleriyle farklı kullanım tercihlerine yanıt veriyor. NeuroGo Tablet; sitikolin, fosfatidilserin, magnezyum L-treonat, ginkgo biloba ekstresi, B6 ve B12 vitaminlerini bir araya getiriyor. Ürünün 11 yaş ve üzeri için günde 1 veya 2 tablet kullanılması öneriliyor. NeuroGo Minies Sıvı ise sitikolin, fosfatidilserin ve B12 vitamini içeriyor. Kiraz aromalı sıvı formun tavsiye edilen günlük porsiyonu 4-10 yaş grubu için 5 mL, 11 yaş ve üzeri için 5 veya 10 mL olarak belirtiliyor. Her iki form da vegan kullanıma uygun ve gluten içermiyor.

​B6 ve B12 vitaminleri, sinir sisteminin normal işleyişine ve yorgunluğun ve bitkinliğin azalmasına katkıda bulunuyor. Takviye edici gıdaların yaş grupları göz önünde bulundurularak, etiket üzerindeki tavsiye edilen günlük porsiyon doğrultusunda kullanılması gerekiyor.

​Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez; ilaç değildir ve hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz. Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumunda hekime danışılması önerilir.

BÜYÜME VE ENFLASYON TAHMİNLERİNDE GÜNCELLEME

Yeni OVP’de 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini önceki programdaki yüzde 3,8 seviyesinden yüzde 3,3’e düşürdüklerini belirten Yılmaz, sanayi büyümesi tahminini de yüzde 4,0’tan yüzde 2,3’e çektiklerini söyledi. Önceki OVP’de yüzde 16 olarak öngörülen 2026 yıl sonu TÜFE tahminini yeni programda yüzde 28,4’e yükselttiklerini kaydetti.
Dış ticaret açığı tahminini 96 milyar dolardan 105 milyar dolara, enerji ithalatı beklentisini 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselttiklerini, turizm gelirleri tahminini ise 68 milyar dolardan 65 milyar dolara düşürdüklerini açıkladı. Cari açığın GSYH’ye oranına ilişkin tahmini de yüzde 1,3’ten yüzde 2,6’ya yükselttiklerini belirtti.

REZERV ARTIŞI VE RİSK PRİMİNDEKİ İYİLEŞME

Uygulanan ekonomi politikalarının meyvelerini verdiğini ifade eden Yılmaz, brüt rezervlerin 89,7 milyar dolarlık artışla 188,2 milyar dolar seviyesine yükseldiğini söyledi. Türkiye’nin risk priminin (CDS) 700 baz puan seviyelerinden 220’nin altına gerilediğini, bunun hem kamu hem de özel sektörün borçlanma maliyetlerini ve faiz yükünü önemli ölçüde hafiflettiğini belirtti.
Savaşın enflasyona maliyetinin 7 puan olarak hesaplandığını kaydeden Yılmaz, Mayıs 2024’te yüzde 75,5 seviyesine yükselen enflasyonun uygulanan politikalarla belirgin düşüş eğilimine girdiğini, ancak savaş koşullarının oluşturduğu arz yönlü baskılar nedeniyle geçici olarak yataylaştığını ifade etti.

İHRACATTA KATMA DEĞERLİ DÖNÜŞÜM

Küresel talepteki yavaşlamaya rağmen yıllıklandırılmış ihracatın ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirten Yılmaz, orta ve yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 40’tan yüzde 44,1 seviyesine çıktığını söyledi.

2027-2029 HEDEFLERİ

2026’da yüzde 3,3 olmasını bekledikleri büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027’de yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e ulaşmasını öngördüklerini tekrarlayan Yılmaz, enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, 2028’de yüzde 13,5’e ve 2029’da yüzde 9’a gerilemesini hedeflediklerini bildirdi.
İşsizlik tahmini 2027 yılı için yüzde 8,0, 2028 yılı için yüzde 7,8 ve 2029 yılı için yüzde 7,6 olarak belirlendi. Cari açığın GSYH’ye oranı tahmini ise 2027 yılı için yüzde 1,9, 2028 yılı için yüzde 1,8 ve 2029 yılı için yüzde 1,6 olarak belirlendi.

MERKEZ BANKASI BAŞKANI KARAHAN’IN DEĞERLENDİRMESİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, enflasyon verilerinde son dönemde para politikasının etkileyebildiği alanlarda olumlu gelişmeler görüldüğünü belirtti. Soru-cevap bölümünde Karahan, “Önce pandemi ile başladı, daha sonra tedarik zincirlerinde yaşanan dönem dönem sıkıntılar, ardından ticaret savaşları ve bu yıl da gerçekleşen fiziksel savaş kaynaklı olarak artan enerji maliyetleri söz konusu. Bunun dışında, ulaştırma hizmetlerine yansıyan etkileri ve bu hizmetlerin gıdadan tutun birçok ürüne yansıyan etkileri de var. Savaşın beraberinde getirdiği dinamiklerin, gübre gibi birçok tarıma girdi teşkil eden kalemlerde yarattığı etkiyi görüyoruz” dedi.
Karahan ayrıca, “Ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak değerlendirmiyoruz. Enflasyon verilerine son dönemde, aylık verilere de baktığımızda bir katılık söz konusu. Ancak hizmet ve eğitimde önceki senelere göre daha olumlu bir görünüm söz konusu. Öte yandan buradaki yatay görünümün ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını görüyoruz” şeklinde konuştu.

HAZİNE VE MALİYE BAKANI ŞİMŞEK’İN AÇIKLAMALARI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, finansmana erişimi ve üretken kapasiteyi güçlü şekilde desteklediklerini belirterek, KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payının yüzde 27’ye çıktığını söyledi.
Şimşek, “OVP’lerin en önemli getirisi öngörülebilirliktir, bu çok önemli. Öngörülebilirlikte de artış var. Hedefler tartışılabilir ama bu programlar öngörülebilirliği artırdı. Kural bazlı yaklaşım esas oldu. Tamponları inşa ettik. Cari açıkta kırılganlığın azalmış olması bence çok değerlidir. 25 yıllık ortalamalara bakın. Altın hariç bakarsanız düzelme çok daha ciddi boyutlarda, yapısal olarak. KKM önemli bir koşullu yükümlülüktü, oradan çıkış önemliydi. Vatandaşlarımızın bütün bu şoklara rağmen geçmişe oranla döviz talebi, liraya olan güveni çok farklı bir noktada. Bunları programın kazanımları olarak görüyorum. Olay hedeflerin takibi şeklinde olmamalı” ifadelerini kullandı.

YILMAZ’DAN ENFLASYON SORUSUNA YANIT

EKONOMİ Gazetesi Ankara Temsilcisi Maruf Buzcugil’in sorusunu Cevdet Yılmaz şöyle yanıtladı: “Diğer ülkelerden niye daha fazla etkilendik diye bir soru oldu. Geçmişten gelen yüksek enflasyon oranı, ne yapılırsa yapılsın belli ölçüde mevcut sürece yansıyor. Düşük bazla bu sürece girenlerle yüksek enflasyonla girenler aynı şekilde enflasyondan etkilenmiyor. Geçmişin getirdiği atalet var, bunu unutmamak lazım. Dünya enflasyonundaki gelişmeyi de söyledim. Belki puan olarak yüksek gelmeyebilir ama geçmişe bakıldığında, oransal olarak baktığınızda ciddi bir etkilenme olduğunu görüyorsunuz.
Enflasyonla mücadele neden bu kadar uzun sürdü sorusuna dair de iki şey söyleyebilirim. Bir tanesi şu ki dış konjonktür de hiç destek olmadı. Hep olumsuz sürprizlerle karşılaştık. Savaşlar, başka birtakım gelişmeler... Programlar yaşanırken kontrol edemediğiniz sürprizler her zaman olur. Bu bazen olumlu bir sürpriz, bazen olumsuz bir sürpriz olur. Doğrusu, son üç yılda olumlu bir sürpriz görmedik. Genelde olumsuz etkileyen hususlar oldu, mücadelemizi uzattı.
Savaşın etkisi olmasa yüzde 31,5’lerden değil de yüzde 25 enflasyonlardan bahsediyor olacaktık. Bu çok farklı bir finansal atmosferi getirecekti. Tabii ki elimizde olmayan unsurlar olabilir. Bunlara karşı gerekli tedbirleri alıp yolumuza devam etmek zorundayız.
İkinci söyleyeceğim de şudur: Biz bu programı yürütürken büyüme ve enflasyonla mücadele arasında denge kurmaya gayret ettik. Bir taraftan enflasyonu düşürürken, bir taraftan da büyümemizi ve sosyal refahı belli bir seviyede tutma gayreti içinde olduk. Bunun da bir miktar etkisi olduğunu söyleyebilirim.”

VERGİ DENETİMİ VE TASARRUF ADIMLARI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Maliye Bakanlığı, yaptırım boyutu hariç izleme, denetleme ve raporlama boyutlarında çok güçlü bir fonksiyon icra ediyor ve sonuç alıyoruz. En çok vatandaşlarımızın sahada bize ilettiği hususlardan bir tanesi kamuda taşıt kullanımı konusu. 2025 yılında sözleşmesi sona eren kiralık araçlarda yenilenen sözleşmelerde yeniden kiralanan taşıtları yüzde 21 düşürdük. 2025 yılında diyelim ki 100 taşıtın kiralama sözleşmesi bitti, yenilerken onu 79 olarak yenilemişiz. Dolayısıyla burada çok güçlü bir tasarruf var.
Doğru, yatırımlar boyutuyla bakarsanız sadece hizmet binalarını gözden geçirdik. Tespitlerimizde genelde mükellefe ‘Git lütfen düzelt’ diyoruz. Vergi Denetim Kurulu yeni ilkeler ortaya koydu. Önceden büyük veri analitiğini kullanarak tespitlerimizi mükelleflerimizle paylaşıyoruz. ‘Bakın tespitlerimiz bu, biz denetlemeden önce siz düzeltmek isterseniz buyurun düzeltin’ diyoruz.
Her 100 büyük şirketin 31’ini denetliyoruz. Yani büyük şirketlerde denetim oranı 2026 yılı için konuşursak yüzde 31,3. 2024 yılında yüzde 11 civarındaydı.
Vergi gelirlerinin milli gelirlere oranı 15,4. 2023’te 16,6’ya çıktı. 2026’da ise yüzde 17’nin üzerine çıktı. 2027’de yüzde 18 civarında.
Dolaylı vergiler adil vergiler olarak görülmez. Vergide adaleti sağlamak için çok ciddi tedbir aldık. Bu sayede dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payını azalttık. Bu pay 2023’te yüzde 65,5’e kadar çıkmıştı. 2026 için tahminimiz yüzde 60’ın bir tık altına kadar inebilir. Bu ciddi bir ilerleme, zor bir konjonktür.
Bahane olarak sunmuyorum ama çok uzun yıllardır bakanlık yapan arkadaşlarınız olarak şunu söyleyeyim: Önceki dönemlere göre daha zorlu bir süreçle karşı karşıyayız. Küresel ticaretten, jeopolitik gerginlikten fiili çatışmalara kadar.” ifadelerini kullandı.

KAYNAK: EKONOMİM
 

SEYAHAT HİZMETLERİ İHRACATIN LOKOMOTİFİ OLDU

Hizmet ihracatının sektörel dağılımında seyahat hizmetleri yüzde 48,1’lik payla ilk sırada yer aldı. Seyahat hizmetlerini yüzde 34,1 ile taşımacılık, yüzde 6,3 ile diğer iş hizmetleri takip etti. Taşımacılık hizmetleri ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,5 artarak 42 milyar 571 milyon dolara yükseldi. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetlerinde ise dikkat çekici bir büyüme kaydedildi. Bu alandaki ihracat yüzde 25,3 artarak 6 milyar 724 milyon dolara ulaştı. Hizmet ithalatının yüzde 32’sini taşımacılık hizmetleri oluşturdu. Diğer iş hizmetlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 16,9, seyahat hizmetlerinin payı ise yüzde 14,5 olarak hesaplandı.

HİZMET TİCARETİNDE AB AĞIRLIĞI VE LİDER ÜLKELER

Seyahat hizmetleri hariç değerlendirildiğinde, Türkiye’nin hizmet ticaretinde en önemli pazar Avrupa Birliği ülkeleri oldu. Türkiye, 2025 yılında AB ülkelerine 25 milyar 330 milyon dolarlık hizmet ihracatı gerçekleştirirken, aynı ülkelerden 24 milyar 733 milyon dolarlık hizmet ithal etti. AB ülkelerinin seyahat hariç toplam hizmet ihracatındaki payı yüzde 37,9, ithalattaki payı ise yüzde 45,3 olarak gerçekleşti. Seyahat hizmetleri hariç ülke bazında hizmet ihracatında ABD ilk sırada yer aldı. ABD’ye gerçekleştirilen hizmet ihracatı 8 milyar 338 milyon dolara ulaşırken, ülkenin toplam içindeki payı yüzde 12,9 oldu. ABD’yi yüzde 11,5 ile Almanya, yüzde 6,6 ile Birleşik Krallık takip etti. Hizmet ithalatında ise 6 milyar 667 milyon dolar ve yüzde 12,6’lık payla İrlanda ilk sırada yer aldı. İrlanda’nın ardından 4 milyar 797 milyon dolarla Birleşik Krallık ve 4 milyar 378 milyon dolarla ABD sıralandı.

AĞUSTOS AYI İTİBARIYLA KAYIP 280 MİLYAR LİRAYI AŞTI

EKONOMİ’nin edindiği bilgilere göre Maliye’nin ağustos ayı sonu itibarıyla indirimler kaynaklı tahsilattan vazgeçtiği vergi tutarı 280 milyar lirayı aştı. Akaryakıt ürünlerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden ayrıca KDV de hesaplanırken, 280 milyar liranın üzerindeki tutar ÖTV ve KDV kalemlerindeki toplam kayıp olarak kayıtlara geçti.

YIL SONU BEKLENTİSİ 370 MİLYAR LİRA

Cumhurbaşkanı Kararı ile yıl sonuna kadar ÖTV tutarlarına aylık belirli bir artış öngörülmüştü. O döneme kadar herhangi bir uygulama değişikliğine gidilmemesi halinde Maliye’nin 2026 yılı içinde akaryakıt kaynaklı toplam vergi kaybının 370 milyar lirayı aşması bekleniyor.

AYLIK TAHSİLATLARDA DÜŞÜŞ YAŞANDI

Hazine ve Maliye Bakanlığının tahsil etmesi gerekenden daha az vergi toplamasına yol açan uygulamanın, güncel bütçe uygulamalarına olumsuz etkisi de yükseldi. Artan fiyatlara rağmen özellikle yılın ikinci çeyreğinde yapılan ÖTV tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 80’in üzerinde azaldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu yılın tamamında bütçenin Petrol ve Doğalgaz Ürünleri kaleminden 656 milyar 454 milyon lira ÖTV geliri bekliyor.

KAYNAK: EKONOMİM

FINDIKTA SERBEST PİYASA TMO’NUN GERİSİNDE KALDI

Geçen yıl zirai don nedeniyle rekoltesi yüzde 50’nin üzerinde gerileyen ve TMO'nun 200 lira alım fiyatı açıkladığı fındıkta, bu kez yüksek rekolte etkili oldu. Geçen yıl serbest piyasada bir ara kilosu 370 liraya kadar yükseldikten sonra 170-180 TL bandına gerileyen fındık, yeni sezonda da aynı seviyelerde işlem görüyor. TMO’nun bu yıl açıkladığı 250 liralık alım fiyatına karşın serbest piyasa 70-80 lira aşağıda kalırken, üreticinin 300 TL’lik beklentisi karşılanmadı. FİSKOBİRLİK ise fındık alım fiyatını üyeleri için 195 TL, üye olmayanlar için 185 TL olarak duyurdu. Üretici temsilcileri, piyasayı dengelemek adına fındığın emanete bırakılması çağrısında bulunuyor.

KURU ÜZÜMDE ALIM FİYATLARI GERİLEDİ

Geçen yıl 9 numara kuru üzümü 120 TL’den alan TARİŞ, bu sezon 80 lira avans fiyatı açıkladı. Geçen yılın 40 lira altında kalan bu fiyata karşın serbest piyasada ürün 60-65 liradan işlem görürken, üreticinin beklentisi en az 150 lira seviyesindeydi. Son bir yılda bağcılıktaki girdi maliyetlerinin yaklaşık yüzde 70 arttığını vurgulayan Manisa Salihli Ziraat Odası Başkanı Cem Yalvaç, “2023 yılında üretici ürününü 100-120 TL, 2025 yılında ise yaklaşık 120 TL seviyesinde sattı. 2026'ya gelmişiz, açıklanan fiyat 80 lira. Üstelik bu brüt rakam, bundan hangi kesintilerin yapılacağı da belli değil” dedi.

Tüccarın üzümü 65-70 TL seviyesinden aldığını belirten Yalvaç, “Devletin sezon başlamadan önce fiyat açıklaması ve alım noktalarını belirlemesi gerek. Üretici üzümünü kestiği anda ilaççısı, mazotçusu, gübrecisi ve işçisi parasını istiyor. Eylül sonu, ekim başı geldiğinde zaten çiftçinin elinde ürün kalmıyor. Ürününü satıp borçlarını ödüyor” ifadelerini kullandı. Yalvaç; karpuz, kayısı, salatalık, salçalık domates, kiraz ve erikte de benzer sorunların yaşandığını ekledi.

Rakiplerle mücadele için devlet desteğine işaret eden Yalvaç, “Mısır, İran, Özbekistan, Azerbaycan ve Hindistan gibi ülkelerde üretim maliyetleri bizden daha düşük. Türkiye'de 1 ton üzümün maliyeti yaklaşık 2.800-2.850 dolar. Rakip ülkelerde ise 1.700-1.750 dolar seviyesinde. Bu şartlarda dünya pazarında nasıl rekabet edeceğiz? Ürünü Kanada'ya, İngiltere'ye, Almanya'ya, Hollanda'ya nasıl satacağız? Üreticinin ayakta kalabilmesi için devlet desteğine ihtiyaç var. Devlet, üreticinin sürdürülebilirliği için sattığı ürünün kilosuna en az 15-20 lira prim vermeli. İster tüccara, ister işletmeye, ister TMO'ya, ister TARİŞ'e versin. Bu prim üreticinin hesabına yatmalı. Aksi halde çiftçi yanar” dedi.

YEŞİL MERCİMEK VE SARIMSAKTA DÜŞÜŞ MEYDANA GELDİ

Yozgat'ta geçen yıl kilosu 45 TL olan yeşil mercimeğe tüccar bu yıl 18 ile 25 lira arasında fiyat verdi. Tepkiler üzerine TMO’nun ürünü 32 liradan alacağını açıklamasıyla piyasa 30 lira bandına yükseldi. 3 yıl önce kilosunu 60 liradan sattıkları ürünü 30 liraya satmakta zorlandıklarını belirten Sorgun Ziraat Odası Başkanı Fatih Özdemir, “Geçen yıl oluşan 45 lira alım fiyatlarına bu yıl ulaşılması hayal. Ekim alanları daralmasına rağmen TMO devreye girmeseydi fiyatlar hala 30 TL’nin altında olacaktı. Aynı durum ekmeklik buğdayda da geçerli TMO 16,5 lira verdi üretici ancak 14,5-15,5 liraya ürün satmakta zorlanıyor” değerlendirmesinde bulundu. Özdemir, düşüşün rekolteden değil, ithalat ve değerli TL kaynaklı olduğunu savundu.

Sarımsakta da Kastamonu, Gaziantep ve Maraş’ta yüksek verime rağmen fiyatlar geriledi. Geçen yıl 120-150 liradan satılan Taşköprü sarımsağı bu sezon 100-120 liraya, Gaziantep Araban’da ise 60 liradan satılan sarımsak 30-40 liraya düştü.

