Ayakkabı sektörüne Çin işgali

Türkiye’nin ayakkabı sektöründe son yıllarda yaşanan üretim ve ihracat kaybı, küresel pazardaki konumunu da aşağı çekti. Portekiz Ayakkabı, Bileşen ve Deri Mamulleri Üreticileri Birliği APICCAPS tarafından hazırlanan World Footwear Yearbook 2026, Türkiye’nin 2025 performansındaki sert gerilemeyi ortaya koydu. Dünyanın 84 pazarını üretim, tüketim, ihracat ve ithalat verileri üzerinden inceleyen rapora göre, küresel ayakkabı üretimi 2025’te yalnızca yüzde 0,1 artarak 24,6 milyar çift seviyesinde kaldı. Dünya genelinde üretim neredeyse yerinde sayarken, Türkiye’deki kayıp dikkat çekici boyuta ulaştı.

64 MİLYON ÇİFTLİK ÜRETİM KAYBI

Türkiye’nin ayakkabı üretimi 2024’teki 455 milyon çiftten 2025’te 391 milyon çifte geriledi. Böylece yalnızca bir yılda üretim 64 milyon çift azalırken, yıllık düşüş yüzde 14,1 oldu.

DÜNYADAKİ YERİNİ KORUDU

Türkiye, üretim miktarı bakımından dünya sıralamasındaki 8’inciliğini korusa da küresel üretimden aldığı pay küçüldü. Türkiye’nin dünya ayakkabı üretimindeki payı yüzde 1,9’dan yüzde 1,6’ya indi. Ancak sektörün son üç yıllık tablosu, daralmanın boyutunu gözler önüne serdi. Türkiye 2022’de 582 milyon çift ayakkabı üretirken bu rakam 2023’te 502 milyona, 2024’te 455 milyona ve 2025’te 391 milyona düştü. Böylece üç yılda üretim 191 milyon çift azaldı. 2022-2025 döneminde toplam üretim kaybı yüzde 33 oldu. 

ASIL KAN KAYBI İHRACATTA

Türkiye’nin küresel ayakkabı pazarındaki asıl kan kaybı ise ihracatta yaşandı. 2024’te 238 milyon çift ayakkabı ihraç eden Türkiye, dünya ihracat sıralamasında 6’ncı sırada yer alıyordu. 2025’te ihracat 184 milyon çifte gerileyince Türkiye bir yılda 54 milyon çiftlik ihracat kaybı yaşanmış oldu. İhracattaki düşüş yüzde 22,7 olarak gerçekleşirken Türkiye’nin dünya ayakkabı ihracatındaki miktar bazlı payı da yüzde 1,6’dan yüzde 1,2’ye indi. Bu tablo Türkiye’yi küresel sıralamada 6’ncı basamaktan 10’uncu sıraya taşıdı. 

ÇİN AÇIK ARA ÖNDE

2025’te dünya ayakkabı ihracatının zirvesinde Çin yer aldı. Çin, yaklaşık 9 milyar çiftlik ihracatla küresel ihracatın yüzde 61,2’sini tek başına gerçekleştirdi. Çin’i 1,66 milyar çiftle Vietnam, 585 milyon çiftle Endonezya izledi. Almanya 365 milyon çiftle dördüncü sırada yer alırken, ardından Hindistan, Kamboçya, Belçika, Hollanda, İtalya ve Türkiye geldi. İlk 10 ülke, dünya ayakkabı ihracatının yaklaşık yüzde 88’ini gerçekleştirdi.

4 SIRA BİRDEN DÜŞTÜ 

Türkiye’nin kaybı, dünya pazarındaki genel eğilimle karşılaştırıldığında ise daha çarpıcı. Dünya genelinde ayakkabı ihracatı 2025’te miktar bazında yalnızca yüzde 0,1 geriledi. Türkiye’nin ihracatındaki düşüş ise bunun çok üzerinde, yüzde 22,7 oldu. Küresel ayakkabı ticaretinin toplam değeri ise miktardaki yatay seyre rağmen yüzde 1,6 artarak 172 milyar dolara yükseldi. Ortalama ihracat fiyatı da 2024’teki gerilemenin ardından 2025’te çift başına 11,65 dolara çıktı. Türkiye ayakkabı sektörü 2025’te üretim ve ihracatta gerilerken, özellikle ihracattaki yüzde 22,7’lik düşüş, dünya sıralamasında 6’ncı olan ülkemizin 10’ncu sıraya gerilemesine yol açtı. 

İç pazarda tüketim düştü 

Sektördeki daralma yalnızca üretim ve ihracatla sınırlı kalmadı. Türkiye’de ayakkabı tüketimi de 2025’te geriledi. 2024’te 294 milyon çift olarak hesaplanan toplam tüketim, 2025’te 283 milyon çifte indi. Böylece iç pazarda tüketim yaklaşık 11 milyon çift azalırken yıllık düşüş yüzde 3,7 oldu. Türkiye, 283 milyon çiftlik tüketim hacmiyle dünyanın en büyük 15’inci ayakkabı pazarı konumunda yer aldı. 

KAYNAK: PLUSONE BUSINESS DERGİSİ