İnternetten Alışveriş Yapanlar Dikkat! Sahte Yorumlara Karşı Denetimler Artırıldı

İnternetten alışveriş yapan tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen sahte yorum, beğeni ve yıldız değerlendirmelerine karşı denetimler sıkılaştırıldı. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, ürünlerin popülerliğini yapay yollarla artıran bazı internet adreslerine erişim engeli kararı aldı. Gerçek müşteri yorumlarının haksız şekilde gizlenmesi de yaptırımlara konu oldu. Bir şirkete, tüketicinin olumsuz değerlendirmesini yeterli gerekçe göstermeden yayımlamadığı için 2 milyon 167 bin 412 TL idari para cezası uygulandı.

E-ticaret platformlarında ürünleri gerçekte olduğundan daha fazla ilgi görüyormuş gibi göstermek amacıyla kullanılan sahte etkileşim yöntemleri mercek altına alındı. Özellikle yüksek yıldız puanları, olumlu yorumlar ve beğeni sayıları üzerinden oluşturulan yapay güven algısının tüketicilerin alışveriş tercihlerini etkileyebildiğine dikkat çekildi.

BEĞENİ VE YILDIZ DEĞERLENDİRMELERİ ÜCRETLE ARTIRILIYOR

TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO'su Cenk Çiğdemli, Reklam Kurulunun eylül ayı sonunda kamuoyuna yansıyan kararlarının dijital ticaretteki sahte etkileşim uygulamalarını gündeme taşıdığını belirtti. İncelemelerde bazı işletmelerin dijital görünürlüklerini artırmak amacıyla ücret karşılığında beğeni, takipçi, yorum ve yıldız değerlendirmesi satın aldıklarının tespit edildiğini aktaran Çiğdemli, uygulamaların yalnızca olumlu yorumlarla sınırlı kalmadığını ifade etti. Bazı internet sitelerinin ücret karşılığında ürünleri favorilere eklediğini ve alışveriş sepetlerine attığını belirten Çiğdemli, bu yöntemlerle gerçekte yoğun talep görmeyen ürünlerin popülermiş gibi gösterilebildiğine dikkat çekti.

SEPETE EKLEME VE GÖRÜNTÜLEME SAYILARI DA MANİPÜLE EDİLİYOR

Sahte etkileşim uygulamalarında ürünlerin yıldız puanlarının yanı sıra kullanıcı davranışlarını yansıtan göstergeler de hedef alınıyor. Ücret karşılığında gerçekleştirilen favorilere ekleme, sepete atma ve görüntüleme işlemleriyle ürünlerin yoğun ilgi gördüğü izlenimi oluşturulabiliyor. Bu durum, alışveriş kararlarında diğer kullanıcıların tercihlerini dikkate alan tüketicilerin yanıltılmasına neden olabiliyor. Çiğdemli, Reklam Kurulunun aldığı erişim engeli kararlarının tüm e-ticaret platformlarını değil, mevzuata aykırı faaliyet yürüttüğü değerlendirilen belirli internet adreslerini ve içerikleri kapsadığını bildirdi.

OLUMSUZ YORUMLARI GİZLEMEK DE YAPTIRIMA KONU OLUYOR

Denetimlerde öne çıkan bir diğer konu, tüketicilerin ürünler veya işletmeler hakkında yaptığı olumsuz değerlendirmelerin görünürlüğünün engellenmesi oldu. Bazı hizmet sağlayıcıların, işletmelere yönelik eleştirel yorumların yayımlanmasını önlemek veya tüketicilerin bu değerlendirmelere ulaşmasını zorlaştırmak amacıyla hizmet sunduğu belirtildi. Çiğdemli, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle tüketici değerlendirmelerine ilişkin kuralların sıkılaştırıldığını belirterek gerçeği yansıtmayan yorumların yaptırılmasının ve olumlu değerlendirme satın alınmasının yasak olduğunu hatırlattı. Satın alma süreci doğrulanamayan farklı mecralardaki yorumların kullanılmasına da sınırlamalar getirildiğini kaydetti.

OLUMSUZ YORUMU YAYIMLAMAYAN ŞİRKETE 2,1 MİLYON TL CEZA

Reklam Kurulunun ağustos ayında aldığı kararlardan biri, tüketici değerlendirmelerinin önemini ortaya koydu. Satın aldığı ürüne ilişkin yorum yapan bir tüketicinin değerlendirmesini yeterli gerekçe göstermeden yayımlamayan şirkete 2 milyon 167 bin 412 TL idari para cezası uygulandı. Karar, e-ticarette yalnızca sahte olumlu değerlendirmelerin değil, gerçek müşterilerin olumsuz yorumlarının haksız şekilde gizlenmesinin de yaptırımla karşılaşabileceğini gösterdi.

SAHTE ÜRÜN YORUMLARI NASIL ANLAŞILIR?

İnternet alışverişlerinde tüketicilerin yalnızca yıldız ortalamasına veya beğeni sayısına bakarak karar vermemesi öneriliyor. Özellikle kısa zaman aralıklarında yayımlanan, birbirine benzeyen ve ürünün gerçek kullanımına ilişkin ayrıntı içermeyen yorumların dikkatle incelenmesi gerekiyor.

Tüketicilerin alışveriş sırasında şu noktalara dikkat etmesi öneriliyor:

Yorumların doğrulanmış satın alma işlemlerine dayanıp dayanmadığını kontrol etmek.
Aynı ifadelerin tekrarlandığı ve kısa sürede yoğunlaşan değerlendirmelere temkinli yaklaşmak.
Fotoğraflı kullanıcı deneyimlerini ve düşük puanlı yorumları birlikte incelemek.
Satıcının geçmişini ve farklı platformlardaki müşteri şikâyetlerini araştırmak.
Yalnızca övgü içeren, somut bilgi vermeyen yorumları sorgulamak.

ŞÜPHELİ YORUMLAR BAKANLIĞA BİLDİRİLEBİLİYOR

Sahte değerlendirme veya yanıltıcı kullanıcı yorumlarıyla karşılaşan tüketiciler, ilgili internet bağlantıları ve ekran görüntüleriyle Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna şikâyette bulunabiliyor.

Cenk Çiğdemli, dijital alışverişlerde asıl önemli unsurun bir ürünün aldığı yıldız sayısından ziyade bu değerlendirmelerin ne kadarının gerçek müşteri deneyimine dayandığı olduğunu vurguladı.

E-ticarette sahte etkileşim uygulamalarına yönelik denetimlerin, tüketici güveninin korunması ve işletmeler arasında adil rekabet ortamının sağlanması açısından önem taşıdığı belirtiliyor.