KAYISIDA REKOLTE DÜŞTÜ FİYAT YÜKSELMEDİ

Malatya’da rekoltenin normal seviyenin yarısına gerileyerek 67 bin ton civarında kalmasına rağmen fiyatlar düştü. Geçen yıl 350-400 lira seviyesinde olan kayısı fiyatlarının şu anda 230-270 lira arasında değiştiğini belirten Malatya Yağızhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç, “Geçen sene kayısımız yoktu, fiyat yükseldi. Ama bu yıl çiftçi kayısıyı satacağı yer bulamıyor. Birkaç tane ihracatçı var ve şu anda kayısı almıyorlar. Amaçları fiyatı düşürmek mi, yoksa dışarıya mı gönderemiyorlar, anlayamadık. Şu anda fiyat, maliyetine verilen bir fiyat” açıklamasını yaptı.

TMO'nun taban fiyat belirlemesi gerektiğini vurgulayan Kılınç, “TMO taban fiyat olarak 300 lira demeli ki kayısı değerinde satılsın. Şu anda 230-270 lira bandında giren kayısıya 250 lira fiyat açıklarsanız bunun ne anlamı var? Hiçbir anlamı yok” diye konuştu.

KAYNAK: EKONOMİM 

BEKLENTİNİN ÜZERİNDE KATKI SAĞLADI 

21 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısına hazırlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın en dikkatle takip ettiği ana göstergelerden biri olan çekirdek enflasyon rakamları ise beklentilerin üzerinde geldi. Akaryakıt fiyatlarındaki düşüşten doğrudan etkilenen ulaştırma grubundaki fiyatlar ağustosta yüzde 4,02 gerileyerek beklentilerin üzerinde katkı sağladı. Öte yandan petrol fiyatlarında olası bir yükselişte bu katkının tersine dönme ihtimali bulunuyor. İşlenmemiş gıda hariç gıda fiyatlarında yüzde 3,3 artış yaşanırken, yıllık enflasyon bu grupta yüzde 33,28'e yükseldi.

EYLÜL ENFLASYONUNA EĞİTİM ETKİSİ

Çekirdek enflasyonu oluşturan b Grubu ve C Grubu endekslerindeki yükseliş dikkat çekti. B Grubu aylık yüzde 2,77 artışla yıllık bazda yüzde 29,22 seviyesine ulaştı. B Grubu endeksi işlenmiş gıda, enerji, alkollü içki ve tütün ile altını dışarıda bırakıyor. Tüm enerji, gıda ve tütün ürünlerini dışarıda bırakan C Grubu ise ağustosta yüzde 2,84 aylık artış kaydetti. C Grubu yıllık enflasyonu böylece yüzde 30,06 ile yeniden yüzde 30 sınırını aştı.

ÇEKİRDEK ENFLASYONDA YILLIK YÜKSELİŞ

Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,3'lük artış dikkat çekerken; giyim ve ayakkabı grubunda yüzde 4,3'lük gerileme yaşandı. Konut grubundaki artış yüzde 2,75 seviyesinde kaldı. Eğitim grubunda ise okul sezonu öncesi özel okul ve kurs ücretlerindeki artışların etkisiyle aylık yüzde 11,34 gibi yüksek bir artış kaydedildi. Bu gruptaki yıllık enflasyon yüzde 60,37 seviyesine yükseldi.

MERKEZ BANKASININ 19 EYLÜL KARARI BEKLENİYOR

Ağustos verilerinin ardından gözler TCMB'nin 19 Eylül'deki Para Politikası Kurulu toplantısına çevrildi. Enflasyonun ana eğilimindeki katılığın sürmesi ve çekirdek enflasyondaki katılık nedeniyle Merkez Bankasının faiz indirim döngüsüne başlamak için acele etmeyeceği, faiz indirimlerinin son çeyreğe veya 2025 yılı başına kalabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, ağustos enflasyonunun ardından eylül ayında da eğitim harcamalarının etkisiyle yüksek enflasyon beklendiğini belirtiyor.
 

AYLIK ARTIŞ YÜZDE İKİ NOKTA DÖRT YETMİŞ YEDİ OLDU

Fiyat hareketlerinin üç yıldır en düşük seviyelerini gördüğü ağustos ayında, TÜFE’deki aylık artış yüzde 2,47 olurken yıllık bazdaki gerileme de sürdü. Yıllık enflasyon önceki aya göre düşerek yüzde 31,51 olarak kayıtlara geçti.

GIDA VE ULAŞTIRMADA ARTIŞ ORANLARI

Yıllık enflasyon haritasına bakıldığında ana harcama grupları içinde TÜFE; ulaştırmada yüzde 33,51, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33,28 ve konutta yüzde 28,77 olarak gerçekleşti.

​AĞIR SANAYİDE KAPSAYICI ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ

​Programın Eskişehir ayağı, ağır ticari araç üretimi gibi yüksek disiplin, kalite ve güvenlik gerektiren bir sahada uygulanmasıyla öne çıkıyor. Ford Trucks’ın tek üretim merkezi olan fabrikada düzenlenen etkinlikte katılımcılar, modelin sosyal etkisinin yanı sıra üretim süreçlerine sunduğu somut katkıyı yerinde inceleme fırsatı buldu. Ford Otosan İnsan Kaynakları ve Dönüşüm Lideri Osman Özdemir’in ev sahipliğindeki etkinliğe İşkur Eskişehir İl Müdür Yardımcısı Ömer Gezer, Tohum Otizm Vakfı İstihdam ve Kariyer Direktörü Elif Karabulut ve IMPACT2030 Türkiye Başkanı Arzu Demirel katıldı.

​ALT AYDA ALTI SÜREÇTE YETKİNLİK KAZANDILAR

​1 Aralık 2025’te başlayan uygulama kapsamında bugün üç nöro-çeşitli çalışan, bir iş koçunun desteğiyle Kamyon Montaj alanında görev yapıyor. Projenin başında bir ila iki proseste görev alan çalışanların, altı ay içinde altı ve üzeri proseste yetkinlik kazanması, modelin üretim ortamında yarattığı etkiyi gözler önüne seriyor. Program; görev analizi, doğru pozisyon eşleştirmesi, iş koçluğu, ekip hazırlığı ve düzenli takip adımlarını bir arada sunarak bütüncül bir yapı sergiliyor.

​Etkinlikte konuşan Ford Otosan İnsan Kaynakları ve Dönüşüm Lideri Osman Özdemir, “Ford Otosan olarak kapsayıcı istihdamı sahada uygulanabilir, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir modele dönüştürmekten gurur duyuyoruz. Destekli İstihdam Programı’nı yalnızca bir istihdam projesi olarak değil; işin tasarımını, ekip kültürünü ve çalışma ortamını birlikte dönüştüren bir yaklaşım olarak ele alıyoruz. Eskişehir’de gördüğümüz sonuçlar, uygun destek mekanizmaları kurulduğunda nöro-çeşitli çalışma arkadaşlarımızın üretim süreçlerine kalıcı ve nitelikli katkılar sunabildiğini gösteriyor. Bu deneyimin sanayide kapsayıcı istihdam uygulamalarının yaygınlaşmasına katkı sağlamasını önemsiyoruz.” dedi.

​UZMANLIK VE METODOLOJİ DESTEĞİ

​Tohum Otizm Vakfı, programın uzmanlık ortağı olarak görev analizi, birey-iş eşleştirmesi, iş koçluğu ve takip süreçlerini yürütüyor. Modelin önemine değinen Tohum Otizm Vakfı İstihdam ve Kariyer Direktörü Elif Karabulut, “Destekli istihdam modelinde görev analizi, birey-iş eşleştirmesi, iş koçluğu, ekip hazırlığı ve düzenli izleme süreçlerini birlikte ele alıyoruz. Ford Otosan ile yürüttüğümüz bu uygulama, doğru destek mekanizmaları kurulduğunda nöro-çeşitli bireylerin üretim ortamında kalıcı ve nitelikli biçimde yer alabileceğini gösteren güçlü bir örnek sunuyor.” açıklamasında bulundu.

SEKİZ AYLIK İHRACATTA YÜZDE 4 ARTIŞ

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, 2026 yılına 282 milyar dolarlık mal ve 128 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedefiyle başladıklarını hatırlattı. Gültepe, “Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, ağustos ayında yüzde 8,1 artışla, 23,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Ocak-Ağustos dönemindeki mal ihracatımız 185 milyar dolara, son 12 aylık ihracatımız ise 280,3 milyar dolara ulaştı. Sekiz aylık ihracatta yüzde 4, 12 aylık çevrimde yüzde 4,2 artıdayız.” dedi.

OTOMOTİV İHRACATTA ZİRVEDE

Ağustos ayında 17 sektörün ihracatı artarken, 9 sektörde düşüş yaşandı. Sektörler sıralamasında otomotiv 2,8 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 2,7 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,7 milyar dolarla elektrik-elektronik, 1,6 milyar dolarla mücevher ve 1,5 milyar dolarla çelik sektörü takip etti. İhracatını en fazla artıran sektörler ise yüzde 175 ile mücevher, yüzde 19 ile demir ve demir dışı metaller ile yüzde 16 ile elektrik-elektronik oldu. Gültepe, bu üç sektörün toplam ihracatında yaklaşık 1,5 milyar dolarlık artış gerçekleştiğini belirtti.

43 İL İHRACATINI ARTIRDI

TİM verilerine göre ağustos ayında 43 il ihracatını artırdı. Aynı dönemde 874 firma ise ilk kez ihracat gerçekleştirdi. Türkiye’nin ağustos ayında en fazla ihracat yaptığı ülkeler Almanya, ABD ve Birleşik Krallık olarak sıralandı. Gültepe, ağustos ayında parite nedeniyle yaklaşık 32,5 milyon dolarlık kayıp yaşandığını, birim ihracat değerinin ise 1,65 dolar olduğunu açıkladı.

“BÜYÜMENİN DİNAMOSU ÜRETİM VE İHRACAT OLMALI”

Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 2,3 büyüdüğünü hatırlatan Gültepe, net ihracatın altı çeyrek sonra büyümeye 0,6 puanlık pozitif katkı verdiğini söyledi. Gültepe, “Net ihracattan gelen 0,6 puanlık katkı önümüzdeki dönem için bizi umutlandırdı. Biz her dönem ihracatın büyümenin dinamosu olmasını arzu ediyoruz.” dedi. İmalat sanayinin milli gelirdeki payının gerilemeye devam ettiğini belirten Gültepe, bu oranın 2022 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 23 iken 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 15,1’e indiğini ifade etti. Gültepe, “Dört yılda yaklaşık 8 puanlık bir kayıp var. Her fırsatta söylüyorum: Büyümenin en az yarısının üretim ve ihracattan gelmesi gerekiyor.” dedi.

“YÜKSEK MALİYETLER HIZIMIZI KESMEYE DEVAM EDİYOR”

Gültepe, 2026’nın ilk yarısında küresel mal ticaretinin yüzde 12,5 arttığının tahmin edildiğini, aynı dönemde Türkiye’nin ihracat artışının ise yüzde 3,6 seviyesinde kaldığını belirtti. Gültepe, “En büyük pazarımız Avrupa’da beklenen toparlanmayı fırsata çevirebiliriz. Ama öncelikle rekabetçiliğimizi güçlendirecek hamleleri yapmamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı. TİM ve ihracatçı birliklerinin yeni pazarlar ve müşteriler için çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Gültepe, ağustos ayında 7 ticaret heyeti, 1 alım heyeti, 8 fuar katılımı ve 3 Ur-Ge faaliyeti organize edildiğini söyledi.

SURİYE İLE TİCARET VURGUSU

Gültepe, ağustos ayında gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında Suriye’nin ayrı bir yeri olduğunu belirterek, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile birlikte 200 kişilik heyetle Şam’da Türkiye-Suriye Ticaret Heyeti ve ikili iş görüşmelerinin gerçekleştirildiğini aktardı. Gültepe, “Türkiye ile Suriye arasında her alanda çok geniş iş birliği imkânı bulunuyor. Üretim ve ticaret altyapısının güçlenmesi, Suriye için ekonomik toparlanma, Türkiye için yatırım ve ihracat anlamına geliyor.” dedi.

YENİ OVP’DE REKABET İSTİKRARI BEKLENTİSİ

2027-2029 dönemini kapsayacak Yeni Orta Vadeli Program’ın pazar günü açıklanmasının beklendiğini hatırlatan Gültepe, yeni programda fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da öncelenmesini beklediklerini söyledi. Gültepe, “Yeni OVP’de fiyat istikrarının yanı sıra rekabet istikrarının da önceleneceğini umut ediyoruz. Bu beklentimizi Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz’ın başkanlığında yapılan toplantıda dile getirdim. Rekabet istikrarının ihracatımız açısından öneminin altını çizdim.” dedi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

KONUTTA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 39,77

Endekste en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda yıllık artış devam etti. Fiyatlar, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 33,79, ulaştırmada yüzde 35,08, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 39,77 yükseldi. Bu grupların yıllık enflasyona katkısı gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,12, ulaştırmada 5,94, konutta ise 5,01 yüzde puan olarak hesaplandı.

AYLIK ARTIŞTA ULAŞTIRMA ÖNE ÇIKTI

Ağustos ayında en yüksek aylık artış yüzde 4,82 ile ulaştırma grubunda görüldü. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlardaki artış yüzde 2,26 olurken, gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatlar yüzde 0,22 yükseldi. Söz konusu grupların aylık enflasyona katkısı ulaştırmada 0,82, konutta 0,27, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise 0,06 yüzde puan oldu.

134 ALT SINIFTA FİYATLAR YÜKSELDİ

Endeks kapsamındaki 174 alt sınıftan 134’ünde fiyat artışı yaşandı. Ağustos ayında 35 alt sınıfın endeksi gerilerken, 5 alt sınıfta herhangi bir değişiklik olmadı.

ÖZEL KAPSAMLI GÖSTERGEDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 30,68

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B), ağustos ayında yüzde 1,84 arttı. Bu göstergedeki artış geçen yılın aralık ayına göre yüzde 20,97, yıllık bazda yüzde 30,68 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,12 olarak gerçekleşti.

TCMB’nin tablosuna göre kredi kartı faizleri 2026 yılının başından bu yana aynı seviyelerde tutuluyor. Ocak ayından eylüle kadar referans oran ve TL kredi kartlarına uygulanan azami faiz oranlarında değişiklik bulunmuyor.

BORÇ TUTARINA GÖRE FAİZ ORANLARI BELLİ OLDU

Kredi kartı alışveriş borçlarında uygulanabilecek aylık azami akdi faiz, dönem borcunun büyüklüğüne göre belirlenmeye devam ediyor. Dönem borcu 30 bin TL’nin altında olan kredi kartlarında aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,25 olarak uygulanacak. Bu gruptaki azami gecikme faizi ise yüzde 3,55 seviyesinde kalacak. Dönem borcu 30 bin TL ile 180 bin TL arasında bulunan kredi kartlarında aylık azami akdi faiz oranı yüzde 3,75 olacak. Bu borç grubunda aylık azami gecikme faizi ise yüzde 4,05 olarak uygulanacak.

Dönem borcu 180 bin TL’nin üzerinde bulunan kredi kartlarında azami aylık akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 seviyesinde kaldı.

KURUMSAL KREDİ KARTLARINDA ORAN DEĞİŞMEDİ

TCMB’nin düzenlemesine göre kurumsal kredi kartlarında dönem borcunun büyüklüğüne bakılmaksızın aynı oranlar uygulanıyor. Buna göre kurumsal kredi kartlarında aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak devam ediyor.

NAKİT ÇEKİM VE KMH FAİZLERİ DE AYNI KALDI

Kredi kartından gerçekleştirilen nakit çekim ve kullanım işlemlerinde de eylül ayında değişiklik yapılmadı. Bu işlemlerde aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak uygulanacak. Aynı üst sınırlar kredili mevduat hesapları (KMH) için de geçerli olacak.

YOKSULLUK SINIRI 121 BİN 786 LİRAYA ÇIKTI

Dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı ağustosta 121 bin 786 TL olarak hesaplandı. Yoksulluk sınırı, Ağustos 2025’te 88 bin 309,98 TL seviyesindeydi. Böylece bir yıllık dönemde yoksulluk sınırı 33 bin 476 TL’den fazla arttı. Temmuz ayında ise yoksulluk sınırı 120 bin 325,30 TL olarak açıklanmıştı. Yoksulluk sınırı hesaplamasında gıdanın yanı sıra barınma, enerji, eğitim, ulaşım ve sağlık gibi zorunlu ihtiyaçlar da dikkate alınıyor.

BEKÂR ÇALIŞANIN YAŞAMA MALİYETİ 48 BİN LİRAYI AŞTI

Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ağustosta 48 bin 305,38 TL’ye yükseldi. Böylece tek bir çalışanın temel giderleri için gerekli aylık tutar 48 bin lirayı aşmış oldu.

MUTFAK ENFLASYONU YILLIK YÜZDE 37,90

Dört kişilik bir ailenin gıda harcaması ağustos ayında yüzde 1,21 arttı. 12 aylık mutfak enflasyonu yüzde 37,90 olarak hesaplanırken, yıllık ortalama artış yüzde 40,33 oldu. Sekiz aylık yükseliş ise yüzde 24,03 seviyesine ulaştı. TÜRK-İŞ Açlık Sınırı Endeksi de ağustosta 1404,24 seviyesine çıktı. Endeks temmuz ayında 1387,40, Ağustos 2025’te ise 1018,25 seviyesindeydi.

PATATES VE SOĞAN FİYATLARI YÜKSEK KALDI

Araştırmaya göre ağustos ayında mevsimsel sebze ve meyve ucuzlaması gerçekleşmedi. Özellikle patates ve soğan fiyatları yüksek seviyelerini korudu. Sebzelerin ortalama kilogram fiyatı 113,23 TL, meyvelerin ortalama kilogram fiyatı ise 150,77 TL oldu. Meyve ve sebzenin ortalama kilogram fiyatı 119,41 TL olarak hesaplandı.

ET VE YUMURTA FİYATLARI ARTTI

Dana kıyma, kuşbaşı ve tavuk fiyatlarında ağustos ayında artış görüldü. Kuzu eti fiyatlarında ise sınırlı bir gerileme yaşandı. Yumurta fiyatlarında da artış kaydedildi. Araştırmada bu değişimin okulların açılış dönemine yaklaşılmasıyla birlikte gerçekleştiği belirtildi.

AYÇİÇEK YAĞI VE ÇAYDA ARTIŞ

Ekmek fiyatı ağustos ayında değişmedi. Pirinç, un, makarna ve irmikte de belirgin bir fiyat hareketi görülmedi. Bulgur fiyatında sınırlı artış yaşanırken, yağ ürünlerinde genel olarak yükseliş kaydedildi. En yüksek artış ayçiçek yağında görüldü. Margarin, tereyağı ve zeytinyağı fiyatlarında da yükseliş yaşandı. Yeşil zeytin ve çay fiyatlarındaki artış ise ağustos ayında devam etti.

TÜRK-İŞ’TEN YOKSULLUK SINIRI AÇIKLAMASI

TÜRK-İŞ, yoksulluk sınırının bir ücret göstergesi olmadığını belirtti. Araştırmada açıklanan yoksulluk sınırının, dört kişilik bir hanenin gerekli toplam gelirini ifade ettiği belirtildi. Hesaplamaya gıda harcamalarının yanı sıra diğer zorunlu harcamalar da dahil ediliyor.

KAYNAK: EKONOMİM 

EKONOMİNİN BÜYÜKLÜĞÜ 19,9 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artarak 19 trilyon 869 milyar 747 milyon liraya çıktı. Ekonominin ikinci çeyrekteki büyüklüğü dolar bazında 438 milyar 347 milyon dolar olarak hesaplandı.

BÜYÜMENİN LİDERİ TARIM OLDU

Ekonomik faaliyetler içerisinde en güçlü büyüme yüzde 13,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe gerçekleşti. Bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8,6, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 4 büyüdü. Diğer hizmet faaliyetlerinde yüzde 3,2, sanayide yüzde 2,4, finans ve sigorta faaliyetleri ile gayrimenkul sektöründe yüzde 2,1 artış kaydedildi. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 2; ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri ise yüzde 0,5 büyüdü. İnşaat sektöründe ise yüzde 1,9 daralma yaşandı.

HANE HALKI TÜKETİMİ ARTTI

Yerleşik hane halklarının tüketim harcamaları, ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 3,5 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,8 azalırken gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 0,6 arttı. Aynı dönemde mal ve hizmet ihracatı yüzde 3,4, ithalat ise yüzde 6,4 geriledi.

İŞ GÜCÜ ÖDEMELERİ YÜZDE 36,7 ARTTI

İş gücü ödemeleri, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,7 arttı. Net işletme artığı ve karma gelirdeki artış yüzde 38,7 olarak gerçekleşti. İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içerisindeki payı yüzde 38,3’ten yüzde 38,1’e geriledi. Net işletme artığı ve karma gelirin payı ise yüzde 41,3’ten yüzde 41,6’ya yükseldi.

İLK FAZ 4 KASIM 2024’TE BAŞLADI

Bakanlık tarafından kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden güvenilir şekilde hazırlanmasına yönelik hizmetin ilk fazı 4 Kasım 2024 tarihinde vatandaşların kullanımına sunuldu. Bu kapsamda taşınmaz sahibi gerçek kişi tarafından e-Devlet Kapısı'ndaki “kira sözleşmesi işlemleri” bölümü üzerinden hazırlanan sözleşmenin, kiracı ve varsa kefil tarafından yine e-Devlet üzerinden onaylanması sağlandı.

EMLAK DANIŞMANLARI DA SİSTEME DAHİL EDİLDİ

Uygulamanın ikinci fazına 9 Mayıs 2025 tarihinde geçildi. Bu aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de sözleşme hazırlama ve sözleşmeyi tarafların onayına sunma imkânı tanındı. Sözleşmenin tarafları arasında taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefil bulunuyor.

SÖZLEŞMELERDE HATA DÜZELTME İMKÂNI

Hizmetin fonksiyonları kullanıcıların talepleri doğrultusunda geliştirilmeye devam ediyor. Bu kapsamda “hata düzeltme” ve “güncelleme” fonksiyonları da kullanıma sunuldu. Hazırlanan sözleşmelerde onay verilmesinin ardından 15 gün içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebiliyor. “Güncelle” fonksiyonu ile sözleşmenin taraflarının iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödemeye ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.

72 BİN 581 KİRA SÖZLEŞMESİ ONAYLANDI

Uygulama kapsamında kira sözleşmeleri için zaman damgalı “barkodlu belge” oluşturulabiliyor ve e-Devlet Kapısı üzerinden doğrulama işlemi yapılabiliyor. Bugüne kadar 72 bin 581 kira sözleşmesinin onaylandığı belirtilirken, uygulamanın 81 ilin tamamında kullanıldığı bildirildi.

KİRA SÖZLEŞMELERİNİN KURUMLARA İLETİLMESİNE GEREK KALMIYOR

Hizmetle birlikte vatandaşlar ve emlak işletmeleri bakımından olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Uygulamayla vatandaşların doğrulanmış ve şeffaf bilgilere erişebilmesi hedeflenirken, yetki belgesiz kira işlemlerine aracılık edilmesinin önüne geçilmesi ve kiralamaya konu taşınmazın sahipliğinin kontrol edilebilmesi amaçlanıyor.

Vatandaşlar, kira sözleşmelerini kurumlara iletme yükünden de kurtulurken, entegre hizmetlerle bürokrasinin azaltılması hedefleniyor.

“VATANDAŞLARIMIZI KİRA SÖZLEŞMESİ İŞLEMLERİNİ E-DEVLET KAPISI ÜZERİNDEN YAPMAYA DAVET EDİYORUZ”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, e-Devlet Kapısı üzerinden vatandaşların kullanımına açılan “kira sözleşmesi işlemleri” uygulamasının ilgi gördüğünü belirtti. Şimşek, sistemi vatandaş odaklı hizmet anlayışı kapsamında devreye aldıklarını ifade etti.

Şimşek, şöyle konuştu: “Vatandaşlarımızı kira sözleşmesi işlemlerini e-Devlet Kapısı üzerinden yapmaya davet ediyoruz. Böylece, mekandan bağımsız, zaman ve belge maliyeti olmadan hızlı, kolay ve güvenilir şekilde sözleşme işlemleri yapılabilir.”

ZORUNLULUK İÇİN ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek bir çalışma da yürütülüyor. Uygulamanın vatandaşlar tarafından etkin şekilde kullanılması amacıyla sistem ekranlarının kullanıcı dostu olarak tasarlandığı, ayrıca “kira sözleşmesi işlemleri” giriş ekranında kullanım videosu ve kullanım kılavuzuna yer verildiği bildirildi.

KAYNAK: EKONOMİM 

DESTEK SÜRESİ 2028’E UZATILDI

Daha önce 2026 yılıyla sınırlı olan destek tarihleri, yapılan düzenlemeyle 2028 yıl sonuna kadar uzatıldı.

Önceki uygulamada istihdamın korunması gereken referans dönem 2025 Kasım-Aralık olarak belirlenmişti. Yeni düzenlemeyle referans dönem ile istihdamı koruma dönemi, altı aydan kısa olmamak şartıyla Bakanlık tarafından belirlenecek.

Referans döneminde ortalama prim gün sayısı sıfır olan veya sigortalı çalıştırmadığı hâlde beyanname vermeyen işyerleri ise program kapsamı dışında tutulacak.

BELİRLİ SEKTÖRLERDE 3 BİN 500 LİRALIK DESTEK SÜRECEK

Tekstil ürünlerinin imalatı, giyim eşyalarının imalatı, deri ve ilgili ürünlerin imalatı, mobilya imalatı ile kot ve benzeri baskı düğmeleri ve fermuar imalatı alanlarında faaliyet gösteren işletmelere sağlanan destek tutarında değişiklik yapılmadı.

Bu işletmelere her 30 prim günü için aylık 3 bin 500 TL destek uygulanmaya devam edecek.

Yeni düzenlemeyle söz konusu NACE kodlarında faaliyet gösteren işletmeler için SGK işyeri sicil numarasındaki işkolu koduna göre kayıtlı işyerleri esas alınacak. Destek tutarının hesaplanmasında ise kıstelyevm, yani gün bazlı orantısal hesaplama yöntemi uygulanacak.

KREDİ DESTEĞİNİN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ

Önceki düzenlemede kredi desteğinden yararlanmak için KOBİ statüsünde bulunma ve belirlenen sektörlerin dışında faaliyet gösterme şartları aranıyordu.

Yeni düzenlemeyle hem KOBİ olma hem de belirtilen sektörlerin dışında kalma şartları kaldırıldı.

Böylece kredi desteğinin kapsamı genişletilmiş oldu.

KREDİ LİMİTİ İKİ KATA KADAR ÇIKABİLECEK

Kredi üst limitinin hesaplama yöntemi de değiştirildi.

Yeni sisteme göre üst limit, referans dönemindeki prime esas kazanç aylık ortalamasının, koruma dönemindeki ay sayısının altıda biriyle çarpılması üzerinden hesaplanacak.

Bakanlığın belirleyeceği teknik kriterleri sağlayan işletmeler için kredi limiti bir kat artırımlı uygulanabilecek. Böylece söz konusu işletmeler açısından kredi limiti iki kata kadar çıkabilecek.

Kredilerde uygulanabilecek azami destek puanı da 10’dan 15’e yükseltildi. Bu sınır içerisindeki destek puanı Bakanlık tarafından belirlenecek.

Bakanlık ayrıca işletmeleri sektör veya işletme ölçeğine göre gruplandırabilecek; kredi kullanımlarını toplam tutar, takvim, banka ve kredi türü bakımından sınırlandırabilecek.

TAŞINAN İMALAT YATIRIMLARINA YENİ İMKÂN

Birinci bölgeden dördüncü, beşinci veya altıncı bölgelere taşınan ve ilgili mevzuat şartlarını sağlayan imalat sanayi yatırımları için düzenlenen nakil yatırım teşvik belgesine sahip işletmelere de yeni bir imkân getirildi.

Bu işletmeler, ilave istihdam sayısının brüt asgari ücretin altı katıyla çarpımı kadar kredi kullanabilecek.

Ayrıca bu yatırımlar için 1 Haziran 2028 tarihine kadar tamamlama vizesi yapılabilecek.

SON BAŞVURU TARİHİ İÇİN ESNEKLİK

Daha önce 31 Mart 2027 olarak belirlenen programa son başvuru tarihi de değiştirildi.

Yeni düzenlemeye göre başvuru süresi, programın bitiş tarihi olan 31 Aralık 2028’den itibaren azami altı aya kadar uzatılabilecek.

Yönetmelik değişikliğiyle birlikte istihdam desteğinin süresi uzatılırken kredi desteğinin kapsamı ve limitleri genişletildi, destek puanında artışa gidildi ve başvuru sürecine ilişkin yeni düzenlemeler getirildi.

İSTİHDAMINI KORUYAN İŞLETMELERE DESTEK

Programdan yararlanmak isteyen işletmelerin, Bakanlık tarafından belirlenecek referans dönemindeki ortalama aylık prim gün sayısını, en az 6 ay olarak belirlenecek koruma döneminde aylık bazda koruması gerekecek. Ödeme talep edilen aydaki prim gün sayısının referans dönemi ortalamasına eşit veya daha yüksek olması halinde işletmenin o ay istihdamını koruduğu kabul edilecek.

TEKSTİL, GİYİM, DERİ VE MOBİLYAYA AYLIK 3.500 TL

Düzenlemeyle bazı imalat sanayi sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelere doğrudan destek verilmesi kararlaştırıldı. Destek kapsamına giren sektörler; tekstil ürünleri imalatı, giyim eşyaları imalatı, deri ve ilgili ürünlerin imalatı ile mobilya imalatı olarak belirlendi. Belirli düğme, çıtçıt, fermuar ve benzeri ürünlerin imalatını yapan işletmeler de destekten yararlanabilecek. İstihdamını koruyan işletmelere, koruma dönemi boyunca 30 prim günü karşılığında aylık 3.500 TL’ye kadar ödeme yapılabilecek.

İŞLETMELERE 36 AYA KADAR KREDİ DESTEĞİ

Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de işletmelere kredi desteği sağlanması oldu. İstihdamını koruyan işletmeler, istihdam maliyetleri dikkate alınarak belirlenecek limitler çerçevesinde kredi kullanabilecek. Destek, başvuru tarihinden sonra kullanılan krediler için uygulanacak. Kredilerde azami 6 ay anapara ödemesiz dönem ve 36 aya kadar vade imkanı bulunacak. Sağlanacak destek miktarı ise en fazla 15 destek puanına karşılık gelen tutarla sınırlı olacak.

BAZI İŞLETMELERİN KREDİ LİMİTİ ARTIRILABİLECEK

Kredi tutarı, işletmenin referans döneminde destek kapsamındaki iş yerleri için bildirilen prime esas toplam kazanç tutarının aylık ortalaması üzerinden hesaplanacak. Bakanlık tarafından belirlenen teknik kriterleri karşılayan işletmeler için hesaplanan kredi tutarı bir kat artırılabilecek. Teşvik belgesi bulunan işletmelerde ise hesaplama farklı şekilde yapılacak. Bu işletmeler için ilave istihdam sayısı ile başvuru yılının ocak ayında geçerli olan brüt asgari ücretin 6 katı dikkate alınacak.

BAŞVURULAR ÇEVRİM İÇİ YAPILACAK

Destek programına başvurular, oluşturulacak çevrim içi başvuru portalı üzerinden gerçekleştirilecek. Başvuru sırasında talep edilecek bilgi ve belgeler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile KOSGEB tarafından belirlenecek. Referans döneminde bildirilen ortalama prim gün sayısı sıfır olan iş yerleri programdan yararlanamayacak. Sigortalı çalıştırılmadığı için ilgili dönemlerde beyanname vermeyen işletmeler de destek kapsamı dışında tutulacak.

DESTEKLER VERGİ VE SGK BORÇLARINA MAHSUP EDİLEBİLECEK

Destek ödemeleri, KOSGEB kayıtları ve sistem verileri üzerinden gerekli şartları karşıladığı belirlenen işletmelere yapılacak. KOSGEB tarafından gerçekleştirilecek ödemeler, SGK’nın ilgili banka hesabına veya işletmenin GO Dijital Cüzdan hesabına aktarılabilecek. Ödemelerin işletmelerin vergi dairesi ve SGK prim borçlarına mahsup edilmesine de imkan sağlanacak. Ancak aynı destek unsuru için hem KOSGEB hem de Bakanlık desteğinden aynı anda yararlanılamayacak.

BAŞVURU SÜRESİ 6 AYI AŞAMAYACAK

Programa ilişkin başvurular için son tarih Bakanlık veya KOSGEB tarafından belirlenecek. Belirlenecek başvuru süresi, programın yürütme tarihinden itibaren 6 ayı geçemeyecek.
 

Halep’teki Şeyh Naccar Organize Sanayi Bölgesi’ni ziyaret eden Bolat, ziyaretin ardından Türk ve Suriyeli iş insanlarıyla bir araya geldi.

Gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında Türkiye ile Suriye arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinden Halep’in yeniden imarına, sanayi altyapısının ayağa kaldırılmasından yeni yatırım ve ortaklık fırsatlarına kadar birçok konu ele alındı.

HALEP’İN YENİDEN İMARI GÜNDEMDE

Halep’in tarihi, üretim gücü ve ticaret kültürüyle Suriye ve bölge açısından önemli bir şehir olduğuna dikkat çekildi.

Bakan Bolat, Halep’in yeniden ayağa kalkmasının, fabrikaların yeniden üretime geçmesinin, çarşıların canlanmasının ve ticaret hayatının güçlenmesinin Suriye’nin ekonomik toparlanması ve bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını belirtti.

Bolat, Türkiye’nin sahip olduğu üretim kapasitesi, tecrübesi ve güçlü iş dünyasıyla Suriye’nin yeniden yapılanma sürecine katkı sunmaya devam edeceğini ifade etti.

YENİ YATIRIM VE ORTAKLIK FIRSATLARI ELE ALINDI

Türk ve Suriyeli iş insanlarının katıldığı toplantıda iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için atılabilecek adımlar değerlendirildi.

Toplantıda yeni yatırım ve ortaklık fırsatlarının yanı sıra Halep’in sanayi altyapısının yeniden güçlendirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması konuları da gündeme geldi.

“YENİ YATIRIMLARA VE ORTAK ÜRETİM TESİSLERİNE DÖNÜŞECEK”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temasların gelecekte daha güçlü ekonomik ilişkilerin temelini oluşturacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“İnanıyorum ki bugün kurduğumuz her temas, gerçekleştirdiğimiz her görüşme ve attığımız her adım; yarın Halep’te daha güçlü ticari bağlara, yeni yatırımlara, ortak üretim tesislerine ve kalıcı ekonomik ortaklıklara dönüşecektir.”

“TÜRKİYE OLARAK SURİYELİ KARDEŞLERİMİZİN YANINDA OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Türkiye’nin Suriye ile iş birliği ve ortak kalkınma vizyonu doğrultusunda hareket edeceğini belirten Bolat, Türkiye’nin üretim kapasitesi ve iş dünyasıyla sürece katkı sunacağını ifade etti.

Bolat, “Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu güçlü iş birliği ve ortak kalkınma vizyonu doğrultusunda; sahip olduğumuz üretim kapasitesi, tecrübemiz ve güçlü iş dünyamızla Suriyeli kardeşlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz.” dedi.

HEDEF HALEP’İ YENİDEN ÜRETİM VE TİCARET MERKEZİ YAPMAK

Bolat, Türkiye ve Suriye iş dünyasının birlikte hareket etmesiyle Halep’in yeniden güçlü bir üretim ve ticaret merkezi hâline gelmesi için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti.

Bolat, “Türkiye ve Suriye iş dünyasının el ele vermesiyle, Halep’in yeniden üretimin, ticaretin ve refahın güçlü merkezlerinden biri haline gelmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

VERGİ VE SGK BORCU OLAN ESNAFA KREDİ KAPISI AÇILDI

Yeni düzenlemeye göre esnaf ve sanatkârların kredi kullandırımından en fazla 15 gün önce alınmış belgeyle, vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu ve sosyal güvenlik prim borcu bulunmadığını ya da mevcut borcun yeniden yapılandırılmış veya taksitlendirilmiş olduğunu belgelemesi gerekiyor. Ancak bu şartı karşılayamayan esnaf için de kredi kullanma imkânı getirildi.

BORCUN BİR KISMI KREDİDEN TAHSİL EDİLEBİLECEK

Borçsuzluk şartını sağlayamayan esnafa kolaylık getiren karara göre banka, söz konusu borcun Hazine faiz destekli kredinin azami yüzde 25’ine denk gelen kısmını, öncelikli olarak ilgili tahsil dairelerine yatırabilecek. Bu kapsamda bir yıl içinde tahsil edilecek toplam tutarın 300 bin lirayı aşamayacağı bildirildi.

FAİZ İNDİRİM ORANLARI YENİDEN BELİRLENDİ

Kararla birlikte Hazine faiz desteği kapsamındaki bazı faiz indirim oranları düşürüldü. Buna göre; yüzde 50 faiz indirim oranı yüzde 40 olarak, yüzde 100 faiz indirim oranı yüzde 80 olarak, yüzde 60 faiz indirim oranı ise yüzde 48 olarak uygulanacak.

UYGULAMANIN SÜRESİ BİR YIL UZATILDI

Kararda ayrıca uygulamanın geçerlilik süresine ilişkin düzenlemeye yer verildi. Düzenlemede yer alan 31/12/2026 ibaresi 31/12/2027 olarak değiştirildi. Böylece Hazine faiz destekli esnaf kredisi uygulamasının süresi bir yıl daha uzatılmış oldu.

TEMMUZ AYI ANKET SONUÇLARI AÇIKLANDI

Çatısı altındaki 516 marka ile gıda dışı perakende sektörünün en önemli temsilcisi olan Birleşmiş Markalar Derneği (BMD), üyeleri arasında gerçekleştirdiği Temmuz ayı anketinin sonuçlarını açıkladı.

SATIŞLARDA SEKTÖREL MAZANİT VE TEMPO DEĞİŞİMİ

Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, mayıs ve haziran aylarında canlı geçen hazır giyim ve ayakkabı satışlarının temmuzda hız kestiğini bildirdi. Sinan Öncel değerlendirmesinde, "Temmuzda kozmetik markalarımızın yüzde 86’sının adet satışları artarken, hazır giyim markalarımızın yüzde 54’ünün, ayakkabı markalarımızın ise yüzde 58’inin adet satışları düştü." diye konuştu.

İNDİRİMSİZ SATIŞ İMKÂNI NEREDEYSE KALMADI

Sinan Öncel, hazır giyim başta olmak üzere gıda dışı perakendede indirim yapılmadan satış imkânı neredeyse kalmadığının altını çizdi. Özellikle hazır giyim ve ayakkabıda daha yüksek indirim ve daha düşük marj ile ciro artırabildiğini belirten Öncel, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

"Ciro artışı çoğu zaman enflasyonun altında kalıyor. Bugün tüketici uygun fiyatlı ürüne ulaşmakla birlikte, firmalar için orta ve uzun vadede büyük risk var. Çünkü maliyetler artarken kârlılık düşmeye devam ediyor. Uzun süredir yaşadığımız sorunun temelinde yüksek maliyet artışları yatıyor. Kira ve AVM’lerdeki şeffaf olmayan ortak alan giderleri en önemli maliyet kalemlerimizi oluşturuyor. 10 uzama yılını dolduran kontratlarda 2-3 kat kira artışı talebiyle karşılaşılırken üç yıl önce yapılan mevzuat değişikliğine rağmen ortak alan giderlerinde bir türlü şeffaflık sağlanamadı. Birçok AVM yönetimi detaylı hesap ve fatura paylaşmadığı için harcamaları net olarak göremiyoruz. Türkiye’deki AVM’lerde yaklaşık 14 milyon metrekare kiralanabilir alan bulunuyor. Her metrekare için ortalama 50 TL fazla ödeme yapılsa aylık 700 milyon, yıllık 8,4 milyar TL’lik bir maliyet ortaya çıkıyor. Temmuz anketimizde üyelerimize ortak alan giderleri konusunda AVM yönetimiyle ihtilaflarının olup olmadığını sorduk. Yanıt veren üyelerimizin yüzde 77’si, yani her dört markadan en az üçü, AVM yönetimiyle ihtilaflı olduğunu beyan ediyor. Üyelerimizin sadece yüzde 23’ünün AVM’lerle sorunu bulunmuyor. İhtilaf oranının yüksek olmasına rağmen sorunu yargıya taşıyan üyelerimizin oranının ise yüzde 6 düzeyinde kalması dikkat çekiyor."

YARGIYA TAŞINMA ORANININ DÜŞÜK KALMA NEDENİ

Sinan Öncel, ortak alan giderleri ile ilgili ihtilafın yargıya taşınma oranının düşük kalmasında, markaların 10 uzama yılı sonrası AVM yönetimiyle kira artışlarıyla ilgili sorun yaşamak istememesinin etkili olduğunu sözlerine ekledi.

ALTINDA YÜKSELİŞ SONRASI SAKİN GÖRÜNÜM

Spot altının ons fiyatı fazla değişmeyerek 4.652,39 dolar seviyesinde kaldı. Altın, ABD Hazinesi'nin uzun vadeli tahvillere yönelik geri alım programını artıracağını açıklamasının ardından başlayan yükselişini salı günü de sürdürerek mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmıştı. ABD altın vadeli işlemleri ise yüzde 0,3 yükselerek 4.709,20 dolara çıktı.

GÖZLER FED'İN ENFLASYON GÖSTERGESİNDE

Yatırımcıların bugün odaklandığı başlıca veri, Fed'in para politikası kararlarında yakından izlediği temmuz ayı Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi olacak. Piyasalar ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh'ın cuma günü Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yapacağı konuşmaya çevrildi. Warsh'ın faiz politikasına ilişkin vereceği mesajların, eylül toplantısına yönelik beklentiler üzerinde etkili olması bekleniyor.

DÜŞÜK ENFLASYON ALTINI DESTEKLEYEBİLİR

Analistler, enflasyonun beklentilerin altında kalması ve Warsh'ın güvercin ya da dengeli bir mesaj vermesi halinde altın fiyatlarında yükselişin güç kazanabileceğine dikkat çekiyor. Böyle bir senaryoda reel faizlerin gerileyeceği beklentisinin artması, faiz getirisi sağlamayan altının yatırımcılar açısından cazibesini yükseltebilir. ABD'de son dönemde açıklanan istihdam verilerindeki zayıflama ve tüketici enflasyonunun beklentiler doğrultusunda gerçekleşmesi, eylül ayında faiz artışı beklentilerini sınırlamıştı.

PİYASALAR FED'DEN FAİZ KARARI BEKLİYOR

CME FedWatch verilerine göre piyasalar, Fed'in gelecek ay faizleri sabit bırakma ihtimalini yüzde 63,6 olarak fiyatlıyor. Bu nedenle PCE verisi ve Jackson Hole'dan gelecek mesajların, önümüzdeki dönemde altının yönü açısından kritik olması bekleniyor.

HÜRMÜZ GELİŞMESİ DEĞERLİ METALLERİ ETKİLEDİ

Jeopolitik gelişmeler de değerli metal piyasalarının seyrinde belirleyici olmaya devam ediyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin Umman ile görüşmeleri yeniden başlattığını açıklaması, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Piyasalarda jeopolitik risklerin seyri ve petrol fiyatlarındaki hareketlerin yanı sıra dolar ve faiz beklentileri de altının yönü açısından yakından takip ediliyor.

GÜMÜŞ PLATİN VE PALADYUM YÜKSELDİ

Diğer değerli metallerde ise yükseliş öne çıktı. Spot gümüş yüzde 0,7 artışla 69,09 dolara, platin yüzde 0,6 yükselişle 1.869,22 dolara, paladyum ise yüzde 1,4 artışla 1.345,30 dolara çıktı.

İNŞAAT İSTİHDAM ARTIŞINDA ÖNE ÇIKTI

Sektörel dağılımda en güçlü artış inşaatta görüldü. İnşaat sektöründe ücretli çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 7,1 artarken, ticaret ve hizmet sektörlerinde artış yüzde 3,5 olarak gerçekleşti. Sanayi sektöründe ise diğer sektörlerin aksine düşüş kaydedildi. Sanayide ücretli çalışan sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 geriledi. Haziran ayı itibarıyla sanayide 4 milyon 834 bin 50, inşaat sektöründe 2 milyon 34 bin 406, ticaret ve hizmet sektörlerinde ise 9 milyon 466 bin 295 kişi ücretli olarak çalıştı.

HER 10 ÜCRETLİ ÇALIŞANDAN YAKLAŞIK 6’SI TİCARET VE HİZMETLERDE

Veriler, ücretli istihdamın ağırlığının ticaret ve hizmet sektörlerinde toplandığını gösterdi. Toplam 16,3 milyon ücretli çalışanın 9,4 milyondan fazlası bu grupta yer aldı. Ticaret ve hizmetler grubunun alt sektörleri incelendiğinde yıllık istihdam artışında ulaştırma ve depolama faaliyetleri yüzde 5,9 ile ilk sıraya yerleşti. Gayrimenkul faaliyetlerindeki artış ise yüzde 5,8 olarak kaydedildi.

AYLIK VERİLERDE TÜM SEKTÖRLER ARTTI

Ücretli çalışan sayısında yalnızca yıllık değil, aylık bazda da artış yaşandı. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinin toplamında çalışan sayısı mayıs ayına göre yüzde 1 yükseldi. Aylık değişimde de inşaat sektörü öne çıktı. Ücretli çalışan sayısı inşaatta yüzde 2, sanayide yüzde 0,9, ticaret ve hizmet sektörlerinde ise yüzde 0,8 arttı.
Böylece yıllık bazda sanayide istihdam kaybı görülmesine rağmen, haziran ayındaki aylık veriler üç ana sektör grubunda da ücretli çalışan sayısının yükseldiğine işaret etti.
 

SEKTÖRLER BAZINDA FİYAT DEĞİŞİMLERİ

Sektörler bazında değerlendirildiğinde, temmuz ayında bir önceki aya göre tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 2,52 artış görüldü. Balıkçılık ve su ürünleri ile balıkçılık için destekleyici hizmetlerde yüzde 0,82 artış kaydedilirken, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde ise yüzde 1,66 düşüş yaşandı. Ana gruplar içerisinde tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,62 azalış gerçekleşirken; çok yıllık bitkisel ürünler yüzde 8,33, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler ise yüzde 0,67 oranında arttı.

SEBZE VE KAVUN-KARPUZ GRUBUNDA REKOR ARTIŞ

Yıllık değişimde en yüksek artış yüzde 84,34 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda gerçekleşti. Aylık bazda ise en yüksek değişim tropikal ve subtropikal meyvelerde görüldü. Bu grupta fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 13,61 geriledi. Açıklanan veriler, tarım ürünlerinde üretici fiyatlarının yıllık bazda artışını sürdürdüğünü ortaya koyarken, ürün grupları arasındaki fiyat değişimlerinin ise önemli farklılıklar gösterdiğini gözler önüne serdi.

MALI ALAN DEZENFLASYON İÇİN KULLANILIYOR

Bütçede harcama disiplini ve kayıt dışılıkla mücadele kapsamında oluşturulan mali alanın dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla kullanıldığını ifade eden Şimşek, motorin için yıl sonuna kadar kademeli ÖTV uygulamasına geçileceğini kaydetti.

Bakan Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle motorin fiyatlarında yaşanan yüksek artışın tüketici ve üreticilere yansımasını sınırlamak için ağustos ayının kalanında motorinde ÖTV'yi sıfırlıyor ve yıl sonuna kadar kademeli uygulamaya geçiyoruz."

ÜRETİM VE ULAŞTIRMA MALİYETLERİ HEDEFLENİYOR

Uygulamayla birlikte özellikle ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerindeki akaryakıt kaynaklı baskının azaltılması hedeflenirken, hükümetin fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikalarının sürdürüleceği belirtildi.

Bakan Şimşek, kalıcı refah artışı ve daha adil gelir dağılımının ön koşulunun fiyat istikrarı olduğunu vurgulayarak, bu doğrultudaki politikalara kararlılıkla devam edileceğini dile getirdi.

19 BİN 638 GÜMRÜK BEYANNAMESİ İNCELENDİ

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, ileri veri analitiği tekniklerinden de yararlanılarak riskli işlemler mercek altına alındı. 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Kontrol Şubeleri tarafından yürütülen İkincil Kontrol Beyanname İncelemeleri kapsamında 3 bin 223 firmanın tescil ettirdiği 19 bin 638 gümrük beyannamesi incelendi. Yapılan incelemeler sonucunda 7,2 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

145 FİRMA DENETLENDİ

Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından gerçekleştirilen Sonradan Kontrol Firma Denetimleri kapsamında ise 145 firma denetimden geçirildi. Bu denetimler sonucunda 1,7 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı uygulandı. Böylece 2026 yılının ilk 7 ayında gerçekleştirilen ikincil kontrol ve sonradan kontrol denetimleri sonucunda toplam 8,9 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenmiş oldu. Bakanlık, denetimlerin dış ticarette kurallara uygun hareket eden firmaların haklarının korunması, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi ve kamu gelirlerinin güvence altına alınması amacıyla önümüzdeki dönemde de sürdürüleceğini bildirdi.

SANAYİ SEKTÖRÜNDE AYLIK DÜŞÜŞ DİKKAT ÇEKTİ

Sektörel detaylar incelendiğinde sanayi alanındaki takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, yıllık bazda yüzde 26,7 artış sergiledi. Buna karşın sanayi cirosu aylık bazda yüzde 2,7’lik bir düşüş kaydetti.

HİZMET VE İNŞAAT SEKTÖRLERİNDE YILLIK GÜÇLÜ YÜKSELİŞ

İnşaat sektöründe ciro endeksi yıllık bazda yüzde 29,9 artarken, aylık bazda yüzde 0,7 oranında geriledi. Ticaret sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi yıllık yüzde 23,5 yükseldi. Hizmet sektöründe ise ciro endeksindeki yıllık artış yüzde 31,3 olarak gerçekleşti.

Açıklanan son veriler, haziran ayında ana sektörlerin tamamında yıllık bazda güçlü bir ciro artışı yaşandığını ortaya koyarken, aylık bazda ise özellikle sanayi sektöründeki geri çekilmeyi öne çıkardı.
 

Protokol uyarınca Turkish Cargo, Türk ihraç ürünlerini 30 ülkede, 49 destinasyona ortalama yüzde 34 indirim avantajı ile taşıyacak. Genel kargo, bozulabilir kargo, farmasötik kargo, balık, et, meyve ve sebze gönderilerini kapsayan protokol, 1 Temmuz–31 Ekim 2026 tarihleri arasında geçerli olacak.

GÜLTEPE: HAVA KARGO TAŞIMACILIĞI REKABETÇİ İHRACAT İÇİN STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, uygun maliyetli hava kargo taşımacılığının rekabetçi bir ihracat için stratejik önem taşıdığını vurguladı. Hava kargo taşımacılığında Türkiye’nin şanslı bir ülke olduğunu belirten Gültepe, "Arkamızda dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ve küresel hava kargonun devleri arasında yer alan THY gibi bir bayrak taşıyıcımız var. Turkish Cargo, ihracat yolculuğumuzda hep önemli bir paydaşımız oldu. Bugün, güçlü yol arkadaşlığımızı bir adım daha ileriye taşıyarak imzaladığımız yedinci iş birliği protokolüyle ihracatçımıza sunduğumuz paketi hem nicelik hem nitelik olarak daha da büyüttük. Protokolle uçuş ağımızı 30 ülkede 49 destinasyona çıkarıyoruz. Maliyetlerin ihracatçılarımızı zorladığı bu dönemde, protokolümüz ihracatçılarımızın önünü açıyor. Son 10 yılda toplam ihracatımız yüzde 78 artarken, hava kargoyla ihracatımız yüzde 150’lik bir artış kaydetti. Daha önceki altı protokol çerçevesinde yaklaşık 11 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Bu artıştaki katkısı için THY ailesine teşekkür ediyorum." dedi.

PROF. ŞEKER: TÜRK İHRACATÇISININ PAZARLARA ERİŞİMİNİ ÖNCELİK OLARAK GÖRÜYORUZ

THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker de, Türk ihracatçısının küresel pazarlara erişimini kolaylaştırmayı ve Türkiye’nin ihracat hedeflerini desteklemeyi bir öncelik olarak gördüklerini söyledi.

Prof. Dr. Şeker, "Bu doğrultuda Türkiye İhracatçılar Meclisi ile yürüttüğümüz İhracat Kampanyası Protokolü’nü kampanya kapsamındaki destinasyon sayısını artırarak yedinci kez yeniledik. Yenilenen iş birliği sayesinde ihracatçılarımız, Çin, Hindistan, Endonezya, Vietnam, Pakistan, ABD gibi stratejik pazarların da olduğu 49 destinasyona neredeyse iç hat taşıma maliyetleriyle ürünlerini ulaştırabilecek. Doğru pazara doğru zamanda rekabetçi maliyetlerle ulaşan her bir ürünün, üreticilerimize yeni ticari fırsatlar sunarken ülkemizin ihracat gelirine de katkı sağlayacağına inanıyoruz. THY olarak ihracatçılarımızın küresel rekabetteki gücünü artırmaya ve ülkemizin ihracat hedeflerini desteklemeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

SANKON ile SATKON iş birliğinde "Balkan Ülkeleri Sağlık Turizmi ve Ekonomik İş Birliği Zirvesi" düzenlenecek. Ankara’da 3, 4 ve 5 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek zirvenin, Türkiye ile Balkan ülkeleri arasındaki dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi, ekonomik kalkınmanın desteklenmesi ve sağlık alanındaki stratejik ortaklıkların güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

SANKON Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ali Altuntaş, yaptığı yazılı açıklamada zirveye Balkan coğrafyasından geniş katılım beklendiğini belirtti.

BALKAN ÜLKELERİNDEN GENİŞ KATILIM BEKLENİYOR

Altuntaş, "Zirveye Arnavutluk, Bosna Hersek, Bulgaristan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Yunanistan, Sırbistan, Hırvatistan, Romanya ve Slovenya başta olmak üzere Balkan coğrafyasından çok sayıda hükümet temsilcisi, Balkan ülkelerinin Ankara büyükelçileri, iş insanları, akademisyenler, sağlık sektörü temsilcileri ve yatırımcılar katılım sağlayacak." dedi.

Zirvede Türk şirketlerini SANKON Genel Başkanı Ferudun Cevahiroğlu’nun, sağlık turizmi alanını ise SATKON Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Prof. Dr. Haşmet Mesut Özsoy’un temsil edeceğini aktaran Altuntaş, organizasyonun Türkiye-Balkanlar ilişkileri açısından önemli bir platform olacağını ifade etti.

YENİ BİR VİZYONUN BAŞLANGICI OLACAK

Zirvenin yalnızca bir toplantı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Altuntaş, "Balkan Ülkeleri Sağlık Turizmi ve Ekonomik İş Birliği Zirvesi yalnızca bir toplantı değil; Balkanlar ile Türkiye arasında sağlık, ekonomi, yatırım, ticaret, ithalat ve ihracat ve insani iş birliğini geleceğe taşıyacak yeni bir vizyonun başlangıcı olacaktır." ifadelerini kullandı.

SAĞLIK TURİZMİ, TİCARET VE YATIRIM MASADA OLACAK

Altuntaş, zirvede sağlık turizminin geliştirilmesinin yanı sıra ortak yatırım projeleri, ticaret hacminin artırılması, karşılıklı ekonomik iş birlikleri, eğitim, teknoloji transferi ve sürdürülebilir kalkınma konularının görüşüleceğini kaydetti.

Türkiye ile Balkan ülkeleri arasındaki tarihi ve kültürel bağlara dikkat çeken Altuntaş, "Türkiye ile Balkan ülkeleri arasındaki tarihi ve kültürel bağların, güçlü ekonomik ortaklıklarla daha da pekişeceğine inanıyoruz." dedi.

ALT SEKTÖRLERDE YILLIK DEĞİŞİM

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, haziranda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6, imalat sanayi sektörü endeksi ise yüzde 1,5 azaldı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise yüzde 1,1 artış gösterdi.

AYLIK BAZDA PERFORMANS DENGESİ

Sanayi üretiminin alt sektörleri aylık bazda değerlendirildiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 0,5 azaldı. İmalat sanayi sektörü endeksi bir önceki aya göre değişmezken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,5 yükseldi.

Böylece sanayi üretiminde haziran ayında aylık bazda sınırlı bir toparlanma görülürken, yıllık bazda düşüş devam etti.
 

TÜRKİYE GÜVENLİ LİMAN OLMA KONUMUNU PEKİŞTİRİYOR

Türkiye ekonomisinin dayanıklılığına dikkat çeken Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Türkiye ekonomisi, küresel belirsizliklere rağmen büyümesini, istihdamını ve üretim gücünü korurken; güçlü üretim altyapısı, çeşitlenen ihracat pazarları ve dayanıklı tedarik zinciriyle bölgesinin güven ve istikrar merkezi olmayı sürdürmektedir. İhracatçılarımız yeni pazarlara açılarak küresel ticaretteki rekabet gücümüzü artırırken, Türkiye zorlu küresel şartlarda üretimin, ticaretin ve yatırımın güvenli limanlarından biri olma konumunu daha da pekiştirmektedir" ifadelerini kullandı.

İHRACATÇILARA YENİ FİNANSMAN VE KREDİ MÜJDELERİ GELDİ

Açıklamasında ihracatçılara yönelik yeni destek adımlarını sıralayan Bakan Bolat, "Bugün ayrıca ihracat ailemize önemli müjdeler de verdik. Merkez Bankamızın ihracat reeskont kredilerinin günlük limiti 5 milyar TL’ye yükseltildi. Merkez Bankamızın ihracatta döviz dönüşüm prim desteği % 3 olarak, 6 ay süreyle daha 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Eximbank, bu yıl sonuna kadar 59 milyar Dolar, ihracat reeskont kredisi, Türk Ticaret Bankası 100 milyar TL ihracat reeskont kredisi, ve İGE yılsonuna kadar 300 milyar TL’lik kefalet destekleriyle, üretim, yatırım ve ihracatın finansmanını daha da güçlendiriyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

HEDEF DÜNYA TİCARETİNDE DAHA GÜÇLÜ AKTÖR OLMAK

Gelecek hedeflerine ilişkin mesajlar da veren Prof. Dr. Ömer Bolat, sözlerini şöyle tamamladı: "Hedefimiz; üreten, rekabet eden ve dünyaya daha fazla ihracat yapan Türkiye’dir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde; Türkiye Yüzyılı vizyonuyla, yatırımı, üretimi, ihracatı ve istihdamı esas alan ekonomi politikalarımızı kararlılıkla sürdürecek; ülkemizi Yüce Allah’ın izniyle, küresel ticaretin en güçlü aktörlerinden biri haline getirmek için durmadan çalışmaya devam edeceğiz."

İSTİHDAM 227 BİN KİŞİ ARTTI

Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre istihdam edilenlerin sayısı haziran ayında 227 bin kişi artarak 32 milyon 733 bine yükseldi. İstihdam oranı da 0,3 puanlık artışla yüzde 48,9 olarak gerçekleşti. İstihdam oranı erkeklerde yüzde 66,1, kadınlarda ise yüzde 32 olarak kaydedildi.

İŞGÜCÜNE KATILIM YÜZDE 52,9 OLDU

Haziran ayında işgücü, bir önceki aya göre 58 bin kişi artarak 35 milyon 420 bine çıktı. İşgücüne katılma oranı ise 0,1 puan yükselerek yüzde 52,9 seviyesine ulaştı. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,7, kadınlarda yüzde 35,4 olarak tahmin edildi.

GENÇ İŞSİZLİKTE DÜŞÜŞ YAŞANDI

15-24 yaş grubundaki genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, haziran ayında bir önceki aya göre 1,8 puan azalarak yüzde 12,8 oldu. Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 10,4, genç kadınlarda ise yüzde 17,3 olarak hesaplandı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, istihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların haftalık ortalama fiili çalışma süresi haziran ayında bir önceki aya göre 0,1 saat artarak 42,5 saat oldu.

ATIL İŞGÜCÜ ORANI YÜZDE 28,8’E GERİLEDİ

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış atıl işgücü oranı yüzde 28,8 olarak gerçekleşti. Oran, bir önceki aya göre 2 puan geriledi. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 18,5, işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı ise yüzde 19,2 olarak tahmin edildi.

İHRACAT RAKAMLARINDA DÜŞÜŞ SEKTÖRÜ ZORLUYOR

Katma değerli üretimin, istihdamın ve ihracatın Türkiye ekonomisi için stratejik önemde olduğunu belirten İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, sektörün zorlu bir süreçten geçtiğini ifade etti. Sektördeki gelişmeleri rakamlarla aktaran Paşahan, durum değerlendirmesinde şu bilgileri paylaştı:

"İhracatımız, 2023'ün başından bu yana azalıyor. 2022 yılında 21,2 milyar dolarla en yüksek değerine ulaşan yıllık hazır giyim ihracatımız, 2025'te 16,8 milyar dolara geriledi. 2025'i, 2024'e göre yüzde 6,3 ekside tamamladık. Bu veriler bize üç yılda ihracatımızın oran olarak yüzde 21, değer bazında 4,4 milyar dolar daraldığını gösteriyor. Aynı süreçte artış trendine giren ithalatımız ise 4,5 milyar dolar seviyelerine ulaştı."

İSTİHDAMDA KAN KAYBI VE CARİ FAZLA MESAJI

İhracattaki düşüşe paralel olarak istihdam tarafında da ciddi kayıplar yaşandığına vurgu yapan Paşahan, sektörün Türkiye ekonomisindeki yerini şu sözlerle açıkladı:

"2022 yılının sonunda tekstille birlikte yaklaşık 1 milyon 223 bin olan istihdamımız, Mart 2026 itibarıyla 834 bine geriledi. İki sektörde yaklaşık 390 bin istihdam kaybettik. Bütün bu kayıplara rağmen 2025'te 12 milyar dolardan fazla cari fazla verdik. Bir başka ifade ile ülkemize 12 milyar dolardan fazla net döviz kazandırdık. Hazır giyimin en zor yılında gösterdiği performansın sergilediği gibi sektör daha olsa idi Türkiye 2025'i 92 milyar dolar açık yerine dış ticaret fazlasıyla kapatabilecekti. Bu veri bile hazır giyim endüstrisinin Türkiye ekonomisi için önemini yeterince ortaya koyuyor."

MISIR'A DEĞİL ÜLKEMİZE YATIRIM YAPMAK İSTİYORUZ

Sektörün son üç yıldır yaşadığı sorunların temelinde yüksek enflasyon ve buna bağlı uygulanan ekonomi politikalarının yer aldığını savunan Paşahan, üretim maliyetleri ve yurt dışı eğilimleri hakkında değerlendirmelerde bulundu: "Sektörün üç yılı aşkın süredir yaşadığı sorunların temelinde enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan 'düşük kur yüksek faiz' politikası yatıyor. Türkiye'de Ocak 2022-Mayıs 2026 döneminde ÜFE yüzde 437, asgari ücretin işverene maliyeti yüzde 567 artarken, dolar kurundaki artış yüzde 235'te kaldı. Enflasyonla kur arasında 202 puanlık bir fark oluştu. Asgari ücretli bir çalışan için 2022'de işverene maliyeti 600 dolarken, bugün bin 500 dolara geldi. Rakip ülkelerde bu maliyet 250-350 dolar civarında seyrediyor. Yüksek maliyetler nedeniyle son yıllarda bazı firmalarımız, müşterilerinin de isteği doğrultusunda üretimlerini Mısır gibi ülkelere taşımak durumunda kalıyor. Diğer taraftan yine bazı çevrelerde üretimi Suriye'ye taşıma seçeneğinin konuşulduğunu görüyoruz. Biz Mısır'a, Suriye'ye ya da başka bir ülkeye gitmek yerine ülkemizde yatırım yapalım istiyoruz. Ancak mevcut teşvik sistemiyle sorunları çözemiyoruz. Bu nedenle doğrudan desteklerle asgari ücret maliyetinin 800-850 dolar seviyelerine indirilmesi gerekiyor."

SEKTÖRÜN GELECEĞİ İÇİN MASTER PLAN...

Sektörün geleceğinin güvence altına alınması adına kamu desteği ve koordinasyonun hayati olduğunu belirten Paşahan, hazırlık süreçlerine dair şu çağrıyı yaptı: "Yeni süreçte başta kamu olmak üzere tüm paydaşlarla iş birliğini ve koordinasyonu güçlendirerek ortak bir hedefe odaklanmalıyız. Bu kapsamda hazır giyim sektörü için küresel ticaretin mevcut gerçeklerine uygun bir master plan hazırlanması gerekiyor. Avrupa Birliği'nin (AB) Hindistan ve MERCOSUR ülkeleri ile imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının (STA) önümüzdeki yıllarda sektöre vereceği zararları önlemek ve hazır giyimin Made in EU kapsamında kalması için ticaret diplomasisinin imkânlarını da sonuna kadar kullanmalıyız."

MARKA HİKÂYEMİZİN OLMASINI SAĞLAMALIYIZ

İHKİB Başkanı Paşahan, Türkiye’nin küresel pazardaki duruşunu değiştirmesi gerektiğini belirterek hedeflerini şöyle ifade etti: "Orta ve uzun vadede ise katma değerli üretime odaklanmak durumundayız. Çünkü Türkiye artık ucuz üretim ülkesi değil. Ucuz işçilik üzerinden Asya ülkeleriyle rekabet edemeyiz. Biz oyunu fiyatla değil, değerle kazanacağız. Başka bir ifade ile biz satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız. Ancak kaliteli de olsa üretim tek başına yetmiyor. Bir marka hikâyemizin olması gerekiyor. Bu gerçekten hareketle seçim sürecinde sözünü verdiğimiz Markalaşma Komitemizi hızla kurduk. Komitemiz, Turkish Apparel algısının küresel ölçekte güçlendirilmesi, uluslararası pazarlarda agresif tanıtım ve iletişim, global alıcılarla doğrudan temas imkânlarını kullanarak markalarımızı küresel vitrine taşıyacak."

KAYNAK: EKONOMİ GAZETESİ

YÜKSEK FAİZ VE AŞIRI TEMİNAT TALEPLERİ ÜRETİCİYİ ZORLUYOR

İSO haziran ayı Meclis toplantısını açan İSO Meclis Başkan Yardımcısı Yüksel Özyurt, ana gündem maddesine ilişkin yaptığı konuşmada üyelerin son dönemde finansmana erişim konusunda yaşadığı zorluklara dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “Üyelerimiz, özellikle son dönemde finansmana erişim konusunda zorlandıklarını ifade ediyor. Geldiğimiz noktada manyak üyemiz, bankaların krediyi ya çok pahalı verdiğini ya da hiç vermediğini sıkça dile getiriyor. Yüksek faiz oranları, kısa vadeli krediler ve aşırı teminat talepleri, üretim yapan firmalarımızı oldukça zorluyor. Elbette bankaların da kendi risk kuralları ve regülasyonları var. Bunu anlayışla karşılıyoruz. Ancak şunu juga biliyoruz ki kamu bankaları bu ekosistem içinde farklı bir misyona sahiptir. Kamu bankaları olarak sizlerden beklentimiz; piyasa koşullarını dikkate almakla birlikte, üretimi ve istihdamı önceleyen esnek ve çözüm odaklı bir yaklaşım sergilemenizdir. Piyasanın zaman zaman almaktan kaçındığı riskleri, ülke menfaatleri için üstlenmenizi, sizlerden beklenen en önemli görevlerden biri olarak görmek istiyoruz. Üyelerimiz, kamu bankalarının özel bankalardan çok da farklı davranmadığı yönünde bir algıya kapıldıklarını söylüyorlar. Bu algının doğru olup olmadığını sizlerden dinlemek istiyoruz. İhracatçılarımız, döviz işlemlerinde ve dış ticaret finansmanında limit sorunları yaşadıklarını belirtiyor. Firmalarımız; döviz alım-satım işlemlerinde ve dış ticaret finansmanında artan maliyetler ve sınırlı limitler nedeniyle rekabet güçlerini kaybetme endişesi taşımaktadır. Sadece KOBİ’lerimiz değil, büyük işletmelerimiz de işletme sermayesi ihtiyacını karşılamakta güçlük çekmektedir. Yeniden yapılandırma talepleri ise bazen katı prosedürler sebebiyle sonuçsuz kalabilmektedir. Bu sıkıntıları sadece şikâyet olarak iletmek istemiyorum. Aksine, sizlerle iş birliği içinde çözüm yolları aramak için buradayız. Şunu özellikle ifade etmek isterim ki geçmişte, pandemi döneminde ve deprem felaketlerinde kamu bankalarımızın dayanışma içinde olduğunu açık şekilde gördük. Şimdi de dezenflasyon ve ekonomik dengelenme sürecinin sonucu olarak artan maliyetlerle zorlanan sanayicimizin yanında olmanız gerektiğini söylemek istiyorum. Bu desteği sağlayacağınıza yürekten inanıyorum.”

SANAYİCİNİN OKSİJENİ FİNANSMANDIR

Açılış konuşmasını gerçekleştirmek üzere kürsüye davet edilen İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, üretimin zayıfladığı bir ekonomide dengeli bir kalkınmanın mümkün olamayacağını belirterek şu cümleleri kaydetti: “Bu çerçevede üretim hayatımızın ihtiyaçlarını kamuoyuyla ve karar alıcılarla paylaşmaya, sanayicimizin sesini duyurmaya, çözüm önerileri geliştirmeye ve nitelikli üretimi destekleyen politikalara katkı sunmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Tam bu noktada sanayimiz adına önemli bir çağrıda bulunmak istiyorum. Sanayicilerimiz için çok özel bir kredi paketine ivedilikle ihtiyaç duyuyoruz. Bu konuda gerekli adımların vakit kaybedilmeksizin atılmasını tüm sanayicimiz adına talep ediyoruz. Sanayicinin oksijeni finansmandır. Ve geldiğimiz noktada sanayicimizin ciddi ölçüde oksijensiz kaldığını görüyoruz. Üretmeye devam eden, istihdam yaratan, ihracat yapan ve ülkesine katma değer kazandıran sanayi kuruluşlarımız; yüksek finansman maliyetleri, krediye erişimde yaşanan güçlükler ve artan mali yükler karşısında adeta nefes almakta zorlanmaktadır. Bugün sektörümüzün ihtiyacı yalnızca iyi niyetli temenniler değildir. Sanayinin yeniden nefes almasını sağlayacak somut, etkili ve sonuç odaklı adımlara ihtiyaç duyuluyor. Çünkü oksijensiz kalan bir insan nasıl yaşamını sürdüremezse, finansmana erişemeyen bir sanayinin de yatırım yapması, üretimini geliştirmesi, teknolojiye yönelmesi ve küresel rekabette güç kazanması imkânsız. Şunu hiçbir zaman unutmamalıyız: Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesi, kalıcı refahı, nitelikli istihdamı ve küresel rekabet gücü ancak güçlü bir sanayi yapısıyla mümkündür. Üretimin zayıfladığı, yatırımların ertelendiği, teknolojik dönüşümün yavaşladığı ekonomide sağlıklı ve dengeli bir kalkınmadan söz edemeyiz. Üretimden uzaklaşan değil; üretimi teknolojiyle, verimlilikle, ihracatla, yeşil ve dijital dönüşümle güçlendiren bir kalkınma anlayışını stratejik önceliğimiz olarak görmek zorundayız. Ülkemiz sanayisinin geleceği konusunda duyarsız kalınırsa, özellikle geleneksel sektörlerimiz desteklenmek yerine kaderine terk edilirse bu Türkiye için çok ciddi sorunlar üretir. İşte bu sebeple biz İstanbul Sanayi Odası olarak ‘Sanayiye Sahip Çıkmak, Türkiye’ye Sahip Çıkmaktır’ diyoruz.”

REESKONT KREDİLERİNDEKİ LİMİTLER YÜKSELTİLMELİDİR

Konuşmasının devamında sermaye piyasalarının ve alternatif finansman araçlarının önemine değinen Bahçıvan, Türk Eximbank kredilerinde yaşanan aksaklıkları vurgulayarak şunları söyledi: “Özellikle; özel sektör tahvilleri, girişim ve büyüme sermayesi fonları, menkul kıymetleştirme uygulamaları önümüzdeki dönemde daha fazla kullanılmalıdır. Bu noktada kamu bankalarının öncü ve katalizör rol üstlenmesi mümkündür. İzninizle burada bir parantez daha açmak istiyorum. Türk ihracatçısının zorlu küresel koşullarda en önemli destekçilerinden birisi şüphesiz ki Türk Eximbank tarafından sağlanan reeskont kredileridir. Ancak bu kredilerde limit, teminat ve peşin faiz uygulaması gibi sorunlar devam etmektedir. Özellikle günlük limitlerin düşük kalması ve firma başına kullanımın 60 milyon TL ile sınırlı olması; ihtiyaç duyulan kredilere erişimi 5-6 aya kadar geciktirmekte, bu da sanayicileri çok daha yüksek maliyetli, banka ve banka dışı farklı kredi kaynaklarına yöneltmektedir. Bu nedenle, günlük limitlerin yükseltilmesi ihracatçılarımıza çok önemli bir destek sağlayacaktır. Firmalar, faizini zaten peşin ödedikleri riskin yüzde 100 kadar fazlasına karşılık gelen bir teminat mektubu vermek zorunda kalıyor. Adeta boşluğa verilen bu teminat, hem teminat mektubu komisyon masrafının aşırı düzeyde artmasına hem de firmaların teminat limitlerinin yok yere azalmasına neden oluyor. Sonuç olarak Türk sanayisinin bugün ihtiyacı olan sadece daha uygun maliyetli kredi değil, bunun yanı sıra ve bundan daha önemli olarak; daha uzun vadeli sermaye, daha derin sermaye piyasaları, bankacılık sistemi ile entegre çalışan yeni nesil finansman araçlarıdır. Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşabilmek için sanayi, finans ve kamu politikalarının aynı stratejik vizyon etrafında buluşması da gerekmektedir.”
 

Türkiye’nin yaş meyve sebze üretiminin temelini oluşturan 20 ana üründe, 2002 yılında 34 milyon 292 bin ton olan üretim miktarı, 2024 itibarıyla yüzde 50 artarak 51 milyon 560 bin tona ulaştı. Ancak 2025 yılında etkisini gösteren iklim krizi nedeniyle üretimde yüzde 14’lük düşüş yaşandı ve toplam üretim 44 milyon 350 bin tona geriledi. Türk yaş meyve sebze sektörü, 2002 yılında 1 milyon 337 bin tonluk ihracat gerçekleştirirken, 2024 sonunda bu rakam yüzde 175’lik artışla 3 milyon 669 bin tona çıktı. 2002 yılında toplam üretimin yalnızca yüzde 3,8’i ihraç edilirken, bu oran 2024 yılında yüzde 7,1 seviyesine yükseldi.

"İHRACAT ÜRETİMDEN DAHA HIZLI BÜYÜDÜ"

Cengiz Balık, sektörün son 22 yılda üretimden ihracata uzanan süreçte büyük bir dönüşüm yaşadığını belirterek, Türkiye’nin yaş meyve ve sebze üretimindeki gücünü uluslararası pazarlarda daha etkin hale getirdiğini ifade etti. Üretimdeki artışın ötesinde ihracatta çok daha güçlü bir ivme yakalandığını vurgulayan Balık, şu değerlendirmede bulundu: “2002-2024 döneminde üretimimiz yaklaşık yüzde 50 artarken, ihracatımız yüzde 175’in üzerinde büyüdü. Bu tablo, Türk yaş meyve sebze sektörünün artık yalnızca üretim yapan değil, küresel pazarlarda güçlü şekilde rekabet eden bir yapıya kavuştuğunu gösteriyor. Üretimdeki başarımızı ihracata dönüştürme yeteneğimiz her yıl daha da güçleniyor. 2025 yılında sektör ihracatımız 3 milyar 704 milyon dolara ulaştı. 2026 hedefimiz ise 4,5 milyar doların üzerine çıkmak.”

MANDALİNA VE ELMADA SIÇRAMA

İhracatta öne çıkan ürünlere de değinen Balık, son yılların yıldız ürününün mandalina olduğunu söyledi. Balık, mandalina ve elma ihracatındaki performansa ilişkin şunları kaydetti: “2002 yılında 247 bin ton olan mandalina ihracatımız, 2024’te 702 bin tona ulaştı. 2025’te ise 1 milyon ton sınırına yaklaştı. Yaklaşık dört katlık bu artış, uluslararası pazarlardaki başarımızın en somut göstergelerinden biri. Ürettiğimiz mandalinanın yüzde 45’ini ihraç ettik ve 913 milyon dolarlık döviz girdisi sağladık.”

2002 yılında 2 milyon 200 bin ton olan elma üretiminin 2024’te yüzde 101 artarak 4 milyon 420 bin tona çıktığını belirten Balık, 2002’de yalnızca 14 bin ton seviyesinde olan elma ihracatının, 2024 yılında 315 bin tona yükseldiğini, miktar bazında yüzde 2100’ü aşan bir artış yaşandığını söyledi. Ayrıca ortalama ihraç fiyatının yüzde 43 yükseldiğini ve elma ihracatından 190 milyon dolar gelir elde edildiğini aktardı. 2002 yılında neredeyse hiç ihracatı bulunmayan incir, kivi, çilek ve muzun da bugün önemli ihraç kalemleri arasında yer aldığına değinen Balık; incirde 23 bin ton, çilekte 20 bin 854 ton, kivide 7 bin 230 ton ve muzda 4 bin 679 ton ihracat seviyesine ulaşıldığını belirtti. Balık ayrıca limon, domates, kiraz, şeftali ve nektarin gibi ürünlerde de güçlü ihracat performansı yakalandığını kaydetti.

KATMA DEĞERLİ ÜRETİM VE İKLİM KRİZİ

Son 22 yılda yalnızca ihracat miktarlarının değil, birim ihracat değerlerinin de ciddi şekilde yükseldiğini vurgulayan Balık, Türk ürünlerinin küresel pazarda daha yüksek katma değer oluşturduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Birçok üründe kilogram başına ihracat değerimiz birkaç kat arttı. 2002 yılında 0,58 dolar/kg olan ortalama ihraç fiyatımız, 2024 sonunda 1,28 dolar/kg seviyesine yükseldi. Bu gelişme; kalite, gıda güvenliği, sürdürülebilirlik ve uluslararası standartlara uyum açısından önemli bir noktaya ulaştığımızı gösteriyor. Artık sadece daha fazla oyun satan değil, ürününü daha yüksek değerle pazarlayan bir sektör konumundayız.”

İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkisinin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade eden Balık, sürdürülebilir büyüme için üretim altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini söyleyerek sözlerini şöyle sürdürdü: “Don, kuraklık, aşırı sıcaklık ve düzensiz yağışlar üretimi doğrudan etkiliyor. Buna rağmen sektörümüz üretmeye, ihracat yapmaya ve ülkemize döviz kazandırmaya devam ediyor. Önümüzdeki süreçte su verimliliği, modern sulama sistemleri, tarımsal teknoloji yatırımları ve iklim dirençli üretim modelleri daha kritik hale gelecek.”

Balık, Türkiye’nin güçlü üretim altyapısı, deneyimli üretici ve ihracatçı ağı sayesinde dünya pazarlarındaki büyümesini sürdüreceğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Türkiye; iklim çeşitliliği, yüksek üretim kapasitesi ve lojistik avantajlarıyla dünyanın önde gelen yaş meyve sebze tedarikçileri arasında yer alıyor. Önümüzdeki dönemde ürün çeşitliliğimizi artırarak, yeni pazarlara açılarak ve katma değerli ihracata odaklanarak sektörümüzü daha da ileri taşıyacağız.”

KARARLILIKLA ÇALIŞMAYA DEVAM EDİYORUZ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekonomi programı kapsamında atılan adımlara ve gelecek döneme ilişkin hedeflere değindiği açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarını artırması, kısa vadede enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturarak beklentileri olumsuz etkiledi. Programımız sayesinde oluşturduğumuz mali alanı kullanarak, beklentilerde kalıcı bir bozulmanın önüne geçmek amacıyla eşel mobil başta olmak üzere gerekli tedbirleri hızlı ve etkin biçimde devreye aldık. Haziran ayında hanehalkının 12 ay sonrası enflasyon beklentileri bir önceki aya göre 3,4 puan iyileşti. Jeopolitik gerilimlerin azalmasıyla enerji fiyatlarındaki normalleşmenin, beklentilerdeki iyileşmeyi desteklemesini bekliyoruz. Dezenflasyon hedefimiz doğrultusunda kararlılıkla çalışmayı sürdürüyoruz."

KAYNAK: EKONOMİM

OCAK-MAYIS DÖNEMİNDE GİDERLER YÜZDE 37 ARTTI

Yılın ilk 5 ayını kapsayan ocak-mayıs döneminde de bütçedeki açık eğilimi devam etti. Bu dönemde bütçe gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33,9 artışla 6 trilyon 277 milyar 714 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 37,4 yükselerek 7 trilyon 334 milyar 713 milyon lira oldu.

BEŞ AYLIK TOPLAM AÇIK 1 TRİLYON LİRAYI GEÇTİ

Bakanlığın bütçe uygulama sonuçları raporuna yansıyan verilere göre, merkezi yönetim bütçesi mayıs ayında yaşanan 298 milyar 223 milyon liralık açığın da eklenmesiyle birlikte, ocak-mayıs döneminde toplamda 1 trilyon 56 milyar 999 milyon lira açık vermiş oldu.

DESTEK OLUYORUZ

Bakanlık olarak engelli vatandaşların kendi yaşam alanlarında kalmalarına önem verdiklerini belirten Bakan Göktaş, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Engelli vatandaşlarımızın aile bütünlüklerini koruyarak evde bakım hizmeti almalarını öncelikli görüyoruz. Bu yardım ile engellilerin yaşadığı ortamdan ayrılmadan, ailesi veya yakınlarıyla birlikte yaşayarak aile birliğinin korunmasına ve güçlenmesine destek oluyoruz."

HAK SAHİBİ BAŞINA AYLIK 13 BİN 878 LİRA ÖDENİYOR

Evde Bakım Yardımı kapsamında 2026 yılı ocak-temmuz döneminde hak sahibi başına aylık 13 bin 878 lira ödeme yapıldığını hatırlatan Bakan Göktaş, güncel verilere dair şu bilgileri kaydetti: "Evlerinde bakılan tam bağımlı vatandaşlar ve aileleri için bu ay toplam 7,1 milyar lira Evde Bakım Yardımı'nı hesaplara yatırmaya başladık. Hali hazırda 516 bin vatandaşımız Evde Bakım Yardımı'ndan yararlanıyor. Ödemelerin tüm engelli vatandaşlarımıza ve ailelerine hayırlı olmasını diliyorum."

TEK BİR DENETİMDE MİLYONLARCA LİRALIK CEZA KESİLDİ

Yönetmelik kapsamında son dönemde yapılan incelemeler neticesinde, yetki belgesi olmadan ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetinde bulunduğu tespit edilen her bir gerçek ve tüzel kişi için 400 bin 680 lira ila 1 milyon 402 bin 380 lira arasında değişen tutarlarda olmak üzere 176 gerçek ve tüzel kişi hakkında 102 milyon lira idari para cezası uygulandığı bildirildi.

BUGÜNE KADAR TOPLAM CEZA 305 MİLYON LİRAYI BULDU

Denetimlerin kararlılıkla süreceğini vurgulayan bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Bakanlığımızca yetki belgesi olmadan ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yaptığı tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler hakkında 2026'da uygulanan idari para cezası tutarı 108 milyon lirayı geçti. Bugüne kadar uygulanan idari para cezası tutarı da 305 milyon liraya ulaşmıştır. Motorlu kara taşıtı ticaretinde kayıt dışı faaliyetlerin azaltılması, haksız ticari uygulamaların ve tüketici mağduriyetinin önüne geçilmesi, sektörde daha adil ve güvenli bir ortamın tesis edilmesi amacıyla çalışmalarımız ve denetimlerimiz kesintisiz devam edecek."

KAYNAK: DİRİLİŞ POSTASI GAZETESİ 

KONUT TALEBİ VAR BEKLEYİŞ SÜRÜYOR

Son 2,5 ayın dibini gören gram fiyatı, 200 günlük ortalamaya çekildi. Ocak ayında gram altında görülen 7.811 TL zirvesinden düşüşün boyutu eksi yüzde 20’ye vardı. Verilere göre, son bir yılda gram altın alanın maliyeti ortalama 5 bin 500 - 5.700 TL civarındayken, son iki ayda piyasaya girenlerin maliyeti ise 7 bin lirayı aşmış durumda. Bu maliyet tablosu sebebiyle bekleyenlerin sayısı oldukça fazla. Piyasada oluşan bu “beklenti ekonomisi”, yastıkaltı altın miktarını rekor seviyelere taşırken, gayrimenkul sektörünü olumsuz etkiliyor. Yatırımcının sermayesi altında kilitli kaldığı için piyasalarda gözle görülür bir durgunluk yaşanıyor. Gayrimenkul uzmanları, konut yatırımı yapan kesimin şu an sadece belli bir gelir seviyesinin üzerindeki insanlardan oluştuğunu belirterek durumu şu sözlerle özetliyor: “Asıl birikimini altında tutan yatırımcı hâlâ bekleyişte. Vatandaşın konut talebi bitmedi, sadece ertelendi. Altın yatırımcısı 7.500 lira olan psikolojik sınırı bekliyor. Bu rakamın geçilmesi durumunda yastıkaltındaki devasa sermaye bozulup doğrudan konuta veya arsaya yönelecektir.”

İKİNCİ EL OTO PİYASASI DURMA NOKTASINDA

Türkiye'den Kaan Zenginli'nin haberine göre, gayrimenkuldeki bu durgunluğun bir benzeri, otomotiv pazarında da derinden hissediliyor. Sermayenin güvenli limanda park etmesiyle birlikte özellikle ikinci el otomotiv piyasası neredeyse durma noktasına geldi. Sektördeki tıkanıklığı değerlendiren oto galerici Murat Aslan, vatandaşın zarar kapanmadan araç yenileme veya sıfır araç alma fikrini rafa kaldırdığını vurguluyor. Piyasada ciddi bir durgunluk olduğunu belirten Aslan şu değerlendirmelerde bulundu:

“Şu an ikinci el piyasası neredeyse durma noktasına geldi. Tıkanıklığın ana sebebi tamamen altındaki fiyat beklentisi. İnsanlar altını yüksekten aldı, enflasyon karşısında da istediği getiriyi tam bulamadı. Gram fiyatı yatırımcının beklediği o psikolojik seviyeye ulaştığı gün, bayilerdeki ve ikinci el pazarındaki bu sessizlik yerini büyük bir satış patlamasına bırakacaktır”

DÜŞÜŞÜ FIRSAT BİLEN ALIYOR

Altın piyasasında yüksek maliyetli yatırımcının bekleyişi sürerken, madalyonun diğer yüzünde farklı bir hareketlilik yaşanıyor. Yaz aylarının ve düğün sezonunun yaklaşmasıyla birlikte, mevcut fiyat seviyelerini alım fırsatı olarak değerlendiren yeni bir kitle piyasaya giriş yaptı. Kuyumcularda “bozmaya gelenlerden” ziyade “almaya gelenlerin” yoğunluğu dikkat çekiyor. Kısacası, bir taraf zararına satmamak için yastıkaltındaki altını sıkı sıkıya tutarken, diğer taraf "düşükten toplama" stratejiyle altın talebini canlı tutmaya devam ediyor. Piyasada oluşan bu “satan yok ama alan var” dengesi, yastıkaltı birikimlerin neden rekor seviyede büyümeye devam ettiğini de gözler önüne seriyor.

KAYNAK: EKONOMİM

Fiyat istikrarının sağlanmasının en kritik bileşen olduğunu belirten Şimşek, nihai hedefin sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil gelir dağılımı olduğunu ifade etti. Politika önceliklerinde bir değişim olmadığının altını çizen Bakan Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ve AK Parti hükümetinin önceliklerinin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat olduğunu, yapısal dönüşümün odağında da bu 4 amacın bulunduğunu bildirdi.

BİRKAÇ AYLIK GECİKMEYLE DEZENFLASYON SÜRECİ DEVAM EDECEK

Bakan Şimşek, şokların dünyanın yeni normali haline geldiğine değinerek, fiyat istikrarına yönelik şu değerlendirmelerde bulundu: "Enflasyonun kalıcı bir şekilde tek haneye indirilmesi için maliye politikası ve yapısal reform ayağıyla en güçlü desteği vermeye, bunları önceliklendirmeye devam edeceğiz. İnanıyorum ki biraz gecikse de bunu başaracağız. Şoklar dönem dönem gecikmelere sebep olabilir. Bu şoklar bizim kontrolümüzde değil. Bunlar elbette bir bahane de değil. Bu şoklara rağmen önemli olan ilerlemedir. Ben hep altını çizmişimdir. Mükemmeliyetçilik ilerlemenin önündeki en büyük engeldir. Bizim için önemli olan gidişatın yönüdür. O anlamda baktığınız zaman birkaç aylık gecikmeyle dezenflasyon süreci tekrar devam edecek ve yoluna girecektir."

MAKRO FİNANSAL İSTİKRAR AÇISINDAN ENDİŞEYE MAHAL YOK

ABD/İsrail-İran savaşı sonrasında enerji fiyatlarında yaşanan sert artışın vatandaşlara yansımaması için eşel mobil sistemini devreye aldıklarını ifade eden Şimşek, bu durumun bütçede oluşturulan mali alan sayesinde mümkün olduğunu vurguladı. Şimşek, bütçe dengesi ve cari açık verilerine ilişkin şunları kaydetti: "Son 3 ayda akaryakıtta ÖTV'yi neredeyse sıfırlamamıza rağmen bu sene bütçe açığı hedeflerini tutturacağız. Bu konuda bir endişeniz olmasın. Milli gelire oranla yüzde 3,5 bütçe açığı hedefimiz var. Çok büyük ihtimalle, eşel mobile rağmen, bundan daha iyi bir performansı ortaya koyacağız. Yani eşel mobil olmasa hedeflerin çok ötesinde bir başarı söz konusu olacaktı. Bu niye önemli? Çünkü şoklara karşı mali alan inşa ediyoruz."

"Yılı yüzde 3 veya altında cari açıkla kapatabiliriz. En büyük kırılganlık olarak görülen bu alanı bugün çok rahat yönetilebilir görüyorum. Bu nedenle makro finansal istikrar ve programın sonuçları açısından endişeye mahal yok."

2026 başından bu yana yıllıklandırılmış dış ticaret açığında ciddi bir bozulma olmadığını, büyük petrol şokuna rağmen aralık ayından bu yana yıllık dış ticaret açığındaki bozulmanın 1,5 milyar doların altında kaldığını belirten Şimşek, turizmde ve diğer kritik alanlarda da ciddi bir bozulma yaşanmadığını sözlerine ekledi.

REZERVLERDE ENDİŞEYE MAHAL YOK

Türkiye'nin yıllık brüt dış finansman ihtiyacının savaş şokuna rağmen yüzde 17 olarak gerçekleşmesini öngördüklerini ve bu seviyenin son derece yönetilebilir olduğunu belirten Şimşek, rezervlerdeki hareketlilik ve altın fiyatlarının etkisine dair şu ifadeleri kullandı: "Bu sene bu savaş olmasaydı brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranı yüzde 15'in altına düşecekti. Savaşa rağmen bu oranın yüzde 17 olarak gerçekleşmesini öngörüyoruz. Bu son derece yönetilebilir bir seviyedir. Uzun yıllar boyunca milli gelirin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık gelen brüt dış finansman ihtiyacını yönetmiş bir ülke, yüzde 17'lik bir oranı rahat yönetir. Benzer şekilde, Türkiye'nin brüt dış borç stokunun milli gelire oranının uzun vadeli ortalaması yaklaşık yüzde 44 seviyesindedir. Buna karşın, bu yıl savaş kaynaklı şoklara ve cari açıktaki artışa rağmen söz konusu oranın yüzde 32 civarında gerçekleşmesini bekliyoruz. Bu seviye hem tarihsel ortalamalarımızın belirgin şekilde altında hem de birçok gelişmekte olan ülkeye kıyasla oldukça makul bir düzeydedir."

KAYNAK: EKONOMİM

ENFLASYONDAKİ RİSKLER VE ENERJİ FİYATLARI TAKİPTE

Kurul tarafından yapılan açıklamada, nisan ayında enerji fiyatlarının etkisiyle yükselen enflasyonun ana eğiliminin mayıs ayında bir miktar gerilediği belirtildi. Ancak jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji fiyatlarında oynaklığın sürdüğü ve belirsizliklerin yüksek seyrettiği vurgulandı. Ekonomik faaliyete ilişkin de değerlendirmelerin yer aldığı açıklamada, ilk çeyrek verilerinin ekonomik faaliyette yavaşlamanın devam ettiğine işaret ettiği, iç talepteki zayıf görünümün de sürdüğü ifade edildi. Bu çerçevede enflasyon görünümüne yönelik risklerin yakından takip edildiği bildirildi.

SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞU KORUNACAK

Fiyat istikrarı vurgusu yapan TCMB, enflasyonla mücadele konusunda kararlılık mesajı verdi. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun korunacağını belirterek şu ifadelere yer verdi: "Enflasyonda kalıcı düşüş sağlanana kadar sıkı para politikası kararlılıkla sürdürülecek. Gerekirse ek sıkılaştırma adımları atılabilecek."

Ayrıca kredi ve mevduat piyasalarındaki olası bozulmalara karşı makroihtiyati adımların devreye alınabileceği belirtilirken, Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti’nin beş iş günü içinde yayımlanacağı duyuruldu.

AYAKKABI SEKTÖRÜNDE YÜZLERCE FABRİKA KAPANDI

Sektörün son yıllarda büyük bir kan kaybı yaşadığını ifade eden TASD Başkanı Berke İçten, mevcut durumu şu sözlerle özetledi: “Son üç dört yıldır özellikle imalat sanayinin daraldığı bir dönemden geçiyoruz. Ayakkabı bu süreçte en fazla kan kaybeden sektörlerin başında yer alıyor. 2023’ten bu yana yüzlerce fabrikamız ve atölyemiz kapanırken, en az 100 bin istihdam kaybı yaşadık. Oysa biz sanayi üretimini ekonomik bağımsızlığın ve ulusal güvenliğin bir unsuru, her fabrikayı ülkemiz için bir kale olarak görüyoruz. Ne yazık ki ayakkabı sektörümüz son üç dört yılda yüzlerce kalesini kaybetti. Hazır giyim ve tekstil gibi birçok sektörde de benzer bir tabloyla karşı karşıyayız.”

KÜRESEL REKABETTE ÇİN ÖRNEĞİ VE ÇALIŞMA GÜNLERİ

İlk çeyrekteki yüzde 2,5’lik büyüme oranlarında sanayi ve ihracatın olumsuz etkisine değinen İçten, uluslararası rekabette yaşanan zorluklara dikkat çekti. Türkiye'nin üretim politikasında net bir karar vermesi gerektiğini belirten İçten, konuşmasını şöyle sürdürdü: “İlk çeyrekteki yüzde 2,5’lik büyümeye sanayinin ve ihracatın eksi yönde etki yaptığını görüyoruz. Dolayısıyla bizim artık ülke olarak bir konuda karar vermemiz gerekiyor: Biz imalat sanayinde üretime devam etmek istiyor muyuz, istemiyor muyuz? Trump yönetimindeki ABD ve Çin bugün sanayi üretimini ulusal güvenlik sorunu yaklaşımıyla ele alıyor ve tüm stratejilerini bu anlayışla kurguluyorlar. Ülkemizde ise imalat sanayimiz her geçen yıl biraz daha fazla güç kaybediyor. Çin’de işletmeler yılda 330-340 gün mesai yaparken biz 240 gün çalışıyoruz. Yani bizden zaten yüzde 30-40 daha fazla çalışan bir ülkenin rekabetiyle karşı karşıyayız.”

BÜTÜNSEL BİR YAKLAŞIM VE MEVZUAT REFORMU ŞART

Ticaret Bakanlığı tarafından alınan önlemlerin sektörde memnuniyetle karşılandığını dile getiren İçten, köklü çözümler için daha geniş kapsamlı adımların atılması gerektiğini savunarak şu ifadeleri kullandı: “Dolayısıyla bir an önce üretimi öncelikleyen bir modeli ortaya koymamız lazım. Ayakkabı sektörü özelinde Ticaret Bakanlığımızın aldığı önlemlerden büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Ama gelinen aşamada çalışma mevzuatı başta olmak üzere daha bütünsel bir yaklaşım ile konunun ele alınması gerekiyor.”

HABER MERKEZİ-İSTANBUL

35 YILLIK DENEYİM TEKNOLOJİ İLE BULUŞUYOR

Bugüne kadar tekstil, dış ticaret ve e-ihracat gibi stratejik alanlarda önemli başarılara imza atan Hikmet Tanrıverdi, son yıllarda çalışmalarını dijitalleşme üzerine yoğunlaştırdı. Yapay zekâ, dijital dönüşüm ve şirketlerde verimlilik artışı gibi konuları odağına alan deneyimli yönetici, geleneksel ticaret unsurlarını modern teknolojiyle harmanlayan stratejiler geliştirmeye devam ediyor.

YENİ NESİL İŞ MODELLERİ...

Girişimcilikten e-ihracata uzanan geniş bir yelpazede tecrübe edinen Tanrıverdi, ETC Creative Talks bünyesinde kurumlara rehberlik edecek paylaşımlarda bulunacak. Deneyim temelli bakış açısıyla iş dünyasının dönüşüm sürecini değerlendiren Hikmet Tanrıverdi, firmaların geleceğe daha güçlü hazırlanabilmesi için gereken yeni nesil iş modellerini ve verimlilik esaslarını aktaracak. Fikirlerin deneyimle buluştuğu platformda, kurumsal başarı için stratejik yol haritaları sunulacak.
 

KUR ETKİSİNİ ORTADAN KALDIRMAYA YETMEZ

Yalnızca kurumlar vergisi üzerinden yapılacak bir düzenlemenin, ihracatçıların içinde bulunduğu sıkıntıları çözmeye yetmeyeceğini vurgulayan Dr. Hakan Çınar, şu değerlendirmelerde bulundu: “Küresel rekabette bu düzenleme elbette ihracatçılara fayda sağlayacaktır. Ancak yalnızca Kurumlar Vergisi ile sağlanan bu iyileşme, bugün ihracatçılarımızın içinde olduğu sıkıntıdan kurtulmaları için yeterli değil. Doğrudan maliyet unsuru olan ücretlerden alınan gelir vergisi ve SGK gibi kalemlerde de çok ciddi iyileşmeler sağlanması zaruri. Kurumlar vergisi firmalar kâr elde edebildikleri sürece önemli ama unutmamak gerekir ki, işletmlerin evvela kâr elde edebilir hale gelmesini sağlamak gerekiyor. Kur etkisi ihracatçılar için halen önemli bir unsur oluşturmaya devam ediyor. Yüksek işçilik giderleri ile bilhassa emek yoğun sektörlerde rekabet, halen kurun etkisi alında ve gün geçtikçe de etkisi yükseliyor. Türk şirketlerinin üretimi farklı ülkelere taşımasına yönelik konuları tartışırken, Autoliv gibi ülkemizde yüksek istihdam sağlayan bazı yabancı sermayeli firmaların da çıkma kararı daha fazla endişe uyandırıyor. Otomotiv sektörü gibi yüksek katma değerli sektörlerde dahi bunun oluyor olması, ihracatçıların yaşadıkları rekabet sıkıntısını ortaya koymak için yeterli olsa gerek. Dolayısı ile maliyetlerin düşürülmesi yönünde kurumlar vergisi iyileştirmelerinden çok daha fazlasının olması gerektiğinin artık farkına varılması gerek.”

TRANSİT TİCARETTE SAĞLANAN AVANTAJ DA YETERLİ DEĞİL

Meclise sunulan teklifte transit ticarete yönelik getirilen istisnalara da değinen Çınar, kararın olumlu bir gelişme olduğunu fakat sınırlarının esnetilmesi gerektiğini ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü: “Transit ticarete yönelik getirilecek olan %95'lik, İstanbul Finans Merkezi'ne yönelik uygulanacak olan %100'lük kurumlar vergisi istisna oranları elbette gayet pozitif bir gelişme ve bilhassa yabancı yatırımcıların ilgisini arttıracaktır. Ancak bu kararın yalnızca transit ticaret kapsamında yurt dışından satın alınan malların yurt içine sokulmadan bir başka ülkeye satışları ile sınırlı tutulmaması daha doğru olurdu. Türkiye üzerinden geçirilecek olan transit ticaret işlemlerini de bu kapsama almak ve Türkiye üzerinden işlemlerin yürütülmesi, lojistik sektörüne ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır.”

ÜRETİCİ OLMAYAN İHRACATÇILAR İLE İHRACATA HİZMET VEREN TÜM İŞLETMELER BU KAPSAMDA YER ALMALI

Vergi avantajlarının tüm dış ticaret ekosistemine yayılması gerektiğini savunan Dr. Hakan Çınar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Kurumlar vergirisi avantajını yalnızca üretim yapan firmalarla sınırlı tutmamak gerekiyor. Aracı ihracatçılar ile hizmet sektöründe yer alan lojistik ve gümrük müşavirliği hizmeti veren firmaların da bu kapsama alınması, topyekün bir ihracat hamlesine dönüşür ve maliyet avantajları sağlar. Örneğin ben de gümrük müşaviriyim ve sadece dış ticaretçilere hizmet veriyorum, ihracatçıdan farklı değerlendirilmemem gerekiyor. Umuyorum Kanun yapıcılar bu hususları da göz önünde bulundururlar.”

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 
 

SEKTÖR SON ÜÇ YILDIR REKABETÇİLİKTE ZORLANIYOR

Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, yüksek üretim maliyetleri nedeniyle ayakkabı sektörünün son üç yıldır rekabetçilikte zorlandığını söyledi. 2021’de 550 milyon dolar cari fazla veren sektörün, 2025’i 650 milyon dolar açıkla kapattığını hatırlatan İçten, şunları söyledi: “TASD’nin yoğun girişimleri sonucunda Ticaret Bakanlığımız 2025’in başından itibaren sektörün elini rahatlatmak için çeşitli düzenlemelere imza attı. Bu kapsamda ayakkabı ithalatına uygulanan ilave gümrük vergisi yüzde 30’dan yüzde 40’a çıkarıldı. Ardından posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla ayakkabı ithalatı kısıtlandı. Önlemler sayesinde 2026’nın ilk çeyreğinde ayakkabı ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 35,2, değer olarak yüzde 24,1 azaldı. Türkiye, bu yılın ilk çeyreğinde 387 milyon dolar karşılığında 15,6 milyon çift ayakkabı ithalatı gerçekleştirdi. İthalatı frenleyen önlemler için Ticaret Bakanlığımıza bir kez daha şükranlarımızı sunuyoruz. Ancak ihracattaki kan kaybı, dördüncü yılda da devam ediyor. 2026’nın ilk çeyreğinde ayakkabı ihracatımız miktar bazında yüzde 36,5, değer olarak yüzde 19,4 azaldı. Ocak-Mart döneminde 255 milyon dolar karşılığında, 29,8 milyon çift ayakkabı ihracatı gerçekleştirdik. İthalattaki yüksek oranlı daralmaya rağmen ilk çeyrekte 132 milyon dolarlık dış ticaret açığı verdik.”

SEKTÖRE REKABETÇİLİĞİNİ KAZANDIRACAK ÖNLEMLER HIZLA DEVREYE ALINMALI

Berke İçten, ihracattaki kan kaybının daha fazla büyümemesi için sektöre rekabetçiliğini kazandıracak önlemlerin hızla devreye alınması gerektiğini söyledi. Ticaret Bakanlığının 2026’ya girerken ayakkabı imalatında kullanılan mikrofiber suni deri ithalatında ilave gümrük vergisini sıfırlamasının sektör için çok önemli bir adım olduğunu belirten İçten, şöyle devam etti: “Bakanlığımız bu kararla, ‘devlet ayakkabı sektörünü gözden çıkardı’ diyenlere karşı çok net ve güçlü bir mesaj vermiş oldu. Ancak rahat bir nefes alabilmemiz için PU suni deriler, tabanlar ve air file kumaşlar gibi yedi sekiz malzemede daha gümrük vergisinin sıfırlanması gerekiyor. En kısa zamanda bu malzemelerle ilgili bir çalışma yapılacağını ümit ediyoruz. Sadece bu talebimizin karşılanması halinde üretim maliyetlerimiz yüzde 25 azalacağı için sektörü daha rekabetçi bir konuma taşıyabiliriz. Böyle bir adım Asya’daki üretimlerinin bir bölümünü Türkiye’ye kaydırmak için zemin yoklayan uluslararası markaların ülkemize gelme konusundaki motivasyonunu artırabilir.”

Berke İçten taleplerinin karşılanması halinde yılın ikinci yarısından itibaren ihracatta ibrenin yeniden yukarıya dönebileceğini sözlerine ekledi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

HAZIR GİYİM EKONOMİK VE SOSYAL HAYATIN SİGORTASIDIR

Sektörün Türkiye ekonomisi için taşıdığı stratejik öneme değinen Paşahan, son yıllarda yaşanan kayıpları şu sözlerle ifade etti: “Rekabetçilikle ilgili sorunlar nedeniyle ihracatta üç yılda 4,4 milyar dolarlık kayıp yaşadık. İthalat 4,5 milyar dolar seviyelerine ulaştı. İhracattaki düşüş ve ithalattaki artışa paralel olarak istihdamda ciddi kayıplarımız oldu. 2022 yılının sonunda tekstille birlikte yaklaşık 1 milyon 223 bin olan istihdamımız, Şubat 2026 itibarıyla 838 bine geriledi. İki sektörde üç yılda yaklaşık 400 bin istihdam kaybettik. Bütün bu kayıplara rağmen 2025’te 12 milyar dolar cari fazla verdik.”

Hazır giyimin sosyal hayattaki rolüne de dikkat çeken Paşahan, “Hazır giyim üretimi ve ihracatı bir ticari faaliyet olmanın ötesinde özellikle kadınların istihdama katılması ve tersine göç başta olmak üzere sosyal hayatımızda da önemli bir misyon üstleniyor. İstihdamımızın yüzde 55’inden fazlasını kadınlar oluşturuyor” dedi.

MALİYET ARTIŞLARI VE TEŞVİK TALEPLERİ

Sektörün yaşadığı sorunların temelinde yüksek maliyetlerin yattığını vurgulayan Paşahan, mevcut teşvik sisteminin yetersiz kaldığını belirtti. Paşahan, çözüm önerilerini şöyle sıraladı: “Türkiye’de Ocak 2022-Nisan 2026 döneminde dolar kuru yüzde 230, ÜFE yüzde 370 artarken, asgari ücretin işverene maliyetindeki artış yüzde 567 oldu. Asgari ücretli bir çalışanın 2022’de işverene maliyeti 600 dolarken, bugün bin 500 dolara geldi. Biz doğrudan desteklerle asgari ücret maliyetinin 800-850 dolar seviyelerine indirilmesini istiyoruz. Bu beklentimiz karşılanabilirse yeniden üç yıl önceki rekabet gücümüze erişebiliriz.”

Ayrıca istihdam desteğinin 6 bin liraya çıkarılması, döviz dönüşüm desteğinin yüzde 10’a yükseltilmesi ve ihracatçının finansmana yüzde 15’in altında bir maliyetle erişebilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

SATIN ALINABİLİR LÜKSÜN YENİ ADRESİ TÜRKİYE

Avrupa’daki tedarik zincirinin kökten değiştiğini belirten Paşahan, Türkiye’nin bu dönüşümde "anahtar envanter üreticisi" olarak konumlanacağını ifade etti: “Türkiye artık ucuz üretim ülkesi değil. Biz oyunu fiyatla değil, değerle kazanacağız. Avrupa’da üretim ve tedarik zinciri kökten dönüşüyor. Kullan at devri kapanıyor. Döngüsel, sürdürülebilir, daha uzun ömürlü ve akıllı üretim dönemi başlıyor. Biz bu konuda avantajlıyız. Daha az adetli, daha nitelikli, daha uzun ömürlü ve yüksek fiyatlı ürünleri üreteceğimiz hızlı bir dönüşümün içine girdik. Özetle biz artık satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız.”

STRATEJİK MASTER PLAN ZORUNLULUĞU

Küresel ticaretin gerçeklerine uygun bir master planın hazırlanması gerektiğini savunan Paşahan, ticaret diplomasisinin önemine değinerek, “Avrupa Birliği’nin Hindistan ve MERCOSUR ülkeleri ile imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının önümüzdeki yıllarda sektöre vereceği zararları önlemek ve hazır giyimin Made in EU kapsamında kalması için ticaret diplomasisinin imkânlarını sonuna kadar kullanmalıyız” diyerek sözlerini tamamladı.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL

ELEKTRONİK ORTAMDA UÇTAN UCA DİJİTAL SÜREÇ

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, Havayolu Beyan Formu ve ek belgelerin artık tamamen elektronik ortamda gümrük idarelerine iletileceği belirtildi. Bu adımla birlikte gümrük işlemlerinin uçtan uca dijital bir yapıya kavuşacağı ifade edildi.

KAĞITSIZ İŞLEM ALTYAPISI İLE OPERASYONEL VERİMLİLİK

Yeni uygulama sayesinde kağıtsız işlem altyapısına geçiş sağlanırken, manuel işlem yükünün azaltılması, uygulama birliğinin temin edilmesi ve veri güvenliğinin artırılması hedefleniyor. Sistemle birlikte hem kamu idareleri hem de özel sektör paydaşları için zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması amaçlanıyor. Ayrıca ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinde etkinlik ve güvenliğin artırılması hedeflerinin bu dijital dönüşümle destekleneceği vurgulandı.

YILLIK 10 MİLYON SAYFA KAĞIT TASARRUFU ÖNGÖRÜLÜYOR

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Havayolu Gümrük Beyan Sistemi sayesinde kağıt kullanımı büyük ölçüde ortadan kalkacak. 2025 yılı dış hat uçuş sayıları baz alındığında, her bir sefer için düzenlenen Havayolu Beyan Formu ve ek belgeler kapsamında yıllık yaklaşık 10 milyon sayfa kağıt tasarrufu yapılması planlanıyor. Çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacak olan bu dijitalleşme hamlesi ile kamu hizmetlerinde verimlilik artırılacak.

DİJİTAL DÖNÜŞÜM HAMLESİ SÜRECEK

Bakanlık, dijital dönüşüm çalışmalarıyla gümrük süreçlerini hızlandırmaya ve Türkiye’nin ihracat odaklı büyüme hedeflerini desteklemeye devam edeceğini bildirdi.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

İHRACATIN LİDERİ YİNE OTOMOTİV SEKTÖRÜ

Nisan ayında 26 sektörün tamamı ihracatını artırmayı başarırken, otomotiv sektörü 3,9 milyar dolarlık performansı ile listenin ilk sırasındaki yerini korudu. Otomotiv sektörünü 3,1 milyar dolarla kimyevi maddeler, 1,8 milyar dolarla elektrik-elektronik sektörü takip etti. Hazır giyim 1 milyar 451 milyon dolar, çelik sektörü ise 1 milyar 438 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. En çok ihracat yapan iller sıralamasında ise İstanbul, Kocaeli, Bursa, Ankara ve İzmir başı çekti.

KÖRFEZ BÖLGESİNDE TİCARİ İBRE YUKARI DÖNDÜ

Mart ayında İran-İsrail gerilimi nedeniyle daralma yaşanan Körfez ülkelerine yapılan ihracat, Nisan ayında yeniden yükselişe geçti. Bölge ülkelerine yapılan satışlar yüzde 15,6 artışla 2 milyar 365 milyon dolara ulaştı. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılan ihracattaki 300 milyon dolarlık artış dikkat çekti. En çok ihracat yapılan ülkeler ise Almanya, ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve İspanya olarak sıralandı.

TİM BAŞKANI MUSTAFA GÜLTEPE’NİN AÇIKLAMALARI...

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, elde edilen başarıyı şu sözlerle değerlendirdi: “Genel Ticaret Sistemi (GTS) kayıtlarına göre, nisan ayında 25,4 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. 2025’in aynı ayına göre yüzde 22,3 artıdayız. Böylece bugüne kadarki en yüksek nisan ayı ihracatına imza atmış olduk. Aynı zamanda tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracat performansını gerçekleştirdik. İlk dört aylık ihracatımız 88,6 milyar dolara, 12 aylık ihracatımızsa 275,8 milyar dolara yükseldi. Dört aylık ihracatta yüzde 3, 12 aylık ihracatta yüzde 4,2 artıdayız. Takvimin de etkisiyle nisan ayında 26 sektörümüzün tamamı ihracatını artırdı.”
Gültepe, yıl sonu hedeflerine dair inancını ise şu ifadelerle dile getirdi: “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programını memnuniyetle karşıladık. Yabancı yatırımların Türkiye’ye çekilmesi konusundaki kararlılığı son derece kıymetli buluyoruz. Kurumlar vergisi indirimi başta olmak üzere üretim ve ihracat için sağlanan destekler nedeniyle Cumhurbaşkanımıza şükranlarımı sunuyorum. Biz tüm gücümüzle üretmeye ve ihracata devam ediyoruz. Tüm zorluklara rağmen 2026’yı 282 milyar dolarlık hedefin üzerinde tamamlayacağımıza inanıyorum.”

HABER MERKEZİ-İSTANBUL

YILLIK ENFLASYONDA DÜŞÜŞ TRENDİ DEVAM EDİYOR

Veriler, yıllık enflasyondaki kademeli düşüşün sürdüğünü ortaya koydu. 2024 yılının Nisan ayında yüzde 69,80 olan yıllık enflasyonun, 2025 yılının aynı döneminde yüzde 37,86’ya, 2026 yılının Nisan ayında ise yüzde 32,37 seviyesine gerilemiş olması dikkat çekti. Geçmiş yılların verileriyle yapılan kıyaslama, fiyat artış hızındaki ivme kaybını gözler önüne serdi.

KONUT VE ULAŞTIRMA FİYATLARI ZİRVEYİ BIRAKMIYOR

Ana harcama grupları incelendiğinde, yıllık bazda en yüksek artışın yaşandığı kalem yüzde 46,60 ile konut, su, elektrik ve gaz grubu oldu. Bu grubu yüzde 35,06 ile ulaştırma ve yüzde 34,55 ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etti. Nisan ayı özelinde bakıldığında da konut grubu yüzde 7,99’luk aylık artışla fiyatı en çok yükselen grup olarak ilk sırada yer aldı.

FİYAT ARTIŞLARI PİYASANIN GENELİNE YAYILDI

Endeks kapsamında değerlendirilen 174 alt harcama kaleminden 147’sinde fiyat artışı yaşanırken, 19 kalemde düşüş gözlendi, 8 kalemde ise fiyatlar değişmedi. Değişken kalemlerin hariç tutulduğu çekirdek enflasyon göstergelerinde ise yıllık artış yüzde 30,51 olarak kayıtlara geçti.

BEDEL VE TAPU EŞ ZAMANLI EL DEĞİŞTİRECEK

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddesini "Güvenli Ödeme Sistemi" oluşturuyor. Taşınmaz satış bedelinin bir kısmının veya tamamının nakit, havale veya EFT gibi yöntemlerle ödenmesi durumunda bu sistem devreye girecek. Sistem, satış bedeli ile taşınmaz mülkiyetinin tapuda eş zamanlı olarak el değiştirmesini garanti altına alacak şekilde tasarlandı. Kredi kullanılarak yapılan satışlarda ise kredi tutarı haricindeki tüm ödemelerin bu sistem üzerinden yapılması zorunlu hale getirildi.

YETKİ BELGELERİNDE TADİL SÜRECİ KOLAYLAŞTI

Yönetmelik kapsamında emlak işletmelerinin yetki belgelerini güncelleme süreçlerinde de bürokrasi azaltıldı. Yapılan değişikliklere göre, işletme bilgilerinde değişiklik olması durumunda 10 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden başvuru yapılacak ve il müdürlükleri bu başvuruları 10 gün içinde sonuçlandıracak. İşletme adresi, ticaret ünvanı veya işletme adı değişikliği durumunda, ana işletmeye bağlı sözleşmeli işletmelerin yetki belgeleri herhangi bir başvuruya gerek kalmaksızın otomatik olarak güncellenecek.

1 TEMMUZ 2026’YA KADAR GEÇİŞ SÜRECİ

Güvenli ödeme sisteminin kullanımı için sektör temsilcilerine hazırlık payı bırakıldı. Yönetmeliğe eklenen geçici maddeye göre, sistemin kullanımı 1 Temmuz 2026 tarihine kadar zorunlu olmayacak. Ticaret Bakanlığı, uygulama sürecini gözlemleyerek bu zorunluluk tarihini 3 aya kadar uzatabilecek. Ödeme sisteminin kurulması ve hizmet bedellerine ilişkin detaylar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görüşü alınarak Ticaret Bakanlığı tarafından ilan edilecek.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 
 

İŞSİZ SAYISI 3 MİLYONUN ALTINA GERİLEDİ

Mart ayında Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki işsiz sayısı, bir önceki aya göre 96 bin kişi azalarak 2 milyon 873 bin kişi olarak kayıtlara geçti. Cinsiyet bazlı analizlerde işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8; kadınlarda ise yüzde 10,7 olarak tahmin edildi.

İSTİHDAM EDİLENLERİN SAYISI 32 MİLYONUN ÜZERİNDE

İstihdam tarafındaki büyüme ivmesi Mart ayında da gücünü korudu. İstihdam edilenlerin sayısı, bir önceki aya göre 226 bin kişi artışla 32 milyon 425 bin kişiye ulaştı. İstihdam oranı ise 0,3 puanlık artışla yüzde 48,5 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 66,0, kadınlarda ise yüzde 31,5 oldu.

İŞGÜCÜNE KATILIMDA ARTIŞ SÜRÜYOR

İşgücü, Mart ayında 129 bin kişi artarak 35 milyon 298 bin kişiye, işgücüne katılma oranı ise yüzde 52,8’e yükseldi. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,8; kadınlarda ise yüzde 35,3 seviyesinde görüldü.

GENÇ İŞSİZLİĞİNDE DÜŞÜŞ TRENDİ

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı, bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 15,3’e geriledi. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 12,8, kadınlarda ise yüzde 20,4 seviyesinde gerçekleşti.

ATIL İŞGÜCÜ VE ÇALIŞMA SÜRELERİ

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı, Mart ayında 1,6 puan artarak yüzde 31,5’e yükseldi. Diğer yandan, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, bir önceki aya göre 0,8 saat azalarak 41,7 saat olarak gerçekleşti.
 

KÜRESEL RİSKLERE KARŞI EŞEL MOBİL VE STRATEJİK STOK ÖNLEMİ

Toplantı sonrası yapılan açıklamada, bölgedeki savaşın etkilerini en aza indirmek için somut adımların atıldığı belirtildi. "Artan petrol fiyatlarına yönelik eşel mobil sistemi geçici olarak uygulamaya alınmış, gübre başta olmak üzere kritik tarımsal girdilere yönelik dış ticaret tedbirleri getirilmiş ve stratejik stok yönetimi güçlendirilmiştir." denilen açıklamada, ihracatçıların finansmana erişimini kolaylaştıracak kefalet limitlerinin artırıldığı da ifade edildi.

YÜKSEK TEKNOLOJİ VE SAVUNMA SANAYİSİNE ÖNCELİK

Yeşil ve dijital dönüşüm odaklı yeni sanayi politikalarının önceliklendirildiği kurulda; Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi ve HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile stratejik yatırımların desteklendiği vurgulandı. Özellikle savunma sanayisinin yerli imkanlarla geliştirilmesi ve Ar-Ge çalışmalarının teşvik edilmesi noktasında kararlılık mesajı verildi. KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmak amacıyla KOSGEB aracılığıyla sunulan finansman imkanları da masadaki önemli başlıklar arasında yer aldı.

İSTANBUL FİNANS MERKEZİ VE YATIRIMCI DOSTU DÜZENLEMELER

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan “Türkiye Yüzyılında Yatırımlar İçin Güçlü Merkez Programı” toplantının odak noktasını oluşturdu. Program kapsamında hayata geçirilecek “Tek Durak Büro” uygulamasıyla bürokrasinin sadeleştirilmesi ve İstanbul Finans Merkezi’nin (İFM) dünyanın önde gelen merkezlerinden biri olması hedefleniyor. Ayrıca kamu bankalarının yurt dışında şube açarak küresel piyasalardan daha fazla pay alması için yürütülen çalışmalar da kurul üyeleri tarafından değerlendirildi.

KAYNAK: EKONOMİM
 

EKONOMİDE REFORM YILI: 2026

Bakan Şimşek, önümüzdeki dönemi yapısal adımların hızlanacağı bir süreç olarak tanımlayarak, "2026'yı reform yılı olarak belirledik ve kapsamlı yapısal adımların gündemimizde olduğunu vurguluyoruz. Bunlar arasında değer zincirini yukarı çıkaran sanayi dönüşümü, yeşil dönüşüm, dijital dönüşüm, demir yolları gibi verimliliği artıran altyapı yatırımları, vergi reformları, kamu maliyesi ve yönetişim reformları yer alıyor." dedi.

TRANSİT TİCARETTE VERGİ SIFIRLANIYOR

İstanbul Finans Merkezini (İFM) küresel bir çekim noktası haline getirmeyi hedeflediklerini belirten Şimşek, transit ticaretle ilgili yeni düzenlemeyi şu sözlerle aktardı: "İlk destek, transit ticarette sıfır kurumlar vergisi. Şirket İstanbul Finans Merkezinde yerleşikse transit ticaret tamamen vergisiz olacak. Yani yüzde 100 vergi istisnası sağlanacak. İstanbul Finans Merkezi dışında ise yüzde 95 vergi istisnası uygulanacak. Peki bu alanda öncü müyüz? Hayır. Bu düzenleme Türkiye'nin çerçevesini Singapur, Hong Kong ve Hollanda ile uyumlu hale getiriyor. Rekabetçi 'transit ticaret' merkezi oluşturmaya çalışıyoruz."

İHRACATÇIYA TEK HANELİ VERGİ AVANTAJI

İmalat ve ihracat odaklı büyümeyi desteklemek amacıyla kurumlar vergisinde ciddi bir indirime gidildiğini kaydeden Şimşek, "İhracatçılar için kurumlar vergisi oranını düşürme konusunda radikal bir adım attık. Standart kurumlar vergisi oranımız yüzde 25. Normal ihracatçılar bundan sonra bu oranda önemli bir indirimden yararlanacak ve oran yüzde 14'e inecek. Eğer üretici ihracatçıysanız, kurumlar vergisi tek haneye düşecek, bu oran yüzde 9 olacak." açıklamasında bulundu.

YATIRIMCIYA VIP HİZMET VE TEK DURAK OFİS

Bürokratik süreçleri hızlandırmak için yeni bir kurumsal yapı kurulduğunu ifade eden Bakan Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı: "Yatırım süreçlerini basitleştiriyoruz. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisini yatırımcılar için tek durak ofise dönüştürüyoruz. Bürokrasiyi azaltacak ve yatırımcılar için VIP hizmetler sunacağız. Bunun içinde şirket kuruluşu, çalışma ve ikamet izinleri, vergi ve sosyal güvenlik işlemleri, arazi tahsisi, yatırım teşvikleri ve çevresel onaylar yer alıyor. Bu hizmetleri sunan her birimden temsilciler olacak. Bunlar bir masa etrafında toplanmış gibi hızlı ve anında yanıt verecek."

KÜRESEL YETENEKLERE 20 YILLIK MUAFİYET

Yetenekli bireyleri ve sermayeyi Türkiye’ye çekmek için hazırlanan paketin kapsamını anlatan Şimşek, "Vergi mimarisinde küresel ölçekte en üst ligde yer almak istiyoruz ve 20 yıllık öngörülebilirlik sağlıyoruz. Bu sıradan bir teşvik paketi değil. Bu tam anlamıyla bir ekonomik konumlanma stratejisi. Uygulamada yatırımcı odaklı, hızlı ve kolay giriş imkanı sağlayan, VIP hizmetlerle desteklenen bir sistem öngörüyoruz. Nihai hedef ise ülkeyi bölgesel ölçekte önemli bir finans ve ticaret merkezi haline getirmek." diyerek sunumunu tamamladı.

KAYNAK: EKONOMİM
 

FUARA İLK GÜNDEN REKOR İLGİ

Fuarın açılış gününde oluşan yoğunluğu değerlendiren TİM Başkan Vekili ve İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, ilginin beklenenin üzerinde olduğunu ifade etti. Tecdelioğlu, “Fuarın daha ilk gününde, hafta başı olmasına rağmen ciddi bir yoğunluk söz konusu. Girişte kuyruklar oluşmuş durumda; hatta Beylikdüzü’nden itibaren yoğun trafik yaşanıyor. Bu ilgi bizleri hem memnun ediyor hem de gururlandırıyor.” dedi.

İHRACATTA 2026 HEDEFLERİ NETLEŞTİ

Türkiye’nin küresel pazardaki iddiasını rakamlarla ortaya koyan Tecdelioğlu, sektörel sürdürülebilirliğe vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı: “Türkiye’nin yapı malzemeleri sektörü için 2026 yılında 31,6 milyar dolarlık ihracat hedefi ve dünya ihracatından yüzde 3'lük pay hedefi belirlenmiş durumda. Yarım asra yaklaşan, 48 yıllık köklü bir yapı ve yapı malzemeleri fuarından bahsediyoruz. Bu süreklilik, Türkiye açısından önemli bir sürdürülebilirlik göstergesi.”

ALIM HEYETLERİ İLE ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ

Ziyaretçi hedefinin bu yıl 50 binin üzerine çıkarıldığını belirten Tecdelioğlu, uluslararası katılımın önemine değindi: “Geçtiğimiz yıl 400’e yakın firma katılımıyla 40 binin üzerinde ziyaretçi ağırlanmıştı. Bu yıl ise hedefimiz 50 binin üzerine çıkmak. Fuar kapsamında iki önemli B2B alım heyeti programı bulunuyor. Bunlardan ilki, fuar organizatörünün düzenlediği; 170 firmadan 500’e yakın katılımcının yer aldığı geniş çaplı bir organizasyon. Diğeri ise ihracatçılar birliğinin, özellikle iskele ve kalıp sektörüne yönelik olarak organize ettiği, 75 firmanın katıldığı bir alım heyeti programı. Bu çalışmalar sayesinde 20’den fazla ülkeden profesyonel alıcıyı fuarımıza getirdik. Bu alıcılar, Türkiye’deki üretici, sanayici ve ihracatçılarla bir araya gelerek iş birlikleri geliştiriyor.”

SEKTÖRLER ARASI SİNERJİ: HIRDAVAT VE YAPI BİR ARADA

Bu yıl hırdavat bölümünün fuara entegre edilmesinin verimliliği artırdığını söyleyen Tecdelioğlu, “Geçtiğimiz yıllarda bağımsız olarak düzenlenen hırdavat bölümü de bu yıl yapı fuarı kapsamına dahil edildi. Bu entegrasyonun fuara olumlu katkı sağladığını görüyoruz. Çünkü yapı sektörü ile hırdavat sektörü birbirini tamamlayan alanlar. Kaba inşaattan ince işlere, izolasyondan çatı sistemlerine kadar pek çok alanda hırdavat ürünleri önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle, sektörlerin aynı çatı altında buluşması sinerji sağladı.” açıklamasında bulundu.

ÜRETİCİYE VERGİ DESTEĞİ REKABET GÜCÜNÜ ARTIRACAK

Yeni teşvik paketlerinin Türkiye’yi bir yatırım merkezi haline getireceğini belirten Tecdelioğlu, şu değerlendirmelerde bulundu: “Açıklanan teşvik paketleri kapsamında imalatçı ve ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi indirimi sektör tarafından memnuniyetle karşılandı. Vergi oranının %9’a düşürülmesi, rekabet gücümüzü artıracak önemli bir adım. Türkiye’nin güvenilir bir üretim ve ticaret merkezi olması, uluslararası yatırımları da beraberinde getiriyor. Nitekim son dönemde birçok global firmanın Türkiye’de yatırım yaptığını görüyoruz.”

KAYNAK: FUAR DERGİSİ

TAAHHÜT HESABI KAPATILMAMIŞ BELGELERE EK SÜRE

Anılan tebliğ değişikliği ile Dahilde İşleme Rejimi Tebliği’nin geçici 37'nci maddesine altıncı fıkra eklendi. Bu düzenleme uyarınca, ihracat taahhüt hesabı henüz kapatılmamış olan dahilde işleme izin belgeleri ve izinlerine yönelik yeni bir başvuru hakkı doğdu. Bakanlığa, fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde müracaat edilmesi kaydıyla, uygun görülen tarihten itibaren 3 ayı geçmemek üzere orijinal sürenin yarısı kadar ek süre verilebilecek. Belirli altın ve kıymetli eşya kategorisindeki (7108, 7112.91, 7113.19 tarife pozisyonları) izinler ise bu kapsamın dışında tutuldu.

KIYMETLİ MADENLER İÇİN ÖZEL DÜZENLEME

Mezkûr maddeye eklenen yedinci fıkra ile 7108, 7112.91 ve 7113.19 tarife pozisyonundaki eşyalar için düzenlenmiş ve taahhüt hesabı kapatılmamış izinlere de kolaylık sağlandı. Bu kapsamdaki izinler için 6 ay içinde başvurulması durumunda, müracaatın uygun görüldüğü tarihten itibaren 1 ayı geçmemek üzere, orijinal sürenin yarısı kadar ilave süre imkanı sunulduğu aktarıldı.

İSTİSNAİ DÜZENLEME İLE İHRACATÇIYA DESTEK

Düzenlemenin, küresel ölçekteki olağandışı gelişmeler göz önünde bulundurularak istisnai bir şekilde hayata geçirildiği bildirildi. Yeni hükümlerin, düzenlendikleri tarihe bakılmaksızın halihazırda taahhüt hesabı kapatılmamış tüm dahilde işleme izin belgelerini ve izinlerini kapsaması dikkat çekti. Yetkililer, ihracatçıların taahhütlerini öngörülen süreler içerisinde tamamlayabilmek için gerekli çaba ve hassasiyeti göstermelerinin büyük ehemmiyet arz ettiğini vurguladı.

HABER MERKEZİ-İSTANBUL 

EKONOMİK TEMELLERDEN KOPUŞ

Gümüşün son dönemdeki performansını değerlendiren banka, bu yükselişin tahvil getirileri veya ABD doları gibi makroekonomik verilerle açıklanmasının güç olduğunu kaydetti. Gümüşün ekonomik temellerden ziyade altındaki genel yükseliş eğilimine eklemlenerek değer kazandığı ifade edildi. Analizde, piyasadaki asıl belirleyicinin altın ile gümüş arasındaki tarihsel bağ olduğu dile getirildi.

"GERÇEK DEĞER 40 DOLAR SEVİYESİNDE OLMALI"

Commerzbank Döviz ve Emtia Araştırmaları Başkanı Thu Lan Nguyen, gümüşün piyasa fiyatı ile temel değeri arasındaki farka ilişkin net rakamlar verdi. Nguyen, "Gümüşün ons başına gerçek değerinin ekonomik temellere dayalı olarak 40 dolar seviyelerinde olması gerektiğini" ifade etti. Mevcut fiyatlamaların bu seviyenin çok üzerinde olduğunu belirten Nguyen, altının sunduğu ivmenin fiyatları yukarıda tutmaya yettiğini aktardı.

YILLIK ARTIŞ YÜZDE 137'YE ULAŞTI

Altının küresel belirsizliklere karşı bir güvenli liman olarak görülmesi, gümüş piyasasını da doğrudan yukarı çekiyor. 22 Nisan saat 17.58 itibarıyla ons gümüş, yüzde 1,3 artışla 77,7 dolardan işlem görerek bankanın işaret ettiği temel değerin oldukça üzerinde seyrediyor. Veriler, gümüşün yıllık bazda yüzde 137 oranında bir artış sergilediğini ortaya koyuyor.

KAYNAK: EKONOMİM

DÜNYADA YÜZDE 10 BİZDE YÜZDE 40 ARTTI

Savaşın hammadde üzerindeki gerçek etkisinin dünya genelinde yüzde 10 seviyesinde olduğunu ifade eden Berke İçten, Türkiye'deki durumu şu sözlerle özetledi: “İran savaşı nedeniyle hammadde fiyatlarında yüzde 10 gibi bir artışın olduğunu hepimiz biliyoruz. Fiyatlardaki bu artış, Çin’de üreticiye ayakkabı tabanında çift başına 5-10 centlik bir maliyet yükü getiriyor. İtalya’da da hemen hemen aynı düzeyde bir maliyet artışı oluyor. Türkiye’de ise taban ve suni deri fiyatlarında yüzde 30-40 oranında artışlar konuşuluyor. Bu fahiş fiyat artışı nedeniyle rakip ülkelerde tabanda 5-10 cent düzeyinde olan çift başına maliyet farkı, Türkiye’de 1-1,5 dolar seviyesine kadar çıkıyor.”

REKABETÇİLİK VE İSTİHDAM KAYBI DERİNLEŞİYOR

Ayakkabı sektörünün son üç yılda adet bazında yüzde 50 ihracat kaybı yaşadığını ve istihdamının önemli bir bölümünü kaybettiğini hatırlatan İçten, ölçüsüz ve ticaret etiği ile bağdaşmayan keyfi zamların bu süreci daha da zorlaştırdığını belirtti. Avrupalı markaların üretimlerini Türkiye'ye kaydırmak istediği bir dönemde fiyat vermekte zorlandıklarını ifade eden İçten, büyük bir fırsatın kaçma riskiyle karşı karşıya olunduğuna dikkat çekti.

İTHALAT VERGİLERİ KALDIRILMALI

Sektöre nefes aldırmak için Ticaret Bakanlığına çözüm önerisi sunan İçten, şu çağrıda bulundu: “Dolayısıyla Ticaret Bakanlığımızdan taban ve suni deri başta olmak üzere ayakkabı üretiminde kullanılan belirli ürünlerin ithalatında uygulanan vergi, referans fiyat ve anti damping gibi tüm önlemlerin bir süre için tamamen kaldırmasını bekliyoruz. Zor dönemlerimizde her zaman sektörün yanında olan Bakanlığımızın bu konuda da hızlı bir düzenleme yaparak sektöre nefes aldıracağına inanıyoruz.”
 

ÜÇ MİLYON TONLUK İTHALAT KONTENJANI

Yeni düzenleme kapsamında, 20 Nisan ile 31 Temmuz 2026 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 3 milyon ton mısır ithalatı için yüzde 5 gümrük vergili tarife kontenjanı tanımlandı. Kararın, uluslararası piyasalardaki fiyat hareketleri ve sektördeki artan talep karşısında piyasa dengesini korumak adına alındığı bildirildi.

HASAT DÖNEMİNDE VERGİLER YENİDEN YÜKSELECEK

Yerli üreticinin mağdur olmaması için uygulamanın bitiş tarihi hasat dönemi dikkate alınarak belirlendi. Bakanlık, 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren mısır ithalatında uygulanan gümrük vergisinin tekrar yüzde 130 seviyesine çıkarılacağını duyurdu. Bu sayede ithalatın sadece ihtiyaç duyulan ara dönemle sınırlı kalması sağlanacak.

BAKANLIKTAN PİYASA TAKİBİ VURGUSU

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kurumlar arası koordinasyonun önemine dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi: "Piyasalar yakından takip edilmekte ve arz-talep dengesinin korunması için gerekli adımlar kurumlar arası koordinasyonla atılmaktadır. Hem üretici hem de tüketici refahı gözetilmekte ve spekülatif fiyat hareketlerine karşı tedbirler sürdürülmektedir."

ÜRETİM GÜCÜNÜ ARTIRACAK DESTEK KALEMLERİ AÇIKLANDI

Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, ödemelerin aslan payını planlı üretim desteği oluşturuyor. Kırsal kalkınmayı teşvik etmek ve üretim verimliliğini artırmak amacıyla sağlanan desteklerin dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Planlı Üretim Desteği: 12 milyar 771 milyon 632 bin TL

Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 42 milyon 341 bin TL

Toplam ödeme tutarının çiftçilerin üretim gücüne doğrudan katkı sağlaması ve kırsal kalkınma hamlelerini hızlandırması hedefleniyor.

ÖDEMELERDE T.C. KİMLİK NUMARASI DETAYI

Üreticilerin ödemeleri ne zaman alabileceğine dair detaylar da netleşti. Yapılan açıklamaya göre, T.C. kimlik numarasının son hanesi “6” ve “8” olan üreticiler, destek ödemelerini bugün saat 18.00’den itibaren banka hesaplarında görebilecekler. Planlı üretim ve kırsal kalkınma yatırımları kapsamındaki ödemeler, belirlenen gruptaki üreticilere eş zamanlı olarak yatırılacak.

BAKAN YUMAKLI: EMEĞİ DESTEKLERLE BULUŞTURUYORUZ

Üretimi artırmaya yönelik politikaların kararlılıkla sürdürüldüğünü vurgulayan Bakan İbrahim Yumaklı, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Tohumu toprakla, emeği desteklerle buluşturmaya devam ediyoruz.”